REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasiedzenie rzeczy a wynagrodzenie za wcześniejsze korzystanie [SN]

sąd najwyższy pytanie prawne skarga kasacyjna zasiedzenie nieruchomości dekret bieruta roszczenie
Sąd Najwyższy odpowiedział na pytanie prawne - utrata własności rzeczy na skutek zasiedzenia nie powoduje wygaśnięcia roszczenia byłego właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym upływ terminu zasiedzenia.
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Sąd Najwyższy w dniu 3 kwietnia 2024 r. orzekł, że utrata gruntu na skutek zasiedzenia nie wyklucza roszczenia o wynagrodzenie za wcześniejsze korzystanie z tej nieruchomości.

Zasiedzenie nie wyklucza roszczenia o wcześniejsze korzystanie z tej nieruchomości

Utrata własności rzeczy na skutek zasiedzenia nie powoduje wygaśnięcia roszczenia byłego właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym upływ terminu zasiedzenia - głosi środowa [red. 3.04.2024] uchwała Sądu Najwyższego, podjęta na tle sprawy o stołeczną nieruchomość.

REKLAMA

Uchwałę podjął skład siedmiorga sędziów Izby Cywilnej SN pod przewodnictwem prezes tej Izby Joanny Misztal-Koneckiej.

"Utrata własności rzeczy nie powoduje utraty możliwości żądania od posiadacza wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy w okresie, w którym właścicielowi prawo to przysługiwało" - powiedział w uzasadnieniu ustnym uchwały sędzia sprawozdawca Adam Doliwa. Jak podkreślił, w związku z tym "nie można uznać, że utrata własności na skutek zasiedzenia sama w sobie pociąga za sobą wygaśnięcie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy oraz roszczenie o zwrot pożytków lub ich wartości".

Zasiedzenie nieruchomości - Kodeks cywilny

REKLAMA

Zgodnie z Kodeksem cywilnym posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny. "Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze" - stanowi ponadto K.c.

Jednak zgodnie z K.c. od chwili, w której posiadacz dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Problem, którym zajął się w środę SN, wynikał jednak z faktu, że posiadacz stał się już właścicielem na skutek zasiedzenia, zaś dotychczasowy właściciel był już "byłym właścicielem".

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Nieruchomość objęta dekretem Bieruta - zasiedzenie

REKLAMA

W sprawie, która trafiła do SN, chodziło o nieruchomość objętą dekretem Bieruta, która w 1978 roku została przekazana w użytkowanie, jako część większych terenów, jednej z warszawskich uczelni. Po zmianach ustawowych wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez uczelnię. Tymczasem na mocy orzeczenia sądu rejonowego zamieszkująca tą nieruchomość od czasów powojennych rodzina nabyła ją - od października 2005 roku - przez zasiedzenie. Wówczas uczelnia wytoczyła sprawę o wydanie nieruchomości i wynagrodzenie za bezumowne korzystanie oraz pobrane pożytki - łącznie 300 tys. zł.

Sądy obu instancji oddaliły to powództwo. Uznały m.in. za utrwalony pogląd, że "osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek jej zasiedzenia przez posiadacza, nie przysługuje wobec posiadacza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia".

Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego i pytanie prawne

Do SN trafiła skarga kasacyjna powoda, a troje sędziów tej Izby pod przewodnictwem I prezes SN Małgorzaty Manowskiej rozpoznając tę skargę w lutym 2022 roku zdecydowało o skierowaniu do poszerzonego składu pytania prawnego, "czy byłemu właścicielowi może przysługiwać przeciwko posiadaczowi samoistnemu rzeczy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z niej za okres poprzedzający nabycie przez tego posiadacza własności rzeczy w drodze zasiedzenia?".

W uzasadnieniu uchwały będącej odpowiedzią na to zagadnienie SN wskazał, że "dopuszczenie możliwości żądania zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez byłego właściciela, który utracił własność na rzecz dotychczasowego posiadacza, nie niweczy funkcji porządkującej zasiedzenia". "To odmówienie byłemu właścicielowi roszczenia o wynagrodzenie za okres bezprawnego władania jego rzeczą, osłabia pewność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. W określonych okolicznościach sprzyjać może zwiększeniu poczucia niesprawiedliwości po stronie byłego właściciela, z punktu widzenia którego samo zasiedzenie może budzić moralne wątpliwości" - podkreślił sędzia Doliwa.

"Przyznanie byłemu właścicielowi omawianego roszczenia umożliwi wzmocnienie prawa jako takiego, przez realizację przysługujących podmiotom uprawnionym ich praw, bez wprowadzenia ograniczeń prawa własności nieprzewidzianych w ustawie" - ocenił sędzia SN.

Zdaniem SN roszczenie o wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy "należy traktować jako odrębne i samodzielne w stosunku do roszczenia o wydanie rzeczy". "Samodzielność roszczeń należy rozumieć w ten sposób, że utrata prawa własności wskutek zasiedzenia nie powoduje utraty roszczeń uzupełniających za okres, w którym były właściciel dysponował jeszcze tytułem prawa własności" - wyjaśnił sędzia Doliwa.

