Dereń kousa: urokliwy krzew ozdobny z jadalnymi owocami. Jakie odmiany wybrać, jak pielęgnować, gdzie posadzić?

• Dereń kousa – ozdobny krzew z jadalnymi owocami
• Odmiany derenia kousa
• Uprawa i pielęgnacja derenia kousa

Dereń kousa – ozdobny krzew z jadalnymi owocami

Dereń kousa (Cornus kousa) to dekoracyjny, wieloletni, wysoki krzew dorastający do ok. 4-5 metrów wysokości i ok. 4 m. szerokości - może być też prowadzony jako nieduże drzewko. Pochodzi z Dalekiego Wschodu - rośnie naturalnie w Japonii, Korei i Chinach.  Bez problemu rośnie w polskich ogrodach w Polsce i wytrzymuje nasz zimowy klimat łącznie z mrozami do ok. 25 stopni Celsjusza. Ale uwaga – młode sadzonki derenia kousa warto osłaniać na zimę (np. agrowłókniną lub słomą oraz kopczykiem nad korzeniami).

Dereń kousa kwitnie pod koniec maja i w czerwcu – dlatego jest odporny na późne przymrozki. Kwitnie długo ok. 25-30 dni. To co bierzemy za kwiaty, to tak naprawdę są białe (lub różowe) podsadki, czyli 4 barwne listki otaczające w liczbie 4 sztuk właściwy kwiat, który jest zielony, kulisty.

Owoce derenia kousa dojrzewają we wrześniu i są jadalne. Wyglądają jak spuchnięte maliny na długiej szypułce ale najbardziej przypominają owoc liczi. Smak ich jest dość mdły, słodkawy – podobny do smaku liczi – a skórka jest lekko gorzkawa. W cieplejsze lata owoce są słodsze. Części osób nie smakuje ale np. znany botanik dr Łukasz Łuczaj określa smak tych owoców jako przyjemny. 

Z owoców tych można robić dżemy, kompoty a nawet wino. Są to wartościowe owoce mające w swym składzie witaminy, zwłaszcza wit. C, wapń, bioflawonoidy oraz i antocyjany. Tradycyjne chińska medycyna stosowała owoce derenia kousa przy leczeniu przeziębień i pomocniczo w oczyszczaniu wątroby.

Liście derenia kousy są dość duże, o kształcie elipsy, na jesieni pięknie przebarwiają się na różne odcienie czerwieni.

Warto podkreślić, że roślina ta jest odporna na choroby i szkodniki.

Odmiany derenia kousa

Na rynku polskim nie ma jeszcze zbyt wielu odmian tej rośliny. W polskich szkółkach można najczęściej kupić następujące odmiany:
Milky Way – ma jedne z największych, dekoracyjne, biało-kremowe liście podsadkowe otaczające kwiat – najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych albo w lekkim cieniu. Krzew tej odmiany dorasta do 5 m wysokości.

China Girl – również duże liście podsadkowe, biało-kremowe, które wyjątkowo długo pozostają na krzewie – nawet do 6 tygodni. Krzew tej odmiany dorasta do 4 m wysokości.
Satomi (albo Miss Satomi) – to wyjątkowa odmiana derenia kousa ze względu na różowy kolor liści podsadkowych. Krzew tej odmiany jest nieco niższy - dorasta do ok. 3 m wysokości.

Gold Star – oryginalna japońska odmiana o liściach podsadkowych w kolorze biało-różowym. Co więcej liście tej odmiany są zielone z żółtą nieregularną plamą w środku – a jesienią przebarwiają się na czerwono-fioletowo. Krzew tej odmiany dorasta do ok. 2,5 m wysokości.
Copacabana – ta odmiana ma biało-różowe podsadki i rośnie maksymalnie do 3 metrów wysokości. Liście jesienią przebarwiają się na brązowo.

Uprawa i pielęgnacja derenia kousa

Dereń kousa najlepiej rośnie w miejscu słonecznym lub półcienistym, osłoniętym od wiatrów. Wymaga gleb żyznych o dużej zawartości próchnicy ale poradzi sobie i na słabszych glebach, choć na nich gorzej kwitnie i owocuje. Gleba powinna mieć odczyn lekko kwaśny (pH 6,0-6,5) – gorzej rośnie na glebach zasadowych, wapiennych.

Wymaga regularnego zapewnienia podlewania, nie lubi suchej gleby zwłaszcza młode sadzonki powinny mieć zapewnioną wodę. Aby zapewnić wilgotne podłoże warto ściółkować glebę w promieniu ok. 30-40 cm od pnia.

Na wiosnę warto nawozić tę roślinę kompostem lub nawozem wieloskładnikowym.

Krzewy lub drzewka derenia kousa nie muszą być przycinane. Więcej nie wpływa to korzystnie (ani niekorzystnie) na owocowanie i kwitnienie. Jeżeli chcemy prowadzić tę roślinę w formie drzewka powinniśmy ją ciąć latem po kwitnieniu.