Mienie zabużańskie

Umowy międzynarodowe zawarte między Polska a sąsiadującymi republikami ZSRR nie zostały nigdy oficjalnie ogłoszone w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwiało uzyskanie rekompensaty za utracone mienie. Ogłoszenie dawnych umów w Dzienniku Ustaw nastąpiło dopiero w 2002 r.

Akty prawne regulujące kwestie mienia zabużańskiego

• ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.),

• Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004

Osoby uprawnione do odszkodowania

• żyjący właściciele (i współwłaściciele) pozostawionych nieruchomości,

• rekompensata przysługuje spadkobiercom bezpośrednim i spadkobiercom spadkobierców zmarłych właścicieli. Prawo to przysługuje w drodze dziedziczenia,
• osoby, które częściowo zrealizowały swoje uprawnienia do rekompensaty na podstawie zaświadczeń lub decyzji wydanych przez właściwy organ w latach 1998-2005 r.

• osoby, których wnioski zostały pozostawione bez rozpoznania z powodu braków formalnych.

Dokumenty wymagane do składania wniosku o rekompensaty

• wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej uprawnienia do tzw. mienia zabużańskiego,

• dowody na posiadanie obywatelstwa polskiego. Najczęstszym problemem pozostawienia wniosku bez rozpoznania lub zwrotu z powodu braków formalnych był brak posiadania numeru PESEL przez obywateli polskich przebywających za granica. Wojewodowie uzależniali swoje decyzje od posiadania numeru PESEL jako podstawę wpisu do systemu informatycznego SIR. Jednak zgodnie z art. 19 ustawy o rekompensatach w przypadku braku numeru PESEL dla wpisu do rejestru wystarczający jest numer paszportu.

• dokumenty, poświadczające pozostawienie mienia poza obecnymi granicami kraju,

• jeżeli wnioskodawca nie dysponuje w/w dokumentami może jest przedstawic oświadczenia dwóch świadków, muszą one być jednak złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka.

Tylko osoba która zamieszkiwała w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona, lub w miejscowości sąsiedniej może być takim świadkiem.

• dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy

• dokumenty urzędowe poświadczające nabycie nieruchomości

• oświadczenie wnioskodawcy/wnioskodawców o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty

• opis pozostawionej nieruchomości (zgodny z dowodami w sprawie)

• operat szacunkowy wartości pozostawionych nieruchomości, wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego;

Formy realizacji prawa do rekompensaty 

Przepisy przewidują dwie formy realizacji prawa do rekompensaty.

Pierwszą z nich jest zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet:

• ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa,

• ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przysługującego Skarbowi Państwa,

• opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa

• opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, o którym mowa w odrębnych przepisach,

Druga możliwością jest uzyskanie świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.

ZALICZENIA DOKONUJE SIĘ W WYSOKOŚCI 20% WARTOŚCI POZOSTAWIONYCH NIERUCHOMOŚCI.

Wypłata świadczenia pieniężnego następuje ze środków Funduszu Rekompensacyjnego, którego dysponentem jest Minister Skarbu Państwa.
Wypłaty tej dokonuje Bank Gospodarstwa Krajowego.