"Zasiedzenie nie ma wpływu na byt roszczeń obligacyjnych (wynikających np. z najmu, dzierżawy, czy użyczenia - PAP), powstałych przed stwierdzeniem zasiedzenia. Nabycie w drodze zasiedzenia nie oznacza, że wygasają wszystkie uprawnienia byłego właściciela związane z rzeczą" - uzasadniał SN.

Sędzia Doliwa zastrzegł, że podjęta uchwała "ma charakter ogólny", a jej celem jest rozstrzygniecie "pojmowanego w sposób ogólny zagadnienia prawnego". "To nie jest orzeczenie, które rozstrzyga konkretną sprawę" - dodał. Tę konkretną sprawę będzie musiał rozstrzygnąć skład, który zadał pytanie. (PAP)

autor: Marcin Jabłoński

Autopromocja
oprac. Emilia Panufnik

REKLAMA

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Nieruchomości
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dlaczego mieszkania w Polsce wciąż drożeją? Jest kilka głównych przyczyn

Ceny nieruchomości w Polsce rosną w zawrotnym tempie, stawiając nas pod tym względem w czołówce Unii Europejskiej. Szczególnie dotyka to małych mieszkań w dużych miastach. Główne przyczyny? Rosnący popyt, inflacja i wzrost płac, jednak według ekspertów czynników stymulujących jest więcej. W tym np. regulacje prawne, formalności z nimi związane i koszty ich realizacji.

Ulga termomodernizacyjna coraz mniej popularna. Ile można zaoszczędzić?

Podatkowa ulga termomodernizacyjna wzbudza coraz mniejsze zainteresowanie. Znacznie większym powodzeniem cieszy się dopłata w programie "Czyste Powietrze". Dane podaje portal GetHome.pl.

Bezpieczny Kredyt 2%: banki rozpatrzyły już wszystkie wnioski kredytowe. Na co poszło najwięcej kredytów hipotecznych, odpowiedź zaskakująca

Kto zdążył złożyć wniosek o Bezpieczny Kredyt 2% na ostatnią chwilę, ten musiał czekać nawet do końca marca na kredyt hipoteczny pozwalający sfinalizować planowaną inwestycję mieszkaniową. Na co zostały przeznaczone kredyty? O dziwo, najwięcej nie trafiło do deweloperów, bo to nie nowe mieszkania były preferowane.

Ceny mieszkań w 2024 r. w 6 największych miastach Polski - wykres, prognozy

Jakie są ceny mieszkań w 2024 roku? Oto wykresy i prognozy Polskiego Instytutu Ekonomicznego uwzględniające cenę za 1 m2 mieszkania w 6 największych miastach Polski. Ceny za 1 m2 mieszkania wyhamowały. Gdzie ceny rosły najszybciej, a gdzie spadały?

REKLAMA

Pierwsze półrocze na rynku nieruchomości. Sprzedaż mieszkań w liczbach

Pierwsza połowa roku za nami, deweloperzy mogą podsumować sprzedaż mieszkać w tych sześciu miesiącach. Czy jest lepiej w porównaniu do poprzednich kwartałów? 

Czy wrócą kredyty hipoteczne z wkładem własnym poniżej 10%?

Nie tak dawno wkład własny poniżej 10% do kredytu hipotecznego był rzadkością. Co zmienił w tej kwestii program Bezpieczny Kredyt 2%? 

Hipoteka odwrócona – fakty i mity o usłudze finansowej

Hipoteka odwrócona to usługa finansowa, która skierowana jest głównie do osób starszych. Usługa, chociaż dostępna już od lat, nadal wywołuje wiele pytań. Czy po zawarciu umowy o dożywocie spadkobiercy będą mogli odziedziczyć nieruchomość? Czy od zawartej umowy można odstąpić? W którym momencie emeryt przestaje być właścicielem mieszkania? Kto, po podpisaniu takiej umowy, płaci czynsz, ubezpieczenie i podatki za mieszkanie lub dom?

Hipoteka odwrócona - fakty i mity

Hipoteka odwrócona wzbudza kontrowersje. Wiele osób nie wie, że taka hipoteka może być w modelu sprzedażowym (renta dożywotnia) lub w modelu kredytowym (odwrócony kredyt hipoteczny). Co z kwestiami prawnymi?

REKLAMA

Rozliczanie podatku CIT z zastosowaniem obniżonej stawki 9% - zmiana interpretacji indywidualnej

Szef KAS potwierdził, że mały podatnik CIT, może stosować preferencyjną stawkę podatkową w wysokości 9% do obliczania zaliczek na podatek, ale jedynie do momentu przekroczenia ustawowego limitu przychodów. Po przekroczeniu limitu w określonym miesiącu/kwartale, zaliczkę na podatek dochodowy za ten okres oraz kolejne powinien obliczać już według stawki 19%.

Z czym mierzy się sektor budowlany w Polsce?

Z czym musi się mierzyć sektor budowlany w Polsce? To niepewność rynkowa, poważne wyzwania ekonomiczne i niedobór kadr. Jak przebiega zmiana pokoleniowa w budownictwie?

REKLAMA