Sposoby oświetlenia wnętrz obiektów handlowych

Oświetlenie ogólne

a) Oświetlenie bezpośrednie

Źródła światła powinny posiadać duży współczynnik oddawania barw. Oświetlenie takie, realizujemy za pomocą lamp typu downlight, wbudowanych w podwieszany sufit lub instalujemy bezpośrednio na nim. Produkowane są kwadratowe, prostokątne i okrągłe oprawy, z różnymi rodzajami odbłyśnika. Sztuka ciekawego rozmieszcza takich lamp, nie polega na schematycznym rozplanowaniu jednego rodzaju oprawy w osiach pomieszczenia, ale na swobodnym układzie, tworzącym zaskakujące układy i efekty świetlne, przy jednoczesnym użyciu różnych kształtów i wielkości opraw. Dobre efekty dają lampy umiejscowione w pobliżu ścian. Uzyskujemy wtedy efekt światła odbitego i bezpośredniego, optycznie powiększając wnętrze. Oświetlenie bezpośrednie, nasufitowe, kierujące światło prosto na powierzchnię – stosujemy również tam, gdzie oświetlenie ogólne pośrednie spowodowałoby zmniejszenie kontrastów, cieni oraz dla podkreślenia kształtu i koloru.

b) Oświetlenie pośrednie

Oświetlenie to jest efektem źródła zamkniętego w oprawie, która posiada właściwości rozpraszania lub kierowania strumienia światła na płaszczyznę we wnętrzu (światło odbite, rozproszone). Oświetlenie rozwiązane w ten sposób, może w niektórych sytuacjach stanowić oświetlenie podstawowe. Często wykorzystywane bywają proste oprawy, w postaci mlecznej kuli lub innych form. Użycie całkowicie przeźroczystych kloszy, o widocznym źródle światła, może powodować efekt olśnienia, jeżeli wykorzystamy nieodpowiednie źródło światła.

W ostatnim czasie, dużą popularnością cieszą się rozwiązania polegające na umieszczaniu źródeł światła za kolorową, pół przeświecalną zasłoną z tworzywa sztucznego, rozpiętego na suficie, pomiędzy specjalnie do tego przygotowanymi elementami z płyty gipsowo kartonowej.

Lampy oświetlenia pośredniego, kierujące światło do góry, optycznie podwyższają wnętrze, nie powinny być jednak stosowane jako jedyne źródło światła.
W prawidłowo zaprojektowanej przestrzeni handlowej oświetlenie ogólne, pośrednie i bezpośrednie powinno się uzupełniać.

Zobacz także:  Jakie kryteria rządzą współczesną architekturą wnętrz?

Oświetlenie akcentujące – oświetlające ekspozycję

Dużą rolę we wnętrzach handlowych odgrywa oświetlenie akcentujące, którego zadaniem jest przyciągnięcie uwagi klienta. Może być ono rozwiązywane przy użyciu reflektorków wyposażonych w halogenowe źródło światła. Dzięki właściwościom tego typu lamp możemy wydobyć walory oświetlanego produktu, wiernie oddając kolor. Ponadto wykorzystując źródła o określonym kierunku świecenia i wąskim kącie skupienia światła, możemy zwrócić uwagę na dekoracyjne detale, ciekawe kształty i faktury przedmiotów.

Oświetlenie akcentujące możemy również zrealizować za pomocą lamp, zawieszonych na linkach stalowych, które możemy montować w poziomie, pionie i pod dowolnym kątem, co daje szerokie pole ich wykorzystania. Oświetlenie za pomocą lamp umocowanych na szynach, stwarza możliwość zainstalowania reflektorów o dużej mocy, z wąskim promieniem rozsyłu światła, skupiających światło na poszczególnych detalach. Szyny można łączyć, poprzez giętkie łączniki pozwalające na projektowanie dowolnych kształtów systemów świetlnych we wnętrzu. Instalujemy je bezpośrednio do ściany lub do sufitu. Możemy również zawiesić na linkach, przytwierdzonych do sufitu, na zaplanowanej przez nas wysokości. W pomieszczeniach wysokich pozwala to na optyczną korektę proporcji wnętrza (wzrok zatrzymuje się na zawieszonym systemie świetlnym). Szyny produkowane są w różnych kolorach, przekrojach i kształtach. Do niektórych typów opraw reflektorowych producenci proponują różnokolorowe filtry, nakładki, obręcze, wielobarwne klosze, wzbogacające efekty świetlne.

Przy oświetleniu za pomocą lamp kierunkowych/reflektorowych przytwierdzonych trwale, bezpośrednio do sufitu należy liczyć się z brakiem możliwości zmian układu ekspozycyjnego (w niektórych sklepach można zauważyć reflektory o braku funkcji oświetleniowych).

Ciekawym rozwiązaniem jest oświetlenie półek, realizowane za pomocą świetlówek, wbudowanych w górną, poziomą powierzchnię nad oświetlanym przedmiotem, lub w panel znajdujący się przed eksponowanym produktem. Źródło światła powinno być osłonięte od strony klienta, aby nie powodowało olśnienia. Możliwości takie dają oprawy asymetryczne.

Zobacz także: Jak zaprojektować wnętrze hotelowe?

Oświetlenie dekoracyjne przeznaczone do „efektów specjalnych”

W oświetleniu dekoracyjnym barwa, jak i moc zależne są tylko od wyobraźni twórcy. Wśród wielu realizowanych pomysłów można wymienić oświetlenie za pomocą lamp wbudowanych w podłogę, które mogą wyznaczać np. kierunek poruszania się, a umiejscowione blisko ścian, będą podkreślać faktury tynku, materiały na ścianie. Innym przykładem jest oświetlenie za pomocą lamp wbudowanych w ścianę na wysokości około 30 cm od podłogi, wydobywające np. szklistość polerowanej posadzki.

Przy pomocy oświetlenia dekoracyjnego możemy również zareklamować pojedynczy towar, zwracając na niego uwagę poprzez nieoczekiwaną zmianę jego właściwości, co wzbudzi zaciekawienie i z pewnością przyciągnie wzrok klienta.

Niebagatelnym elementem pozwalającym na uzyskanie w małym pomieszczeniu - głębokiej perspektywy jest lustro. Odbite, prostopadłe do niego elementy wnętrz, zarówno części podłogi, jaki i sufitu, wzmagają wrażenie przestrzeni.

Dobierając oświetlenie do wnętrza sklepu należy uwzględnić współczynniki odbić światła, charakteryzujące posadzkę, ściany i sufit, a także towarów przeznaczonych do sprzedaży. Szczegółowe dane, dotyczące oświetlania wnętrz światłem elektrycznym, opublikowane zostały w polskiej normie PN-84/E-020303.