REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Lilak pospolity - syringa vulgaris
Lilak pospolity - syringa vulgaris
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Lilak pospolity, zwany w Polsce potocznie bzem, jest pięknie kwitnącym krzewem o słodko pachnących kwiatach. W maju to od lat jedna z najpiękniejszych ozdób polskich ogrodów. Jak uprawiać bez by co roku cieszyć się jego urokiem jego kwiatów? Czy bez można stosować w ziołolecznictwie? Czy kwiaty bzu są jadalne? Czy lilak i bez to to samo?

rozwiń >

A polski bez jak pachniał w maju
W Alejach i w Ogrodzie Saskim,
W koszach na rogu i w tramwaju,
Gdy z Bielan wracał lud warszawski!
Szofer nim maił swą taksówkę
Frajerów wioząc na majówkę,
Na trawkie, pifko i muzykie;
Gnał na sto jeden, na rezykie;(…)
(„Kwiaty polskie” Julian Tuwim)

REKLAMA

REKLAMA

Uprawa bzu w Polsce

Bez - czyli tak naprawdę lilak pospolity, pochodzący z Bałkanów krzew - jest rośliną stosunkowo łatwą w uprawie w warunkach polskich. Nie ma wielkich wymagań glebowych. Jest też co do zasady odporny na choroby i szkodniki.

Jakie stanowisko wybrać dla uprawy bzu?

Bez (lilak) preferuje słoneczne lub lekko zacienione stanowisko. Ale urośnie też i zakwitnie nawet w cieniu. Optymalne jest dostarczenie mu co najmniej 6 godzin światła słonecznego dziennie. Im więcej słońca otrzymuje, tym obficiej kwitnie.

Jaka gleba dla lilaka?

Bez preferuje dobrze odcedzające się gleby o umiarkowanej wilgotności. Unikaj miejsc, gdzie woda stagnuje, ponieważ to może prowadzić do gnicia korzeni. Gleby żyzne, umiarkowanie wilgotne i o odczynie lekko kwaśnym do lekko zasadowego są najodpowiedniejsze dla wzrostu i rozwoju bzu. 

Bez jest tolerancyjny wobec pH gleby, ale preferuje odczyn lekko kwaśny do lekko zasadowego, czyli około 6,5-7,5 pH. Jeśli gleba jest zbyt kwaśna, można ją wapnować, aby podnieść pH.

Bez nie lubi nadmiaru wilgoci, dlatego ważne jest, aby zapewnić, że gleba nie jest stale mokra (np. drenaż).

REKLAMA

Nawożenie, przycinanie, podlewanie bzu (lilaka)

Lilak nie wymaga dużego nawożenia, ale umiarkowane stosowanie nawozów może korzystnie wpływać na jego wzrost, kondycję i kwitnienie. Można zastosować nawóz wieloskładnikowy dla krzewów ozdobnych na wiosnę, a następnie nawozić co roku na wiosnę lub jesienią. 

Bez zazwyczaj nie wymaga dużego przycinania, ale warto usuwać martwe lub chore pędy oraz przyciąć go po kwitnieniu (przynajmniej pozostałości kwiatostanów – by roślina nie wysilała się w rozwój nasion). 

Bez nie wymaga obfitego podlewania ale co do zasady podlewanie powinno być regularne, szczególnie w czasie suszy. Trzeba dostarczać lilakowi wody szczególnie w początkowym okresie po posadzeniu. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Rozmnażanie lilaka

Lilak pospolity tworzy z reguły liczne odrosty korzeniowe (o ile nie jest szczepiony na pniu). Odrosty korzeniowe to naturalne wypusty z korzeni, które wyrastają obok rośliny macierzystej obszarze. Odrosty te powodują z czasem powiększanie się kępy bzu – co może być kłopotliwe (jeżeli mamy mało miejsca) ale są też najprostszym sposobem pozyskania nowych sadzonek.

Aby rozmnożyć lilak za pomocą odrostów korzeniowych, wykonaj następujące kroki:

- Wybierz zdrową roślinę lilaka, która tworzy odrosty korzeniowe. Starsze krzewy lilaka wytwarzają więcej odrostów korzeniowych.
- Zlokalizuj odrosty korzeniowe w pobliżu rośliny macierzystej. Odrosty będą wypuszczać się z głównego systemu korzeniowego lilaka.
- Ostrożnie wykop odrosty korzeniowe, starając się zachować jak najwięcej korzeni. Można to zrobić wczesną wiosną lub późną jesienią, gdy roślina jest w okresie spoczynku. Ale także i latem jeżeli możemy zapewnić szybkie posadzenie wykopanego odrostu.
- Posadź sadzonkę pozyskaną z odrostu korzeniowego na docelowe miejsce obficie podlewając.

Rozmnażanie lilaka za pomocą odrostów korzeniowych może być skuteczną i stosunkowo prostą metodą, szczególnie jeśli masz dostęp do rośliny macierzystej, która tworzy dużą liczbę odrostów. Pamiętaj jednak, że nie wszystkie odmiany lilaka pospolitego są skłonne do wytwarzania odrostów korzeniowych w takim stopniu.

Lilak można też szczepić (okulizować). Polega to na łączeniu pędów lilaka (tzw. podkładki) z pędami innej odmiany bzu, czy np. ligustra. Szczepienie lilaka można wykonać od czerwca do września. W ten sposób można osiągnąć to, że na jednym krzewie kwitną dwie lub więcej odmian bzu o różnych kolorach kwiatów.

Jak okulizuje lilaka doświadczony ogrodnik p. Grzegorz Majda można zobaczyć na tym filmie:

Najładniejsze odmiany bzu

Jak podaje wikipedia, wyhodowano ok.  1,5 tys. odmian lilaka pospolitego. Oto kilka odmian bzu popularnych w Polsce i uważanych przez wiele osób za najładniejsze.

Sensation - odmiana o charakterystycznych dwubarwnych kwiatach, z fioletowymi płatkami i białymi brzegami. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych lilaków.

Lilak pospolity - odmiana Sensation

 

Shutterstock

Beauty of Moscow (Krasavitsa Moskvy) - odmiana o białych kwiatach, które są delikatnie różowe na zewnątrz.

Lilak pospolity - odmiana Beauty of Moscow

 

Shutterstock

Charles Joly - to odmiana o intensywnie fioletowych kwiatach, które są bardzo pachnące. Jest również jednym z najbardziej popularnych lilaków w Polsce.

Lilak pospolity - odmiana Charles Joly

 

Shutterstock

Mme Lemoine - odmiana o delikatnych, białych kwiatach, które tworzą okazałe, gęste grona. Jest to jedna z najstarszych odmian lilaka.

Lilak pospolity - odmiana Mme Lemoine

 

Shutterstock

Primrose - ta wyjątkowa i niezwykle atrakcyjna odmiana ma piękne, kremowo-żółte kwiaty, kolor nietypowy dla większości odmian lilaków. 

Lilak pospolity - odmiana Primrose

 

Shutterstock

President Grevy - to odmiana o dużych, fioletowych kwiatach o intensywnym zapachu. Kwiaty są pełne, a grona są długie i obfite.

Lilak pospolity - odmiana President Grevy

 

Shutterstock

Andenken an Ludwig Spaeth - ta odmiana ma głęboko fioletowe kwiaty i jeden z najbardziej intensywnych zapachów spośród odmian lilaka. 

lilak pospolity - odmiana Andenken an Ludwig Spath

 

Shutterstock

Istnieje wiele innych odmian lilaka, z różnymi kolorami i odcieniami kwiatów, które mniej więcej tak samo ładnie pachną. Można je kupić w polskich szkółkach roślin ozdobnych.

 

Bez (lilak pospolity) w ziołolecznictwie. Czy kwiaty bzu są jadalne?

Znawca ziołolecznictwa dr Henryk Różański podaje, że kwiatostany, liście, kora i owoce lilaka pospolitego stosuje się jako surowiec w ziołolecznictwie. Jak informuje dr Różański bez (stosowany wewnętrznie w formie naparu z kwiatów, liści i gałązek) ma działanie wyraźnie napotne i przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwreumatyczne, przeciwdrobnoustrojowe, “czyszczące krew”, diuretyczne; na czczo stężone wyciągi: przeciwrobacze (przeciwpasożytnicze), fungistatyczne w przewodzie pokarmowym. Wzmaga odporność organizmu. Zawiera fitoncydy antybakteryjne i przeciwwirusowe. Dobrze radzi sobie jako środek przeciwzapalny na gardło przy nieżycie górnych dróg oddechowych (środek przeciwkaszlowy i oczyszczający). 

Można też stosować bez w kosmetyce, np. do przemywania skóry z trądzikiem różowatym czy łojotokiem).

Wiele osób zachwala smak herbatki z kwiatów lilaka - należy zaparzać same kwiaty suszone lub świeże - bez zielonych części). Można jeść też surowe kwiaty lilaka (nie otrujemy się) ale nie są one smaczne, bo mają zauważalną gorycz.

Inne bzy

Trzeba wiedzieć, że lilak pospolity zwany bzem to zupełnie inna roślina niż bez czarny. Lilak pospolity (łacińska nazwa: Syringa vulgaris) to gatunek rośliny z rodziny oliwkowatych. Natomiast bez czarny, (łacińska nazwa: Sambucus nigra) to gatunek rośliny z rodziny piżmaczkowatych (kiedyś zaliczany był też do rodziny bzowatych).

Inne lilaki

Warto też wspomnieć, że lilak pospolity to tylko jeden z gatunków rodzaju Lilak (Syringa). Są też inne, np.

- lilak Meyera – mniejszy od lilaka pospolitego ale o podobnych kwiatostanach i podobnych wymaganiach co do uprawy;

- lilak chiński – bardzo podobny do lilaka pospolitego ale o nieco innym wyglądzie płatków kwiatów,

Syringa chinensis - lilak chiński

 

Shutterstock

- lilak himalajski,
– lilak hiacyntowy,
- lilak Josiki (węgierski),
– lilak perski,
– lilak japoński,
– lilak kosmaty.

Oprac. Paweł J. Huczko

 

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Nieruchomości
5, 7 i 10 lat. Czujnik czadu ma termin, którego nowa bateria nie przedłuży

Czujnik czadu wisi na ścianie, lampka miga, baterie są nowe. Łatwo uznać, że wszystko gra. 5, 7 i 10 lat, takie liczby pojawiają się w dokumentacji czujników czadu. Tymczasem mogą oznaczać różne terminy, a jeden z nich decyduje o wymianie całego urządzenia. Urządzenie może mieć świeże baterie i nadal wymagać wymiany. W sezonie grzewczym warto sprawdzić oznaczenia sprzętu, który od dawna wisi na ścianie. Do tego doszedł prawny obowiązek montażu czujek.

Costa del Sol czy Phuket? Różne zasady i opłacalność zakupu nieruchomości przez cudzoziemców w Hiszpanii i Tajlandii

W pierwszym półroczu 2026 r. Polacy kupili w Hiszpanii blisko 2,3 tys. nieruchomości. Costa del Sol nadal jest ich pierwszym wyborem, ale coraz częściej patrzą też na Tajlandię, bo najem apartamentu na Phuket może przynosić 6-10 proc. zysku netto rocznie. Eksperci podkreślają, że to dwa różne modele inwestowania: w Hiszpanii kupuje się drugi dom i stawia się na długoterminowy wzrost wartości, w Tajlandii liczy się bieżący dochód z najmu.

Na warszawskim rynku biurowym rośnie przewaga właścicieli w negocjacjach. Najwięksi najemcy fundamentalnie zmieniają strategie

Na warszawskim rynku biurowym koniec z komfortowym wynajmem biur. Widocznie rośnie przewaga właścicieli w negocjacjach. Najwięksi najemcy fundamentalnie zmieniają strategie. Na rynku brakuje biur premium.

Do 5000 zł mandatu za nieczyszczony komin. Coroczny przegląd nie wystarczy

Rachunek za kominiarza zapłacony, termin przeglądu odhaczony. Można odetchnąć? Właściciel domu powinien sprawdzić jeszcze, co dokładnie zamówił. Za określone zaniedbania przeciwpożarowe grozi do 5 000 zł mandatu, a w sądzie nawet 30 tys. zł grzywny. Różnicę robi obowiązek, który łatwo wrzucić do jednego worka z coroczną kontrolą.

REKLAMA

Kaucja za wynajem. Możesz odzyskać więcej, niż wpłaciłeś. 4000 zł wpłaty, 5100 zł zwrotu

Wpłacasz 4000 zł kaucji. Przy wyprowadzce właściciel potrąca 500 zł, a mimo to do oddania zostaje 5100 zł. To możliwy wynik przykładowego rozliczenia zgodnego z ustawowym mechanizmem. O końcowej kwocie decyduje jednak coś więcej niż przelew sprzed kilku lat. Zanim obie strony zamkną rachunki, warto sprawdzić kilka liczb i jeden ważny zapis w przepisach.

Zapłacić dwa razy za tę samą pracę? Odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie podwykonawców po zmianach w Kodeksie cywilnym

Inwestor płaci generalnemu wykonawcy fakturę końcową. Kilka tygodni później dostaje pismo od podwykonawcy, o którym wiedział niewiele: wykonawca mu nie zapłacił, więc podwykonawca żąda pieniędzy od inwestora. Taki scenariusz to właśnie pytanie o odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy. Po zmianach w Kodeksie cywilnym warto przyjrzeć mu się ponownie, bo dotyczy każdej inwestycji, w której przy robotach pojawia się więcej niż jeden podmiot.

Pośrednictwo nieruchomości. Zakaz podwójnego wynagrodzenia to nie rewolucja, to standard

W ostatnim czasie coraz częściej w mediach pojawiają się nagłówki: „Pośrednicy sprzeciwiają się zmianom w przepisach”, „Branży nie podoba się propozycja rządu”. Wszystko to w związku z projektem zmian regulujących wykonywanie zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami, przygotowanym z inicjatywy wiceministra Tomasza Lewandowskiego.

Nieruchomość to nie tylko cena i metraż. Prawdziwa praca agenta zaczyna się tam, gdzie kończy się ogłoszenie

Rynek nieruchomości coraz wyraźniej pokazuje, że skuteczna sprzedaż nie polega wyłącznie na przygotowaniu atrakcyjnych zdjęć, ustaleniu ceny i opublikowaniu oferty w internecie. Za pozornie prostą transakcją często kryje się skomplikowany proces prawny, negocjacyjny i organizacyjny. Właśnie w tym miejscu zaczyna się prawdziwa rola profesjonalnego pośrednika.

REKLAMA

Wiatrak na polu rolnika. Dlaczego sąsiad zarobi na dzierżawie krocie, a Ty możesz dostać tylko ułamek tej kwoty?

Dzierżawa gruntu pod elektrownię wiatrową to dla wielu właścicieli ziemi obietnica stabilnego zysku na blisko 30 lat. Okazuje się jednak, że w ramach tej samej inwestycji stawki dla poszczególnych rolników mogą drastycznie się różnić. Sprawdź, od jakich 4 kluczowych czynników zależy Twoje wynagrodzenie i dlaczego podpisanie umowy „w ciemno” bez znajomości tych zasad może pozbawić Cię gigantycznych pieniędzy.

Okres jesienny to dobry czas na montaż klimatyzacji. Wiele osób czeka jednak w tym zakresie rozczarowanie

Gdy zrobiło się chłodniej ceny montażu klimatyzacji spadły, a dostępność fachowców wzrosła. Jednak wiele osób, które po letniej fali upałów zaplanowały przeprowadzenie takich prac w swoich mieszkaniach i tak czeka rozczarowanie.

Zapisz się na newsletter
Szukasz mieszkania, budujesz dom, remontujesz? Chcesz wiedzieć jak pielęgnować ogród albo jak oszczędnie ogrzewać swoją nieruchomość? Zapisz się na nasz newsletter i zyskaj dostęp do praktycznych wskazówek oraz najnowszych ofert na rynku!
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA