Co warto wiedzieć o bratkach

Bratki - wymagania i zagrożenia

Miniaturowe odmiany świetnie sprawdzają się na skalniakach, nawet w szczelinach między kamieniami, ale w ogrodzie prawdziwym królestwem bratków są rabaty. Bratki są też sprawdzoną rośliną na groby. Dobrze się czują w słońcu, chociaż w półcieniu dłużej kwitną, i nie blakną. Poszczególne odmiany mają różną odporność na mróz. Najwrażliwsze są te o największych kwiatach.

Śnieg jest dla nich dobrym zabezpieczeniem, ale jeśli go nie ma, a temperatura spada znacznie poniżej zera, rośliny warto okryć, np. gałązkami iglaków. Bratkom na balkonie grozi przemarznięcie korzeni, dlatego skrzynkę lepiej wstawić do większego pojemnika wypełnionego materiałem izolacyjnym, np. liśćmi. 

Zobacz także: Jakich warunków potrzebują bratki?

Chociaż nowe odmiany bratków są dość odporne, czasem zdarza się, że chorują. Gdy na górnej stronie blaszek liściowych widoczne są żółtawe lub brązowe plamy, a na dolnej jasny nalot oznacza to mączniaka rzekomego. Zanim liście zaczną masowo zamierać, rośliny opryskujemy jednym z preparatów: Agrecol Anty-Grzyb, Aliette lub ekologicznymi – Biochicol bądź Biosept. Gdy liście bratków pokrywają się żółtymi cętkami, na ich spodniej stronie widać delikatną pajęczynkę, a potem całe zasychają to oznaka przędziorki. Rośliny opryskujemy środkiem Karate Zeon lub Magus, zanim szkodniki zaatakują wszystkie liście.

Krótka charakterystyka bratków

Bratek (Viola ×wittrockiana) – gatunek rośliny dwuletniej z rodziny fiołkowatych. Roślina o wysokości do 25 cm, o łodygach pokładających się lub wzniesionych, mięsistych. Liście dolne: jajowato-sercowate, górne – podłużnie lancetowate. Kwiaty we wszystkich niemal kolorach, również dwubarwne. Jeden z nielicznych gatunków roślin, u których spotykane są bardzo ciemne kwiaty, prawie czarne. Kwiaty są duże (o średnicy do 12 cm), wyrastają pojedynczo na długich szypułkach z kątów liści.

Kielich pięciodziałkowy, korona o pięciu wolnych płatkach. Boczne płatki skierowane są do góry i nakrywają brzegi płatków górnych. Jest rośliną ozdobną, uprawianą w ogromnej liczbie odmian. Najczęściej wykorzystywana jest do obsadzania rabat, skrzynek balkonowych, okien. Jest również uprawiany na kwiaty cięte – do małych bukietów i wieńców.

W ziołolecznictwie napar z ziela bratka (fiołka trójbarwnego) służy do wspomagania leczenia przewlekłych schorzeń układu moczowego, dermoz (chorób skóry) na tle zaburzeń przemiany materii takich jak trądzik, wysypki, egzemy.

Zobacz także: Choroby roślin jednorocznych i dwuletnich

Nasiona wysiewa się w końcu czerwca lub na początku lipca, następnie pikuje do rozsadnika. Na stałe miejsce wysadza się na początku września lub na wiosnę następnego roku.

Sadzonki są w dużym stopniu mrozoodporne, ale dobrze jest okryć je na zimę gałązkami drzew iglastych. Roślina nie ma specjalnych wymagań, co do gleby. Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub półcienistym. Kwitnie bardzo długo – od kwietnia do końca czerwca. Po przekwitnięciu należy ją usunąć. W tzw. języku kwiatów bratek symbolizuje troskę i myślenie o kimś.

Czym nas zachwycają bratki?

Bratki są lubiane za wielobarwne kwiaty, różnorodność kolorów i wzorów na płatkach, zapach oraz za to, że są mało wymagającymi roślinami. Dzięki nim, wiele domów i ogrodów wygląda kolorowo i wesoło. Jedynym kolorem, którego nie znajdziemy w kwiatach bratków, jest zieleń. Wszystkie pozostałe występują albo pojedynczo, albo w rozmaitych połączeniach. Kwiaty wielobarwne mają często tzw. twarz, oczko, plamkę lub flagę.

Ciekawą ozdobą są czarne żyłki na płatkach, które wyglądają jak wąsy albo zalotne rzęsy. Płatki niektórych odmian są cieniowane, a innych mają fryzowane brzegi.

Są roślinami dwuletnimi: wysiewane latem w ciągu kilku miesięcy tworzą rozety liściowe, a w drugim roku kwiaty. Możliwość zastosowania bratków jest nieograniczona. Można je posadzić nie tylko w skrzynkach balkonowych, ale i w dużej donicy po kilka sztuk czy w koszu. Ukwiecony bratkami pojemnik ozdobi taras, schody, parapet.