Kalendarz biodynamiczny w ogrodzie. Czym jest? Czy ma naukowe podstawy, czy się sprawdza?

Co to jest kalendarz biodynamiczny?

Kalendarz biodynamiczny to narzędzie wykorzystywane w praktykach rolnictwa biodynamicznego. Jest to forma kalendarza, który odzwierciedla związki między ruchami ciał niebieskich, fazami Księżyca, ruchem Ziemi a pracami wykonywanymi w ogrodzie lub na polu.

Rośliny i ich rozwój uważane są w rolnictwie biodynamicznym za zależne od kosmicznych cykli i energii. Według tej filozofii, poszczególne fazy Księżyca oraz pozycja planet (Znaki Zodiaku) wpływają na wzrost i rozwój roślin, a także na ich zdrowie i jakość. Kalendarz biodynamiczny zawiera informacje na temat optymalnych dni do wykonywania różnych czynności w ogrodzie, takich jak siew, sadzenie, nawożenie, przycinanie czy zbieranie plonów.

Kalendarz biodynamiczny opiera się na koncepcji czterech głównych grup dni:
Dni liścia: Uważane za najlepszy czas na prace związane z roślinami liściowymi (np. kapustne, sałaty, zioła itp.), takie jak siew, sadzenie, pielęgnacja, nawożenie, czy zbiór tych roślin.
Dni korzenia: Zalecane jako najlepszy czas na prace związane z roślinami korzeniowymi (np. marchew, seler, rzodkiewka, ziemniaki, buraki itp.), takie jak siew, sadzenie, pielęgnacja, nawożenie, czy zbiór tych roślin.
Dni owocu: Uważane za najlepszy czas na prace związane z roślinami owocowymi (np. dyniowate, bobowate, zboża, pomidory, papryka, i drzewa i krzewy owocowe itp.), takie jak siew, sadzenie, pielęgnacja, nawożenie, czy zbiór tych roślin.
Dni kwiatu: Zalecane jako najlepszy czas na prace związane z roślinami kwiatowymi (np. kalafor, brokuły, kwiaty cięte), takie jak siew, sadzenie, pielęgnacja, nawożenie, czy zbiór tych roślin.

Praktycy rolnictwa biodynamicznego wierzą, że wykonywanie odpowiednich prac w zgodzie z naturalnymi cyklami kosmicznymi - ale także stosowanie specjalnych kompostów i naturalnych preparatów oraz zwracanie uwagi na sąsiedztwo innych gatunków roślin - może przyczynić się do zdrowszych roślin, większych plonów i lepszej jakości upraw.

Biodynamiczne podejście do rolnictwa i ogrodnictwa jest kontrowersyjne i nie ma jednomyślności naukowej co do jego skuteczności. Niektórzy rolnicy i ogrodnicy stosują kalendarz biodynamiczny jako pomoc w planowaniu swoich prac, podczas gdy inni polegają na tradycyjnych metodach uprawy. Wybór korzystania z kalendarza biodynamicznego zależy od indywidualnych preferencji i przekonań ogrodnika lub rolnika.

Czy kalendarz biodynamiczny ma naukowe podstawy

Kalendarz biodynamiczny oparty jest na filozofii i przekonaniach rolnictwa biodynamicznego, które nie mają pełnego poparcia ze strony nauki konwencjonalnej. Warto zauważyć, że większość twierdzeń i zasad biodynamiki nie została potwierdzona ani nie jest szeroko akceptowana przez większość naukowców.

Biodynamiczne podejście do rolnictwa, w tym stosowanie kalendarza biodynamicznego, opiera się na przekonaniu, że rośliny i gleba są związane z kosmicznymi cyklami i energiami. Uważa się, że fazy Księżyca i ruchy planet mają wpływ na wzrost roślin, ich zdrowie i jakość. Jednak większość badań naukowych przeprowadzonych dotychczas nie potwierdza istnienia takiego wpływu.

Badania naukowe przeprowadzane w dziedzinie rolnictwa biodynamicznego są ograniczone. Istnieje brak powtarzalności i wiarygodnych dowodów na wsparcie skuteczności biodynamicznych praktyk, takich jak stosowanie kalendarza biodynamicznego. Wiele zaleceń biodynamicznych, takich jak siew w konkretnych fazach Księżyca, nie jest potwierdzone na podstawie eksperymentalnych badań naukowych.

Naukowcy sceptyczni wobec biodynamiki twierdzą, że pozytywne wyniki, które czasami obserwuje się w praktykach biodynamicznych, mogą być wynikiem innych czynników, takich jak lepsze zarządzanie glebą, uważniejsze podejście do uprawy czy świadome nawożenie, a nie konkretnych kosmicznych cykli.

Ważne jest, aby podchodzić do kalendarza biodynamicznego i rolnictwa biodynamicznego z umiarem i zdrowym rozsądkiem. Niektórzy rolnicy i ogrodnicy mogą stosować kalendarz biodynamiczny ze względów tradycyjnych, estetycznych lub jako element wierzeń osobistych, ale należy pamiętać, że nie ma obiektywnych naukowych dowodów na jego skuteczność.

Jak pisze na swojej stronie internetowej polskie stowarzyszenie rolnictwa biodynamicznego Demeter – Polska:

„Warto jednak pamiętać, aby zaleceń kalendarza biodynamicznego nie stosować mechanicznie, gdyż każde gospodarstwo jest inne. Stosując preparaty biodynamiczne, wykonując zabiegi uprawowe, siewy i zbiory roślin należy brać pod uwagę lokalne warunki pogodowe, stan gleby i potrzeby roślin. Rolnictwo biodynamiczne to ciągła obserwacja przyrody i poznawanie zależności w niej występujących. Pracy rolnika nie może polegać jedynie na bezkrytycznej realizacji zaleceń kalendarza, bez uwzględniania indywidualnego charakteru własnego gospodarstwa.”

 

Kto określa kalendarz biodynamiczny?

Kalendarz biodynamiczny jest oparty na pracach austriackiego filozofa i naukowca Rudolfa Steinera, który stworzył podstawy rolnictwa biodynamicznego w latach 20. XX wieku. Steiner był twórcą antropozofii, filozofii duchowej, która łączyła naukę, ezoteryzm i duchowość.
Steiner przedstawił swoje koncepcje dotyczące rolnictwa biodynamicznego w serii wykładów dla rolników, które miały na celu przywrócenie zdrowia i płodności gleby oraz zachowanie równowagi ekologicznej. W ramach tych wykładów omawiał m.in. znaczenie kosmicznych cykli, ruchów planet, jakości gleby i znaczenia roślin w uprawie.

Kalendarz biodynamiczny jest wynikiem dalszych badań i interpretacji przez różnych praktyków i instytucji związanych z rolnictwem biodynamicznym. Istnieje wiele różnych wersji kalendarza biodynamicznego, które są opracowywane przez organizacje i stowarzyszenia promujące rolnictwo biodynamiczne na całym świecie.

Kalendarz biodynamiczny może różnić się w zależności od regionu, klimatu i kontekstu lokalnego, ponieważ uwzględnia specyficzne warunki i cykle astronomiczne danego obszaru.

Kalendarze biodynamiczne można znaleźć u renomowanych organizacji i stowarzyszeń związanych z rolnictwem biodynamicznym. W różnych krajach istnieją lokalne organizacje, stowarzyszenia i gospodarstwa prowadzące działalność zgodnie z zasadami rolnictwa biodynamicznego. Te organizacje często opracowują własne kalendarze biodynamiczne, uwzględniając lokalne warunki i cykle astronomiczne. Szukając w internecie lub kontaktując się z takimi organizacjami, można znaleźć wiarygodne kalendarze biodynamiczne.
Stowarzyszenie Rolnictwa Biodynamicznego Demeter jest jedną z najważniejszych organizacji promujących rolnictwo biodynamiczne na świecie. W niektórych krajach, takich jak Niemcy czy Stany Zjednoczone, Demeter publikuje kalendarze biodynamiczne, które są dostępne dla ogrodników i rolników.

W Polsce działa stowarzyszenie Demeter-Polska.

Istnieje też wiele książek i publikacji na temat rolnictwa biodynamicznego, które zawierają informacje o kalendarzu biodynamicznym. 

Jakie są najważniejsze zasady rolnictwa, czy ogrodnictwa biodynamicznego?

Rolnictwo biodynamiczne, opracowane przez Rudolfa Steinera w latach 20. XX wieku, opiera się na holistycznym podejściu do uprawy roślin i hodowli zwierząt. 

Rolnictwo biodynamiczne traktuje gospodarstwo rolnicze jako kompletny, samowystarczalny ekosystem. Wszystkie jego elementy są połączone i wpływają na siebie nawzajem. Dąży się do zachowania równowagi i harmonii między glebą, roślinami, zwierzętami, człowiekiem i otoczeniem naturalnym.

W rolnictwie (ogrodnictwie) biodynamicznym promuje się tworzenie i stosowanie kompostu, który jest bogaty w składniki odżywcze i mikroorganizmy korzystne dla gleby i roślin. Unika się używania syntetycznych nawozów chemicznych i stawia się na naturalne źródła nawożenia, takie jak kompost, obornik czy zielone nawozy.

Rolnictwo biodynamiczne dąży do ochrony różnorodności biologicznej, zarówno na poziomie roślin, jak i zwierząt. Promuje się różnorodność upraw, sadzenie roślin owadopylnych, tworzenie naturalnych siedlisk dla zwierząt, oraz stosowanie metody przewrotowego płodozmianu w celu utrzymania zdrowego ekosystemu.

Ten rodzaj uprawy roślin uwzględnia się kosmiczne cykle, takie jak fazy Księżyca i ruchy planet, aby planować prace w ogrodzie lub na polu. Zgodnie z kalendarzem biodynamicznym, określa się optymalne dni do siewu, sadzenia, przycinania czy zbiorów, w zależności od tych cykli.

 Rolnictwo biodynamiczne przywiązuje dużą wagę do etycznego i zrównoważonego traktowania zwierząt. Stawia się na warunki hodowli, które umożliwiają zwierzętom naturalne zachowania, dostęp do otwartych przestrzeni i odpowiednie żywienie.

Ta filozofia uprawy roślin promuje zrównoważone metody zwalczania szkodników i chorób roślin, takie jak monitorowanie, zastosowanie naturalnych środków, wprowadzanie naturalnych wrogów szkodników czy uprawa odpornych odmian roślin.