Jak postrzegamy kolory?

Często dobór kolorów we wnętrzu pozostaje całkowicie zależy od preferencji klientów, do których malarze i architekci dostosowują po prostu swoje plany. Aranżacja kolorów wbrew pozorom wymaga jednak większej uwagi i analizy czynników, o jakich przeciętni klienci nie mają większego pojęcia:

Oprócz osobistych preferencji podczas dobierania kolorów koniecznie powinno się uwzględniać m.in.: wielkość pomieszczenia, rodzaj oświetlenia, ilość wpadającego światła czy też rodzaj tła. Zadaniem dobrego fachowy jest, więc uwzględnienie oraz zwrócenie uwagi na te kwestie – wyjaśnia Anna Korecka, Junior Brand Manager Sigma & Dekoral Professional, oferującej profesjonalne farby dla malarzy zawodowych i architektów.

Kolor, czyli wrażenie psychiczne

Wbrew obiegowym opiniom kolor nie jest stałą cechą przedmiotów lub powierzchni. Barwy w rzeczywistości są wrażeniami psychicznymi, pojawiającymi się w naszych mózgach, kiedy oko rejestruje wiązkę promieniowania elektromagnetycznego w postaci światła. Wpadając do oka, promień świetlny przechodzi impulsem nerwowym do odpowiednich stref mózgu.

Zobacz także: Jak zaaranżować wnętrze w jasnych kolorach?

Podstawowe trzy barwy, które postrzegamy to żółty, czerwony i niebieski. Dzięki różnym połączeniom otrzymujemy szereg kolorów pokrewnych – ich rozbudowana paleta stwarza tonalne przejścia pomiędzy barwami podstawowymi. I tak z połączenia np. czerwieni i żółci powstaje pomarańczowy, a z czerwieni i z niebieskiego fioletowy.

Co wpływa na postrzeganie kolorów

Światło to, jak wiadomo, wycinek promieniowania elektromagnetycznego, dostępnego naszym oczom:

Indywidualny skład widmowy konkretnego promieniowania ma największy wpływ, na to, jak obieramy poszczególne kolory. Specyficzna budowa ludzkiego oka sprawia jednak, że na postrzeganie kolorów wpływają także dodatkowe czynniki – wyjaśnia Anna Korecka, ekspert PPG Deco Polska, producenta farb Sigma Coatings.

Najważniejsze pośród nich to:
• Właściwości spektralne oglądanej powierzchni – jej zdolność do odbijania poszczególnych długości fal światła.

• Rodzaj i źródło oświetlenia – Postrzeganie kolorów zmienia się w zależności od stosowanego oświetlenia. Do typowych źródeł należy zaliczyć: światło żarowe, światło fluorescencyjne, światło diodowe oraz światło dzienne (zróżnicowane zależnie od pory dnia). Wybrana farba w zależności od zastosowanego oświetlenia będzie dawać odmienny kolor.

• Kierunek obserwacji – Ma on znaczenie w przypadku powierzchni odblaskowych (pokrytych np. farbami satynowymi lub metalicznymi). Zmiana kąta obserwacji powoduje zmianę postrzegania barwy. Zjawisko to nie dotyczy natomiast farb dających efekt matowy.

• Rodzaj tła – Na postrzeganie koloru wpływ ma także jego otoczenie. Jasne tło zawsze sprawa, że barwa wydaje się ciemniejsza i odwrotnie, ciemne tło sprawa, że wydaje się ona jaśniejsza.

• Indywidualne cechy narządu wzroku danej osoby – Na postrzeganie kolorów wpływ ma również indywidualna budowa oka każdego człowieka. Ponadto czułość naszego wzroku zmienia się z wiekiem.

Systemy kolorów

Bogactwo przejść tonalnych pomiędzy kolorami podstawowymi sprawiło, że dla wygody projektantów opracowano fachowe systemy klasyfikacji barw – np. NCS, DUN czy system Munsella. Najbardziej rozpowszechniony jest system NCS, czyli Natural Colour System. Opiera się on na sześciu podstawowych barwach:

• czterech kolorach chromatycznych
• dwóch kolorach monochromatycznych

Kolory chromatyczne tworzą koło barw, w którym kolory podstawowe są rozmieszczone co 90 stopni, a powstałe w ten sposób ćwiartki dzielą się dodatkowo na 100 części:

Dzięki temu z łatwością można ustalić procentowy udział poszczególnych barw. Np. Y90R oznacza żółty z 90% czerwieni, co oznacza, że kolor składa się w 10% z podstawowej żółci i w 90% z czerwieni – wyjaśnia Anna Korecka.

Biały i czarny znajdują się natomiast pod kołem kolorów i nad niem, tworząc oś, składającą się ze 100 części. Oś ta opisuje stopień sczernienia i nasycenia kolorem dla każdej barwy systemu. Np. przy wartości S 20 30 liczba 20 oznacza stopień sczernienia a 30 stopień nasycenia kolorem. System NCS okazuje się, więc bardzo precyzyjnym narzędziem, pozwalającym dokładnie określić cechy konkretnej barwy. Z tego też powodu wykorzystywany jest on w profesjonalnych systemach kolorowania farb.

Praktyka

Aranżacja kolorystyczna powinna uwzględniać zarówno modę, preferencje klienta, jak i czynniki związane z wartościami malowanego pomieszczenia. Przede wszystkim istotny jest rodzaj oświetlenia – naturalnego sztucznego. Należy zwrócić uwagę, jak usytuowane jest pomieszczenie: od jakiej strony i jak bardzo intensywne jest padające światło. W silnie oświetlonych rano wnętrzach, kolory wydają się o wiele mocniejsze. Natomiast w tych, gdzie nie pada ostre światło, wyglądają one naturalniej.

Niezbędne jest wzięcie pod uwagę ilości i rodzaju sztucznego oświetlenia, a także jego rozmieszczenia. Dobre i mocne oświetlenie będzie idealne dla ciemnych i intensywnych barw, pozwoli bowiem je podkreślić. Ściany w ciepłym kolorze potrzebują również ciepłego (żarowego) oświetlenia, podobnie barwy zimne będą komponować się z oświetleniem zimnym. Do dyspozycji mamy równe rodzaje oświetlenia: ogólne, miejscowe i akcentujące. Odpowiednie ich dobranie podkreśli kolory ścian i sprawi, że wnętrze nabierze wyjątkowego charakteru.

Dobrze zwrócić uwagę także na kubaturę i funkcję pomieszczenia. Dzięki odpowiedniej kompozycji barw możemy skutecznie modelować wnętrze i sprawić by wydało się optycznie większe lub szersze:

Chcąc powiększyć przestrzeń, sięgnijmy po zimne, pastelowe barwy, które wydłużą i poszerzą wnętrze. Natomiast jasne kolory pozwolą też podwyższyć pomieszczenie, gdy sufit i 10 cm górnej części ściany pomalujemy farbą o takim odcieniu. Odwrotnie jest w przypadku wysokich pokojów – malując ten fragment ciemniejszym kolorem, sprawimy, że pomieszczenie wyda się niższe. Z kolei ciemne, równoległe tonacje na suficie i podłodze, przy jasnych ścianach, pozwolą je poszerzyć – opowiada ekspert PPG Deco Polska.

Zobacz także: Jak urządzić wnętrze w kolorze ognistej pomarańczy?

Możemy użyć też wzorów np. ciemnych pasów: pionowe wydłużą pomieszczenie, natomiast poziome skrócą je, a przy tym poszerzą.

Ciekawym rozwiązaniem jest monochromatyczna aranżacja wnętrza, kiedy za pomocą jednego koloru lub jego różnych tonacji komponujemy całość wystroju. Ze względu na nasycenie kolorów możemy uzyskać oryginalne i stylowe efekty. Zestawy monochromatyczne pozwalają też na późniejsze wykończenie pomieszczenia wyjątkowymi dekoracjami rożnych faktur i materiałów, np. metali, szkła, powierzchni kamiennych i drewnianych, które w monochromatycznym wnętrzu prezentują się niezwykle korzystnie.

Postrzeganie kolorów okazuje się bardziej skomplikowane niż może się to wydawać. Podczas projektowania i malowania warto, więc zwrócić uwagę na dodatkowe czynniki, takie jak oświetlenie lub tło. Dzięki nim gotowe pomieszczenia z pewnością bardziej przypadną do gustu klientom.

www.sigmacoatings.com.pl