Jak znieść współwłasność nieruchomości

Stopień trudności: średni

Koszty: zmienne

Nie każdą współwłasność można znieść (np. niedopuszczalne jest zniesienie współwłasności przymusowej, powstającej wraz ze wspólnotą mieszkaniową.)

Krok 1: sprawdzamy czy można podzielić.

Fizyczny podział nieruchomości nie zawsze jest możliwy. Ograniczenie może wynikać m.in. z wielkości nieruchomości, a także planów zagospodarowania przestrzennego gminy. Jeszcze większe problemy pojawiają się z podziałem budynku.

Zobacz także: Skutki wygaśnięcia użytkowania wieczystego

[ kroki 2-4 : Polubowne zniesienie współwłasności.]

Krok 2: określamy warunki zniesienia współwłasności

Współwłasność nieruchomości można znieść przed notariuszem. Jeżeli nieruchomość jest wystarczająco duża, każdy ze współwłaścicieli może otrzymać część gruntu przypadającą na jego udział. Część może zrezygnować z nieruchomości i zadowolić się spłatą jej wartości przez współwłaściciela, któremu przypadł ich udział.

Jeżeli nieruchomość stanowi niewielki dom, lub mieszkanie, rzecz jasna fizyczny podział jest niemożliwy, w takim wypadku własność przypadnie jednemu ze współwłaścicieli.

Krok 3: podział nieruchomości

Jeśli postanowiliśmy podzielić nieruchomość najlepiej zrobić to przed sporządzeniem aktu notarialnego znoszącego współwłasność.

W wyniku podziału nadal będzie istniała współwłasność całości gruntu/budynku. Każdy współwłaściciel będzie miał swój udział w „małej” nieruchomości.

Krok 4: Akt notarialny

Zniesienie współwłasności nieruchomości wymaga sporządzenia aktu notarialnego. W nim notariusz umieści zasady podziału w zależności od ustaleń poczynionych przez zainteresowanych. W akcie znajdą się również wzajemne rozliczenia.

Notariusz założy również nieruchomościom księgi wieczyste, jeśli ich nie miały, lub dokona wpisów nowych właścicieli, w już istniejących.

Może zaistnieć konieczność dokonania wyceny nieruchomości- dla celów podatkowych.
Zwróć uwagę na podatki – od spadków i darowizn i sprzedaży nieruchomości.

Krok 5: Orzeknie sąd

Jeżeli pomiędzy współwłaścicielami jest konflikt, który uniemożliwia polubowne zniesienie współwłasności, każdy z nich może domagać się od sądu zniesienia współwłasności.

W zależności od charakteru nieruchomości i ilości współwłaścicieli, a także ich możliwości finansowych, sąd może dokonać podziału na różnych zasadach

• Dokonać fizycznego podziału nieruchomości między wszystkich współwłaścicieli
• Dokonać fizycznego podziału, pomiędzy niektórych współwłaścicieli, ze spłatą pozostałych
• Przyzna nieruchomości jednemu, lub kilku współwłaścicielom (np. kiedy występują o to wspólnie- np. małżeństwo), ze spłatą pozostałych.

Krok 6: piszemy wniosek.

Wpis sądowy wynosi 1000 zł. (jeśli wniosek poparty jest uzgodnionym wspólnym planem podziału- 300 złotych).

Sąd: Sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości

Wnioskodawca(y): współwłaściciel wnoszący o zniesienie

Uczestnicy: pozostali współwłaściciele

Tytuł: o zniesienie współwłasności

Żądania wniosku

• O zniesienie współwłasności nieruchomości położonej ….. o numerze księgi wieczystej …. , numerach ewidencji gruntu i budynków…. , o powierzchni, zabudowanej/niezabudowanej. W sposób:
  • Określamy sposób w jaki chcemy znieść: poprzez podział, czy przyznanie własności jednemu/kilku współwłaścicielom
  • Określamy powierzchnię i obręb działki dla każdego ze współwłaścicieli – na załączonej mapie ewidencyjnej.
  • Wskazujemy wysokość ewentualnych spłat.
• O zasądzenie solidarnie od uczestników kosztów sądowych.

Uzasadnienie:

• w uzasadnieniu przybliżamy stan faktyczny (jaki kto ma udział, skąd wynika współwłasność itp. – załączamy:
  • odpis z księgi wieczystej
  • np. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, czy inną podstawę współwłasności.
• Opisujemy dokładnie nieruchomość: powierzchnię, położenie itp. – załączamy mapę ewidencyjną z oznaczonym planem podziału.
• Opisujemy plan podziału- opracowany przez nas na mapie ewidencyjnej.
• Uzasadniamy formę zniesienia (np. dlaczego przyznać jednemu współwłaścicielowi).
• Określamy wysokość spłat- w oparciu o wartość nieruchomości
  • (możemy zlecić wycenę)

Załączniki

• Odpis z księgi wieczystej.
• Dokumenty pokazujące źródło współwłasności
• Plan podziału wskazany na mapie ewidencyjnej
• Ew. wycenę nieruchomości.
• Dowód wniesienia opłaty sądowej w wysokości 1000 (lub 300) zł.

Postanowienie znoszące współwłasność jest podstawą do dokonania wpisu nowych właścicieli do księgi wieczystej, oraz założenia ksiąg dla nowo powstałych (wydzielonych) nieruchomości.

Zobacz także: Podział nieruchomości po połączeniu lub scaleniu

Uwagi ogólne:

• można znieść współwłasność polubownie (szybsze rozwiązanie- lecz droższe- przed notariuszem)

• znieść sądowo (taniej, ale wolniej- sprawa może ciągnąć się miesiącami- przy zgodnym wniosku, a nawet latami przy konflikcie).
  • zgodnie
  • w sytuacji konfliktowej.