Czy dziecko odpowie za czynszowe długi rodziców?

• Odpowiedzialność rodziny za długi czynszowe
• Pełnoletniość a długi czynszowe 
• Solidarna odpowiedzialność to korzyść dla wierzyciela

Odpowiedzialność rodziny za długi czynszowe

Zadłużenie wynajmowanych mieszkań to sytuacja, którą w polskich warunkach trudno uznać za rzadką. Chodzi nie tylko o mieszkania komunalne, ale również o lokale wynajmowane np. przez towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) lub prywatnych właścicieli. W mieszkaniach obciążonych długiem z tytułu czynszu i opłat eksploatacyjnych, dość często mieszkają małoletni. Czy przekroczenie przez wspomniane osoby progu pełnoletności skutkuje ich odpowiedzialnością za długi czynszowe? A jeśli tak, to w jakim zakresie? Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili odpowiedzieć na powyższe pytania. Warto przyjrzeć się odpowiedziom, ponieważ nie są one zupełnie oczywiste.

Wielu informacji na temat zasad najmu mieszkań udziela nam ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2001 nr 71 poz. 733). Warto również pamiętać o kodeksie cywilnym. Znajduje on zastosowanie jeśli przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów nie regulują jakiegoś aspektu najmu mieszkania w sposób bardziej szczegółowy. 

Ze wspomnianą sytuacją, czyli zastosowaniem regulacji z kodeksu cywilnego mamy do czynienia w kontekście odpowiedzialności członków rodziny za długi czynszowe. Warto tutaj zacytować artykuł 6881 paragraf 1 kodeksu cywilnego. Mówi on, że: „za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie, z wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na jego utrzymaniu, którzy nie są w stanie utrzymać się samodzielnie”. 

Paragraf 2 tego samego artykułu (art. 6881 KC) wskazuje, że odpowiedzialność pełnoletnich członków gospodarstwa domowego ogranicza się do czynszów i innych opłat, które są należne tylko za okres stałego zamieszkania danej osoby w lokalu. Należy dodać, że po nowelizacji z 30 czerwca 2022 r. analizowany artykuł KC nie obciąża odpowiedzialnością za czynsz i opłaty pełnoletnich zstępnych bez możliwości samodzielnego utrzymania. W ten sposób ustawodawca zareagował na doniesienia medialne dotyczące długów dzieci, które nie mogą pracować (np. z powodu kalectwa lub upośledzenia).

Pełnoletniość a długi czynszowe 

Więcej informacji na temat odpowiedzialności czynszowej dorastających osób znajdziemy w orzecznictwie sądów oraz literaturze prawniczej. Istotna wątpliwość dotyczy między innymi tego, czy osiągnięcie przez lokatora pełnoletności skutkuje jego odpowiedzialnością za wcześniejsze czynsze i opłaty (z okresu małoletności). Przeciw takiemu rozszerzeniu odpowiedzialności czynszowej wypowiadają się np. autorzy komentarzy do kodeksu cywilnego (zobacz: J. Górecki [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, Legalis 2012, art. 6881, nt 2 oraz A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, LEX/el. 2024, art. 688(1)). 

Tezę o konieczności ograniczenia odpowiedzialności lokatora za długi tylko do okresu następującego po osiągnięciu przez niego pełnoletności wspierają też wyroki sądów cywilnych - na przykład: Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 6 lipca 2015 r. (sygn. akt: II Ca 749/15) oraz Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 6 października 2015 r. (sygn. akt: II Ca 330/15). Warto podkreślić, że zawężenie odpowiedzialności nieletniego wcześniej lokatora dotyczy również należności za bezumowne korzystanie z lokalu. 

Większe wątpliwości wzbudza natomiast odpowiedź na pytanie, czy jedynie czasowe przebywanie osoby pełnoletniej w lokalu (np. jej nocowanie) powinno skutkować solidarną odpowiedzialnością czynszową razem z najemcą (porównaj: A. Biały [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczególna (art. 535-764(9)), red. M. Fras, M. Habdas, WKP 2018, art. 688(1) oraz A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, LEX/el. 2024, art. 688(1)). 

Solidarna odpowiedzialność to korzyść dla wierzyciela

Mimo opisywanych wyżej ograniczeń odpowiedzialności, art. 6881 KC zapewnia wierzycielowi istotne korzyści prawne. Warto bowiem pamiętać, że odpowiedzialność solidarna pełnoletnich członków gospodarstwa domowego daje wierzycielowi swobodę w egzekwowaniu roszczeń z tytułu czynszu i opłat. Wierzyciel ma swobodny wybór co do żądania całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od niektórych z nich lub od każdego z osobna (zobacz: P. Nazaruk [w:] B. Bajor, D. Bierecki, J. Bocianowska, J. Ciszewski, M. Ciszewski, G. Karaszewski, J. Knabe, J. Mucha-Kujawa, G. Sikorski, B. Sitek, R. Tanajewska, P. Nazaruk, Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 688(1)). 

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Infor.pl