Prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej

Art. 2 ust. 3 Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych definiuje na potrzeby ustawy dom jednorodzinny jako dom mieszkalny, jak również samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W ustawie brak jest odrębnej regulacji prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej. Ustawa stwierdza jedynie ogólnie że do domów jednorodzinnych stosuje się przepisy ustawy dotyczące lokali. To ogólne sformułowanie powoduje problem, czy do domu jednorodzinnego należy stosować przepisy regulujące spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu czy prawo odrębnej własności lokalu.
Uznaje się generalnie, że do domów jednorodzinnych wybudowanych przed 23 kwietnia 2001 roku – dniem wejścia w życie Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, co do których nastąpił ich przydział lub spółdzielnia wyraziła zgodę na zamieszkiwanie do chwili przeniesienia własności domu na członka spółdzielni, należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, czyli że mamy do czynienia z ograniczonym prawem rzeczowym. Jest to więc prawo zbywalne, dziedziczne i podlegające egzekucji. Uprawnienie do przewłaszczenia domu jednorodzinnego oraz ustanowienia odrębnej własności lokalu przysługuje także spadkobiercom, co jest związane z możliwością dziedziczenia tego prawa.

Prawo takie wygasa z chwilą przeniesienia własności domu na członka spółdzielni (zastępuje je bowiem prawo odrębnej własności lokalu).
Do domów jednorodzinnych powstałych po 23 kwietnia 2001 roku stosuje się natomiast odpowiednio przepisy regulujące prawo odrębnej własności lokalu w spółdzielni mieszkaniowej. Przy zawarciu umowy o budowę domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej powstaje ekspektatywa domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, czyli roszczenie o przeniesienie własności domu jednorodzinnego (przewłaszczenie).

Zbycie takiej ekspektatytwy jak i przeniesienie własności domu jednorodzinnego wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności.

Zobacz też serwis: Nieruchomości