Znaczenie prezydenta miasta, starosty i wojewody w procesie budowlanym

Do podstawowych obowiązków wszystkich organów administracji architektoniczno budowlanej należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w szczególności w zakresie zgodności zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązywaniu przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robot budowlanych i utrzymywaniu obiektów budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami technicznymi oraz zasadami wiedzy technicznej, właściwego wykonania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz stosowania wyrobów budowlanych. Ponadto wspomniane organy zajmują się kontrolą posiadania przez osoby wykonujące samodzielnie funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji.

Zobacz także: Formalności związane z uzyskaniem pozwolenia na budowę

Starosta
Jak już wcześniej wspomniano w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej organem I instancji jest starosta, z wyjątkiem miast funkcjonujących na prawach powiatu (np.: Warszawa), gdzie zadania wspomnianego organu zgodnie z prawem administracyjnym będzie pełnił prezydent miasta.

W pierwszej kolejności do kompetencji starosty jako organu administracji architektoniczno-budowlanej będzie należało wydawanie, cofanie czy przenoszenie na inną osobę decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przyjmowanie zgłoszeń dotyczących budów (nie objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę), robót budowlanych, rozbiórek bądź zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Omawiany organ uprawniony jest do wydania sprzeciwu w stosunku do dokonanego uprzednio zgłoszenia.

Ponadto starosta będzie właściwym organem w przypadku przygotowywania oraz wydawania dziennika budowy, a także do prowadzenia w tym zakresie rejestrów oraz rejestrów wydanych pozwoleń na budowę. W sytuacjach zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia zgody bądź odmowy na dokonanie odstępstw od projektu budowlanego odpowiednim organem również będzie starosta.    

Zobacz też serwis: Prawo budowlane

Należy również zaznaczyć, iż w obowiązującym systemie prawnym starosta nie może powierzyć gminom, w drodze porozumienia, spraw będących kompetencjami starosty. Po 2003 roku nastąpił całkowity zakaz stosowania wspomnianej procedury.

Wojewoda
Prócz funkcji organu odwoławczego w stosunku do decyzji wydanych przez starostę lub prezydenta miasta na prawach powiatu, wojewoda w zakresie prawa budowlanego wykonuje zadania organu I instancji. Do pierwszej grupy, wymienionej enumeratywnie w ustawie o Prawie budowlanym, należą obiekty lub roboty budowlane:

• usytuowane na terenie: pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego,
• hydrotechniczne piętrzące, upustowe, regulacyjne, melioracje podstawowe oraz kanały i inne obiekty służące kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi,
• będące drogami publicznymi krajowymi i wojewódzkimi wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek,
• usytuowane na obszarze kolejowym,
• stanowiące lotniska cywilne wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi,
• usytuowane na terenach zamkniętych.

Zobacz także: Plan zagospodarowania przestrzennego

Druga grupę stanowią zadania, które zostały enumeratywnie wyliczone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda. Zgodnie z powyższym będą to sprawy dotyczące dużych inwestycji, tak jak budowy lub przebudowy metra, sieci przesyłowych, rurociągów przesyłowych oraz dróg krajowych i związanych z nimi siecią uzbrojenia terenu, a także dróg gminnych i powiatowych. 

Inwestor, który ma zamiar zaskarżyć decyzje związaną z powyższymi sprawami wydanymi przez wojewodę jako organ I instancji, powinien złożyć odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. 

Zobacz też: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego