Kotły na paliwa stałe pod lupą UOKiK-u

Kotły do ogrzewania domów muszą spełniać szereg wytycznych

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wspólnie z Inspekcją Handlową prowadzi intensywne działania zmierzające do tego, aby konsumenci korzystali z bezpiecznych i spełniających obowiązujące wymagania kotłów.

Ze względu na dynamiczne zmiany przepisów i wytycznych dotyczących wymagań wobec kotłów kontrole prowadzono dwutorowo. Inspekcja Handlowa sprawdza jakość i oznakowanie takich produktów pod kątem przepisów prawa ochrony środowiska oraz w zakresie spełniania wymagań wynikających z przepisów unijnych – tzw. ekoprojektu.

- UOKiK wraz z Inspekcją Handlową prowadzą kontrolne, których celem jest wyeliminowanie z rynku kotłów, które nie tylko zanieczyszczają środowisko, ale również przyczyniają się do problemów zdrowotnych Polaków. Sprawdzamy rzetelność informowania konsumentów oraz spełnianie wymogów prawnych w dokumentacji technicznej czy deklaracji zgodności – zaznaczył w komunikacie prasowym Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Kotły na paliwo stałe – wyniki kontroli z 2021 r.

UOKiK i IH sprawdziły prawie 200 modeli kotłów na paliwo stałe (np. węgiel, pellet), gazowe i ciekłe.

Inspekcja Handlowa sprawdzała przede wszystkim, czy kotły posiadają dokumentację techniczną oraz czy dokumentacja ta potwierdza, że spełniają one wymagania w zakresie granicznych wartości emisji oraz sprawności cieplnej. Inspektorzy skontrolowali kotły dostępne, zarówno w sieciach handlowych, jak i u producentów oraz w sprzedaży internetowej.

Sprawdzono zgodność z przepisami prawa ochrony środowiska 134 kotłów na paliwo stałe, z czego zakwestionowaliśmy 10 modeli ze względów formalnych. Inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości w oznakowaniu (brak informacji o parametrach zalecanego paliwa) oraz rozbieżności w dokumentacji. W wyniku wykrytych przez Inspekcje Handlową nieprawidłowości, przedsiębiorcy podjęli odpowiednie działania w celu ich usunięcia.

W zakresie wymagań ekoprojektu skontrolowano łącznie 25 kotłów, z czego pod względem formalnym zakwestionowano 19 (76 proc. objętych sprawdzeniem). Wykryte nieścisłości dotyczyły nieprawidłowej deklaracji zgodności (9 przypadków), deklaracja techniczna była niezgodna z przepisami (3 przypadki), brak znaku CE (jeden przypadek). Inspektorzy zakwestionowali również 9 nieprawidłowo sporządzonych instrukcji obsługi.

Do badań laboratoryjnych wytypowano 15 kotłów, z czego zakwestionowano 2 modele. Jeden z badanych kotłów znacząco przekroczył normy emisji szkodliwych związków (tj. tlenku azotu i tlenku węgla). Używanie go stwarzałoby poważne zagrożenie dla środowiska i zdrowia. Sprzedawca na podstawie naszych wyników badań natychmiast wycofał niebezpieczny produkt ze sprzedaży. Prezes UOKiK wszczął postępowanie administracyjne w stosunku do producenta. W przypadku drugiego kotła wartość emisji tlenku azotu przekraczała deklarowaną przez producenta, jednak mieściła się w ramach maksymalnych emisji – po dokonaniu korekty deklarowanych przez producenta wartości produkt jest zgodny z wymaganiami.

Kotły na paliwo gazowe lub ciekłe – wyniki kontroli z 2021 r.

Inspekcja Handlowa sprawdziła 15 kotłów na paliwo gazowe lub ciekłe wprowadzonych do obrotu po zmianie wymogów dotyczących tlenków azotu. Tylko w jednym przypadku inspektorzy zakwestionowali względy formalne. Dotyczyły one nieścisłości pomiędzy wytycznymi instalacji i konserwacji a instrukcją obsługi — sprzeczne informacje mogły wprowadzić konsumenta w błąd. W zaistniałej sytuacji producent podjął dobrowolnie działania naprawcze.

W laboratorium zbadano, czy kotły podczas spalania nie emitują niebezpiecznych substancji do atmosfery, a także czy posiadają odpowiednią sprawność sezonowej efektywności energetycznej. Do badań wytypowano 5 kotłów na paliwo gazowe oraz 2 kotły na paliwo ciekłe. Wykonane badania nie wykazały przekroczenia norm.

- W 2021 roku po raz pierwszy przeprowadzaliśmy kontrolę kotłów na paliwo gazowe i ciekłe. Wynika z niej, że przedsiębiorcy stosują się do wymogów dotyczących emisji substancji niebezpiecznych do środowiska - ocenił Tomasz Chróstny.

Wymogi dotyczące kotłów do ogrzewania domu

Kupując kocioł do ogrzewania domu zwróć uwagę na:

• Znak CE - musi być nim oznaczony każdy kocioł.
• Wykonanie kotła – np. jakość spawów, występowanie ostrych krawędzi, o które można się zranić.
• Wyposażenie kotła - kocioł musi mieć zawory bezpieczeństwa (np. przy sterowniku) oraz łatwo dostępny ogranicznik temperatury bezpieczeństwa (STB) – czyli system zabezpieczający wytwornicę ciepła przed przegrzaniem. Powinien być wyposażony w zawirowywacze, które montuje się w kanałach spalinowych kotłów. Zaburzają one ruch spalin po to, aby wymiana ciepła między gazami spalinowymi a krążącą w wymienniku kotła wodą była intensywna. Przekłada się to na wysoką sprawność urządzenia. Kocioł nie może mieć dodatkowego rusztu.
• Materiały, z jakich wykonano komorę kotła - w przypadku kotłów węglowych sprawdź, czy palenisko jest wyposażone w elementy ceramiczne, które gromadzą ciepło. To pozwala uzyskać wysoką temperaturę, w której następuje dokładne spalanie substancji lotnych wydzielających się z paliwa, co oznacza mniejszą emisję szkodliwych związków do atmosfery.
• Wskazanie rodzaju paliwa, jakim można palić w kotle – im więcej rodzajów paliwa można stosować, tym niższa może być sprawność urządzenia. Ponadto używanie paliwa innego niż wskazane przez producenta może zwiększyć emisję szkodliwych związków do atmosfery lub uszkodzić kocioł. Zwróć także uwagę czy tam, gdzie mieszkasz, nie obowiązuje zakaz używania danego rodzaju paliwa.

Parametry kotłów do ogrzewania domu

Przy wyborze kotła warto sprawdzić parametry, które ułatwią jego użytkowanie tj.:

• Sprawność kotła wskazana przez producenta - im wyższa sprawność kotła, tym więcej ciepła można uzyskać z porcji paliwa, a zatem mniej go zużywać, nie zmniejszając komfortu domowników.
• Sposób podawania paliwa - czy paliwo jest podawane ręcznie czy automatycznie – ten drugi sposób oszczędza twój czas.
• Sposób spalania paliwa - kotły ze spalaniem dolnym zużywają mniej paliwa. W takich piecach pali się tylko niewielka jego część, w dolnej części komory zasypowej.
• Pojemność komory zasypowej przy automatycznym podawaniu - jak długo kocioł będzie grzał bez konieczności uzupełniania paliwa.
• Sposób czyszczenia – produkty spalania (np. sadza) osadzają się na elementach kotła i mogą prowadzić do zmniejszenia jego sprawności lub nawet samozapłonu. Łatwy dostęp do paleniska pozwoli na utrzymanie urządzenia na odpowiednim poziomie sprawności. Kocioł może być wyposażony w system półautomatycznego oczyszczania, co ułatwi dbanie o jego sprawność. Jeżeli do czyszczenia i konserwacji konieczne są profesjonalne narzędzia (np. specjalne szczotki), to powinny być one dostarczone wraz z kotłem.