Dom wybudowany na takiej działce możesz stracić. Część nakładów uda się odzyskać, ale to będzie trwało lata. Dlaczego?

• Wspólność ustawowa, a majątek odrębny
• Dom wybudowany na takiej działce w przyszłości może pójść na straty
• Część nakładów uda się odzyskać, ale to nie jest proste

Wspólność ustawowa, a majątek odrębny

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zasada ta wynika z art. 31 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. W dalszej części regulacji ustawodawca doprecyzował, że do majątku wspólnego należą w szczególności: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, czy dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. A co nie jest objęte wspólnością ustawową?

Polecamy: Kalendarz 2026

Dom wybudowany na takiej działce w przyszłości może pójść na straty

I choć posiadanie majątku osobistego jest sprawą całkowicie naturalną, to w niektórych przypadkach może stać się źródłem wielu problemów. Mowa o sytuacji, w której małżonkowie podejmują decyzję o wybudowaniu domu na gruncie należącym do jednego z nich. Pozornie może wydawać się, że taka sytuacja nie jest niebezpieczna – grunt co prawda należy tylko jednego z małżonków, jednak dom budują już ze wspólnych środków objętych wspólnością ustawową. Często też biorą na niego kredyt. Zapominają przy tym, że zgodnie z art. 47 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Taką częścią jest wszystko, co nie może być od rzeczy odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Innymi słowy, dom dzieli los gruntu, bo jest jego częścią składową. Niezależnie od tego, kto sfinansował jego budowę, pozostaje więc własnością właściciela gruntu. To zaś oznacza, że jeśli współmałżonkowie, którzy go zbudowali się rozstaną, jedno z nich straci do niego prawo.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory

Część nakładów uda się odzyskać, ale to nie jest proste

Oczywiście biorąc pod uwagę fakt, że budowa domu była finansowana ze wspólnych środków finansowych, współmałżonek niebędący właścicielem nieruchomości będzie mógł domagać się odpowiedniej spłaty z tytułu nakładów, które poniósł, jednak należy pamiętać, że do tego niezbędne będzie przeprowadzenie odpowiedniego postępowania dowodowego i przedstawienie niezbędnych dowodów, co po pewnym czasie od zakończenia budowy może w praktyce okazać się trudne. Przede wszystkim zaś nie zwróci małżonkowi kosztów jego pracy własnej i czasu poświęconego na budowę i urządzenie wspólnego domu. Warto więc przed rozpoczęciem tego rodzaju inwestycji dokładnie zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i podjąć w pełni świadomą, zdroworozsądkową decyzję.