Kierowca uszkodził ogrodzenie lub dom - co z odszkodowaniem?

• Na początek zaglądamy do ustawy dotyczącej OC
• OC działa nie tylko jeżeli uszkodzimy inny pojazd
• Uszkodzenie ogrodzenia i domu przez auto: co mówi sąd?

Kierowca uderza autem w dom lub inny budynek znajdujący się blisko drogi (np. przydomowy garaż). Taki scenariusz może wydawać się mocno abstrakcyjny i mało prawdopodobny. Jednak analiza doniesień prasowych z ostatniego roku potwierdza, że uszkodzenia budynków przez samochody jednak się zdarzają (przykład ze stycznia br.). Znacznie częściej „ofiarą” nieostrożnych kierowców padają jednak ogrodzenia. Po każdym zdarzeniu skutkującym uszkodzeniem przez kierowcę budynku lub ogrodzenia, pojawia się pytanie, czy szkody mogą zostać zlikwidowane przy pomocy obowiązkowego OC kierującego. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili wyjaśnić, czy polisa wymagana od kierowców jest przydatna w razie takich mniej oczywistych kolizji.

Na początek zaglądamy do ustawy dotyczącej OC

Wydaje się, że w ramach odpowiedzi na pytanie o możliwość likwidacji szkód budynkowych przy pomocy OC kierowców, warto najpierw zajrzeć do ustawy regulującej zasady tego ubezpieczenia (tj. Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych).

Artykuł 34 wspomnianego aktu prawnego wskazuje, że obowiązkowe OC oprócz szkód osobowych (na osobie), poprzez wypłatę odszkodowania kompensuje również szkody majątkowe wyrządzone na skutek ruchu pojazdu. Mowa o szkodach polegających na utracie, zniszczeniu lub uszkodzeniu mienia, za które odpowiada posiadacz pojazdu mechanicznego lub kierujący tym pojazdem.

OC działa nie tylko jeżeli uszkodzimy inny pojazd

Obowiązujące przepisy nie wskazują, że przy pomocy OC komunikacyjnego mogą być kompensowane tylko szkody majątkowe dotyczące pojazdów mechanicznych. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl zwracają uwagę, że takie ograniczenie byłoby sprzeczne z celem obowiązkowej ochrony OC dla kierowców. Pamiętajmy bowiem, że obowiązek ubezpieczeniowy w zakresie OC ma zapewniać szybkie świadczenie dla wszystkich poszkodowanych - zarówno osobowo, jak i majątkowo.

Jak potwierdzają komentarze do ustawy z 22 maja 2003 roku, zakres ochrony ubezpieczeniowej świadczonej na podstawie obowiązkowego OC, poza uszkodzeniami pojazdów obejmuje też wszelkie inne szkody majątkowe, za które odpowiada ubezpieczony - w tym uszkodzenie ogrodzenia, zniszczenie trawników i drzew (zobacz: D. Maśniak [w:] J. Nawracała, D. Maśniak, Komentarz do niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych [w:] Kontrakty na rynku ubezpieczeń. Komentarz do przepisów i warunków ubezpieczenia, Warszawa 2020, art. 34).

Co ważne, za szkodę powstałą na skutek ruchu pojazdu mechanicznego uznaje się również szkodę spowodowaną w związku ze/z:

• wsiadaniem do pojazdu/opuszczaniem pojazdu
• bezpośrednim załadunkiem/rozładunkiem pojazdu
• zatrzymaniem lub postojem pojazdu

To kwestia, która może być istotna przy uszkodzeniu budynku albo ogrodzenia podczas otwierania drzwi samochodu lub załadunku towaru. Takie szkody też się zdarzają, choć ich skutki są na ogół mniej poważne niż przy kolizji z budynkiem/ogrodzeniem spowodowanej przez jadący pojazd.

Uszkodzenie ogrodzenia i domu przez auto: co mówi sąd?

Analiza orzecznictwa sądowego potwierdza, że uszkodzenia domów i majątku znajdującego się na posesji (np. ogrodzeń) przez nieostrożnych kierowców wcale nie należą do wielkiej rzadkości. Za przykład niech posłuży niedawny Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 3 lipca 2025 r. o sygnaturze akt I C 43/24. W sprawie badanej przez sąd z Opoczna, chodziło o likwidację szkody związanej z uszkodzeniem ogrodzenia na skutek kolizji drogowej.

Pojazd sprawcy zdarzenia posiadał obowiązkową ochronę, a ubezpieczyciel nie zakwestionował swojej odpowiedzialności. Spór dotyczył natomiast wysokości odszkodowania i sposobu jego ustalenia. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl zwracają uwagę, że w razie problemów z dochodzeniem odszkodowania z OC komunikacyjnego sprawcy wypadku, przydatne może być ubezpieczenie mieszkaniowe właściciela uszkodzonego domu lub ogrodzenia. Oczywiście, pod warunkiem, iż taka dobrowolna polisa obejmuje skutki uderzenia pojazdu mechanicznego w budynek lub ogrodzenie.

Jeżeli ubezpieczyciel poszkodowanego wypłaci odszkodowanie, to najprawdopodobniej firma ubezpieczeniowa będzie domagała się zwrotu poniesionych kosztów od sprawcy szkody (w ramach regresu). Taka procedura regresowa znajduje się już jednak poza obszarem zainteresowania poszkodowanego.

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl