Jak uprawiać winogrona w ogrodzie?

Winogrona rodzą niezwykle cenne i odżywcze owoce, które nadają się do bezpośredniego spożycia. Dostarczają również surowca do wyrobu wyśmienitych win gronowych, które są nie tylko smaczne, ale i zdrowe.

Wymagania winorośli

Amatorskie małe winnice czy pojedyncze rośliny można sadzić w całym kraju. Winorośl lubi ciepło i zaciszne miejsca, najlepiej ogrody otoczone żywopłotami, murowanymi ogrodzeniami, osłonięte ścianami budynków, a także tereny działkowe. Zaletą winorośli – poza owocami – jest to, że podobnie jak inne pnącza poprawia mikroklimat otoczenia (transpiruje dużo wody i dostarcza tlenu), zajmując jednocześnie niewielką powierzchnię. 

Zobacz także: Pnącza w ogrodzie

Jak dbać o winorośl?

Pielęgnacja winorośli nie jest czymś trudnym. Co roku jesienią warto rozłożyć blisko 3-centymetrową warstwę kompostu. Można też około trzy razy od wczesnej wiosny, do czerwca, zasilić rośliny wieloskładnikowym nawozem mineralnym (na przykład przeznaczonym specjalnie dla winogron). Nawozy mineralne trzeba stosować z umiarem, ściśle przestrzegając dawek zalecanych na opakowaniu. Winorośl tworzy rozległy system korzeniowy i jest odporna na brak wody. Jedynie na glebach piaszczystych w czasie przedłużającej się suszy należy je podlewać.

Rośliny posadzone wzdłuż ścian budynków trzeba nawadniać częściej, bo ziemia w takich miejscach znacznie szybciej przesycha. Glebę wokół roślin warto wyłożyć ściółką, która zapobiegnie wzrostowi chwastów i nadmiernemu parowaniu wody z gleby. Odmiany altanowe tnie się umiarkowanie, usuwając nadmiar zagęszczających się pędów. Grube ramiona rozpięte na pergoli, altanie czy murze spełniają te same funkcje, co pień i nie wymagają cięcia. Odmiany deserowe powinny być cięte corocznie, bo tylko wtedy dobrze owocują. 

Zobacz także: Winogrono w ogrodzie

Największe plony dojrzewają na tegorocznych pędach, które wyrosły z pędu ubiegłorocznego. Dlatego należy tak prowadzić krzew, by po jesiennym cięciu zostały dwa-trzy pędy jednoroczne z pąkami kwiatowymi. W listopadzie przed nastaniem mrozu wrażliwe rośliny trzeba przysypać 30-centymetrowym kopczykiem ziemi, który zabezpieczy korzenie i podstawę rośliny. Pędy, które będą owocowały w następnym roku, należy przygiąć do ziemi i obsypać. Można też okręcić je włókniną albo chochołem.

Zobacz także: Rośliny i owoce ogrodowe, które zawierają najwięcej witamin

Odmiany deserowe:

• o żółtych lub zielonych owocach: Regina, Arkadia, Polar, Iza Zaliwska, Muscat Letnij, Prim, Reform, Himrod (odmiana beznasienna);
• o granatowych lub fioletowych owocach: Olsava, Agat Doński, Nero, Booscop Glory, Kodrianka, Ajwaz, Einset (odmiana beznasienna), N.M. Muscat.

Odmiany deserowo-winne:

• o żółtych lub zielonych owocach: Bianca, Kristaly, Aurora, Muscat Odeskij, Perła Zali, Viktoria;
• o granatowych lub fioletowych owocach: Gołubok, Wisznowyj Rannyj, Sevar, Medina.

Odmiany altanowe:

• na pergole o żółtych lub zielonych owocach: Ontario
• na pergole o granatowych lub fioletowych owocach: Alwood, Svenson Red, Lidia, Isabella, Konkord Rosyjski.

Choroby i szkodniki winorośli

Winorośl jest rozmnażana przez ukorzenianie sadzonek lub szczepienie szlachetnych odmian na podkładkach. Profilaktycznie można zastosować opryskiwanie, które polega na niszczeniu porażonych przez choroby i szkodniki pędów, wygrabianiu jesienią zaschniętych liści i usuwaniu „mumii”, na których zimują grzyby wywołujące choroby winorośli. Groźnymi chorobami są mączniaki. Warto wykonać przeciwko nim oprysk, zanim pojawią się pierwsze objawy, czyli pod koniec maja. W momencie nabrzmiewania pąków dobrze jest opryskać rośliny przeciwko szkodnikom. Najlepiej stosować mało toksyczne preparaty, na przykład: Ditane, Miedzian i Siarkol.

Zobacz także: Rośliny owocowe – pielęgnacja jesienią

Częstą przyczyną żółknięcia liści winorośli jest zbyt duża zawartość wapnia w glebie, który powoduje, że wzrasta jej odczyn pH. Odmiany altanowe najlepiej rosną w glebie lekko kwaśnej o pH 5,5–6, a odmiany deserowe w glebie, której pH wynosi 6,2–6,8. Jeśli odczyn gleby jest większy niż podane wartości, roślina gorzej przyswaja magnez i żelazo. Efektem jest chloroza liści. Można jej zapobiec, opryskując rośliny na przykład roztworem Florovitu lub chelatem żelazowym w stężeniu podanym na opakowaniu.

Wybierając odmianę winorośli do uprawy w ogrodzie, należy brać pod uwagę następujące cechy danej odmiany: mrozoodporność, odporność na choroby takie jak mączniak rzekomy, mączniak prawdziwy i szara pleśń (warto wypytać się wśród sąsiadów, jakie choroby winorośli panują w okolicy i zwrócić uwagę szczególnie na odporność na te właśnie choroby), termin i obfitość plonowania (unikać odmian o późnej porze plonowania), obfitość plonowania, wielkość, smak i zastosowanie owoców.

Zobacz także: Jak wybierać sadzonki winorośli?