Charakterystyka energetyczna budynków - zmiany 2021

Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz niektórych innych ustaw, który opublikowany został na stronach Rządowego Centrum Legislacji w dniu 31 maja 2021 r. Projektowana ustawa ma charakter wdrażający przepisy europejskie do prawa krajowego. Pozostałe kraje członkowskie UE dokonują analogicznych rozwiązań prawnych. Wejście w życie nowych przepisów ma nastąpić w trzecim kwartale 2021 r.

System oceny efektywności energetycznej budynków

Zmiany wynikają, jak wskazuje się w uzasadnieniu do projektu, z konieczności wprowadzenia zmian w ustawie z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 497) wynika z konieczności transpozycji części postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2010/31/UE”, do krajowego porządku prawnego, służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (EU) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz. Urz. UE L 328 z 21.12.2018, str. 1, Dz. Urz. L 85I z 27.03.2019, str. 66 oraz Dz. Urz. L 148 z 06.06.2019, str. 37), jak również wynika z konieczności poprawy skuteczności obecnego systemu oceny efektywności energetycznej budynków w Polsce.

Świadectwa charakterystyki energetycznej

W projekcie ustawy zostały wprowadzone również zmiany korygujące istniejące mechanizmy w obszarze sporządzania i przekazywania świadectw charakterystyki energetycznej oraz protokołów z kontroli systemów ogrzewania lub systemów klimatyzacji, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymogów wynikających z dyrektywy 2010/31/UE  w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

Podkreśla się bowiem, że obowiązujące obecnie przepisy krajowe w przeszłości budziły wątpliwości służb Komisji Europejskiej w zakresie pełnego wdrożenia postanowień dyrektywy 2010/31/UE. Przeciwko Polsce było prowadzone postępowanie nieformalne w systemie EU-Pilot (sprawa 7186/14/ENER) oraz postępowania formalne Komisji (sprawa nr 2012/0390 oraz 2016/4076). Dotychczas udawało się skutecznie wyjaśnić zgłaszane wątpliwości, niemniej jednak, w opinii wnioskodawcy, brak zmian obecnych przepisów krajowych w omawianym obszarze może w dłuższej perspektywie czasowej narazić Polskę na zarzut niepełnego wdrożenia dyrektywy 2010/31/UE.

Zmiany w ustawie o charakterystyce energetycznej budynków

Niniejszy projekt wdraża przepisy dyrektywy 2010/31/UE w zakresie: 

- długoterminowej strategii renowacji,

- udostępniania do celów statystycznych i badawczych, a także właścicielowi budynku, co najmniej zagregowanych, zanonimizowanych danych dotyczących świadectw charakterystyki energetycznej,

- wyposażenia budynków niemieszkalnych w systemy automatyki i sterowania,

- przeglądów systemów ogrzewania i klimatyzacji.

W projekcie ustawy wprowadza się również zmiany korygujące istniejące mechanizmy (wprowadzone przez wdrożenie dyrektywy 2010/31/UE), w szczególności w obszarze:

- sporządzania i przekazywania świadectw charakterystyki energetycznej oraz protokołów z kontroli systemów ogrzewania lub systemów klimatyzacji,

- weryfikacji pod kątem prawidłowości i rzetelności sporządzenia ww. świadectw i protokołów,

- efektywnego systemu informowania nabywców i najemców nieruchomości o charakterystyce energetycznej budynków.

W uzasadnieniu do projektu czytamy również, że kwestie wymagające interwencji legislacyjnej dotyczą: 

1) braku obowiązku sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej dla nowowznoszonych budynków  z chwilą ich oddawania do użytkowania (vide art. 12 ust. 1 lit. a oraz art. 12 ust. 2 dyrektywy 2010/31/UE), 

2) braku skutecznych mechanizmów gwarantujących przekazywanie świadectw charakterystyki energetycznej  w związku ze sprzedażą lub wynajmem budynków lub części budynków (vide art. 12 ust. 1 lit. a oraz art. 12 ust. 2 dyrektywy 2010/31/UE),

3) uzależnienia obowiązku przeprowadzania regularnych kontroli systemów ogrzewania lub klimatyzacji  od dokonania zmian mających wpływ na ich efektywność energetyczną (vide art. 14 oraz art. 15 dyrektywy 2010/31/UE), 

4) doprecyzowania regulacji dotyczących weryfikacji świadectw charakterystyki energetycznej przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa  (vide art. 18 dyrektywy 2010/31/UE ),

5) umożliwienia funkcjonowania świadectw charakterystyki energetycznej oraz protokołów z kontroli systemu ogrzewania lub klimatyzacji również w postaci elektronicznej (vide art. 12 ust. 1 lit. a, art. 12 ust. 2,  art. 17 oraz art. 18 dyrektywy 2010/31/UE ); umożliwienia powszechnego dostępu do podstawowych informacji zawartych w świadectwach charakterystyki energetycznej gromadzonych w Centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków (vide art. 12 ust. 1oraz art. 12 ust. 2 dyrektywy 2010/31/UE).

Potwierdzeniem konieczności podjęcia działań legislacyjnych w powyższych obszarach są sygnały wpływające do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa ze strony przedstawicieli środowiska naukowego, eksperckiego oraz branżowego, jak również wnioski płynące ze współpracy międzynarodowej ówczesnego Ministra Inwestycji i Rozwoju (m.in. w ramach Concerted Action, czyli projektu powstałego w 2005 r. z inicjatywy państw członkowskich i Komisji Europejskiej, którego zadaniem jest stworzenie możliwości wymiany między państwami członkowskimi informacji i doświadczeń wynikających z wdrożenia dyrektyw 2002/91/WE oraz 2010/31/UE).

Zobacz: Projekt ustawy o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz niektórych innych ustaw

oprac. Adam Kuchta