REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Można nabyć przez zasiedzenie las państwowy - uchwała Sądu Najwyższego

Można nabyć przez zasiedzenie las państwowy - uchwała Sądu Najwyższego
Można nabyć przez zasiedzenie las państwowy - uchwała Sądu Najwyższego
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Sąd Najwyższy, orzekający w składzie siedmiu sędziów Izby Cywilnej, podjął 21 czerwca 2023 r. uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne, dotyczące możliwości zasiedzenia nieruchomości stanowiącej las państwowy. Z uchwały wynika, że możliwe jest nabycie poprzez zasiedzenie nieruchomości stanowiącej las państwowy. Zdaniem ekspertów uchwała ta uporządkuje rozbieżne orzecznictwo sądów w kwestii zasiadywania gruntów leśnych.

Sąd Najwyższy: możliwe jest zasiedzenie lasu państwowego

W dniu 21 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy, orzekający w składzie siedmiu sędziów Izby Cywilnej, podjął uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne przedstawione mu w trybie art. 39817 § 1 w zw. z art. 13 § 1 k.p.c., dotyczące możliwości zasiedzenia nieruchomości stanowiącej las państwowy - o następującej treści:

Artykuł 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie wyłącza zasiedzenia nieruchomości stanowiącej las państwowy".

Do uchwały zgłoszone zostały dwa zdania odrębne.

Zagadnienie to wyłoniło się w toku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której wnioskodawcy wystąpili o stwierdzenie, że nabyli przez zasiedzenie własność części nieruchomości gruntowej należącej do Skarbu Państwa-Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek. Na skutek apelacji uczestnika Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i wniosek oddalił, przyjmując, że zasiedzenie nieruchomości stanowiącej las państwowy objęte jest zakazem przekształceń własnościowych przewidzianym w art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju.

Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną wnioskodawców opartą na zarzucie naruszenia ww. przepisu, postanowieniem z 18 listopada 2021 r., IV CSKP 120/21, przedstawił powiększonemu składowi do rozpoznania następujące zagadnienie prawne:
Czy art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1235) wyłącza możliwość nabycia przez zasiedzenie nieruchomości stanowiącej las państwowy w rozumieniu art. 1 pkt 3 tej ustawy?".
Zgodnie z tym przepisem (art. 2), strategiczne zasoby naturalne kraju, w tym lasy państwowe, nie podlegają co do zasady przekształceniom własnościowym.

REKLAMA

Znaczenie uchwały Sądu Najwyższego

REKLAMA

"Ta uchwała ma niebagatelne znaczenie dla wielu osób, które ubiegają się o zasiedzenie gruntów stanowiących las państwowy. Chodzi zazwyczaj o niewielkie fragmenty lasu, w które ktoś się wgrodził wiele lat temu i chciałby uzyskać tytuł własności" - komentuje w rozmowie z PAP adwokat Jan Górski. Jak dodaje, dotychczas w tych sprawach występowała rozbieżność w orzecznictwie. "Dlatego bardzo dobrze, że ta uchwała została w końca wydana. Przecina ona rozbieżności i pomoże sądom w rozstrzyganiu sporów" - powiedział mec. Górski.

Rozstrzygnięcie SN pozytywnie ocenił także adwokat Józef Forystek. "Z wielką radością przyjmujemy tę uchwałę, ponieważ kończy ona spory w Sądzie Najwyższym dotyczące tego, czy istnieje możliwość zasiadywania nieruchomości leśnych. W orzecznictwie mieliśmy w tej sprawie rozbieżności. Niektóre sądy uznawały, że zakaz przekształceń własnościowych strategicznych zasobów państwa obejmuje również zasiadywanie, co następuje z mocy prawa. Teraz mamy jasność. Zasiedzenie gruntu leśnego jest możliwe" - powiedział mec. Forystek. Jak dodał, uchwała SN "wyrównuje też szanse i znosi uprzywilejowaną wobec obywatela pozycję Lasów Państwowych".

Stan faktyczny i przebieg sprawy

REKLAMA

Siedmioosobowy skład Izby Cywilnej SN rozstrzygnął 21 czerwca 2023 r. zagadnienie prawne i podjął uchwałę, w której orzekł, że art. 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie wyłącza możliwości zasiedzenia nieruchomości stanowiącej las państwowy. Zgodnie z przywołanym przepisem, strategiczne zasoby naturalne kraju, w tym lasy państwowe, nie podlegają co do zasady przekształceniom własnościowym.

Z pytaniem prawnym w tej sprawie zwrócił się trzyosobowy skład sędziowski SN, który rozstrzygał skargę kasacyjną ws. zasiedzenia.
Skargę kasacyjna w tej sprawie złożyły do SN dwie osoby, które walczyły w sądzie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości gruntowej należącej do Lasów Państwowych. Jak ustalił sąd rejonowy, wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z gruntem, którego dotyczy postępowanie o zasiedzenie. Zamieszkują na swej nieruchomości od 1985 r., kiedy to zakończyli budowę domu. Z kolei sporny teren od czasów II wojny światowej był wykorzystywany jako wysypisko śmieci i nazywano go śmietnikiem wiejskim. Grunt ten nie był porośnięty roślinnością leśną.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W maju 1985 r. wnioskodawcy, mając świadomość, że nie są właścicielami przyległego gruntu, przejęli z niego do korzystania obszar o powierzchni 1200 m2. Następnie ogrodzili wskazaną część terenu jednym płotem wspólnie ze swoją nieruchomością i, bez pytania kogokolwiek o zgodę, rozpoczęli gospodarcze wykorzystanie tego terenu. Co istotne na mapie klasyfikacyjnej z założenia ewidencji gruntów z 1962 r. działkę, z której wywodzi się działka objęta wnioskiem, oznaczono jako nieużytek.

W konsekwencji sąd rejonowy Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o zasiedzenie i uznał, że termin zasiedzenia nieruchomości rozpoczął bieg 1 października 1990 r. i zakończył się 1 maja 2005 r.

Po apelacji Lasów Państwowych sąd okręgowy zmienił jednak to orzeczenie i oddalił wniosek o zasiedzenie. Sąd II ustalił, że choć na mapie z 1962 r. teren ten był określony jako nieużytek, to stanowił część nieruchomości, którą w rejestrze gruntów oraz księdze wieczystej oznaczono jako grunty leśne.

W planie urządzenia lasu sporny grunt został ujęty jako luka o powierzchni 0,14 ha, będąca przygraniczną częścią dużego kompleksu leśnego poddawanego pielęgnacji. Luka ta przylegała do terenów nienależących do Skarbu Państwa i nie była pokryta drzewostanem, lecz podlegała zalesieniu. Na jej obszarze istniało wyrobisko piasku, a następnie nielegalne wysypisko śmieci, które nie było usuwane przez służby leśne. W 1985 r. wnioskodawcy, po zajęciu części działki Skarbu Państwa, zmienili jej charakter na ogrodniczy.

W rezultacie tych ustaleń sąd okręgowy stwierdził, że sporny grunt stanowił las. "Był bowiem częścią większej działki przeznaczonej do produkcji leśnej, przejściowo pozbawioną roślinności leśnej. Nielegalne działania najpierw degradujące stan nieruchomości, a następnie zmieniające sposób jej zagospodarowania, nie mogły doprowadzić do utraty przez nią przymiotu nieruchomości leśnej" - uzasadnił sąd okręgowy.

Według tego sądu w tej sprawie należało zastosować art. 2 ustawy zasobowej, który wyłącza możliwość nabycia przez zasiedzenie nieruchomości będących przedmiotem prawa własności Skarbu Państwa, jeżeli stanowią one grunty leśne. Sąd podkreślił, że zgodnie z prawem lasy państwowe są zaliczane do strategicznych zasobów naturalnych kraju, które nie podlegają przekształceniom własnościowym, z zastrzeżeniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych.

Sąd II instancji zaznaczył przy tym, że z przepisów ustawy zasobowej nie wynika bezwzględny zakaz przekształceń własnościowych, gdyż w zakresie wyjątków odsyła ona do przepisów ustaw szczególnych. Za taką sąd uznał ustawę o lasach, która nie obejmuje zasiedzenia nieruchomości. Stwierdził też, że ustawą szczególną w stosunku do ustawy zasobowej nie jest tu Kodeks cywilny z uwagi na swoją uniwersalną naturę.

W rezultacie wnioskodawcy wnieśli skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Jak argumentowali w niej, zakaz przekształceń własnościowych, o którym mowa w art. 2 ustawy zasobowej, nie obejmuje takich zdarzeń prawnych jak zasiedzenie, lecz przypadki przekształceń wymagające zgodnej woli stron oraz ewentualnego uzyskania stosownej zgody. SN rozpatrując tę skargę powziął poważne wątpliwości dotyczące możliwości zasiedzenia nieruchomości będącej asem państwowym i sformułował zagadnienie prawne, na które odpowiedział poszerzony skład Izby Cywilnej. (PAP)

autor: Mateusz Mikowski

mm/ par/

Źródło: uchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów Izby Cywilnej z 21 czerwca 2023 r. - sygn. III CZP 94/22.

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Nieruchomości
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
W Polsce trzeba wyburzyć ponad 6,5 tys. mieszkań lub domów. Kto nie może się czuć bezpiecznie?

Z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wynika, że ponad 2,2 mln Polek i Polaków mieszka w domach jednorodzinnych i kamienicach, które mają już ponad 100 lat. Nikt nie wie, czy te osoby mogą się czuć bezpiecznie. Eksperci portalu GetHome.pl dotarli do informacji z GUNB, z których wynika, że liczba budynków mieszkalnych do rozbiórki stale rośnie.

Senat zdecydował w sprawie wakacji kredytowych

Senat przyjął bez poprawek ustawę o wakacjach kredytowych. Nowe przepisy teraz trafią do podpisu prezydenta. Jak szacuje resort finansów z z wakacji kredytowych w tym roku będzie mogło maksymalnie skorzystać 562 tys. kredytobiorców.

Wiśnia ozdobna i jej najpiękniejsze odmiany do ogrodu – którą wybrać?

Wiśnia ozdobna uznawana jest za najpiękniej kwitnące drzewo. Jakie odmiany wiśni ozdobnej są najładniejsze? My polecamy Kanzan, Amanogawa, Royal Burgundy i Shirotae. Którą wybrać? Podpowiadamy.

Ministerstwo Finansów: nie będzie przedłużenia wakacji kredytowych poza 2024 rok. Od 2025 r. pomoc dla kredytobiorców tylko z FWK

Ministerstwo Finansów nie przewiduje przedłużania wakacji kredytowych poza 2024 rok. Od 2025 roku wspieranie kredytobiorców w trudnej sytuacji w całości przejmie Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Taką informację przekazał w Senacie 17 kwietnia 2024 r. wiceminister finansów Jurand Drop.

REKLAMA

Ile kosztuje wykończenie mieszkania pod klucz przez dewelopera?

Nie tylko inwestorzy chcą wykańczać mieszkania pod klucz, również kupujący mieszkania na własny użytek coraz częściej korzystają z tej możliwości. Są pakiety podstawowe, jak i projekty indywidualne. Ile trzeba zapłacić? 

W Łodzi na wyburzenie czekają budynki z niemal 2,3 tys. mieszkań. A jak w innych miastach?

W Polsce w ponadstuletnich kamieniach mieszka więcej niż 2,2 mln rodaków. Czy to bezpieczne? Z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wynika, że liczba budynków mieszkalnych do rozbiórki stale rośnie.

Ile kosztuje wykończenie mieszkania – cena za m2? [PORADNIK]

Wykończenie mieszkania – cena za m2 różni się w zależności od standardu wykończenia mieszkania. Jaka jest cena metra kwadratowego robocizny? Prezentujemy krótki poradnik - wykończenie mieszkania deweloperskiego pod klucz krok po kroku. Sprawdź, od czego zacząć i co robić po kolei.

Wyjeżdżasz na długi weekend? Sprawdź, jak zabezpieczyć puste mieszkanie

W tym roku majówkowy weekend może być naprawdę długi, dlatego więcej Polaków niż przed rokiem planuje w tym czasie wyjazd. To niestety też idealny czas dla złodziei. Rok temu wiosną było średnio 6666 włamań miesięcznie! Jak się zabezpieczyć? 

REKLAMA

Ceny materiałów budowlanych - prognozy 2024

Co z cenami materiałów budowlanych w 2024 roku? Ostatnie wyliczenia pokazują, że ceny materiałów budowlanych spadają już kolejny miesiąc z rzędu. Niekoniecznie mamy jednak do czynienia ze stałym trendem. Może być to korekta, spowodowana nadmiernym wywindowaniem cen w ubiegłym roku. Pojawia się również pytanie, jak na to wszystko wpłynie nowy program mieszkaniowy “Mieszkanie na start”, proponowany przez rząd.

Czy Polacy chętnie kupują nowe mieszkania w tym roku?

Czy Polacy są zainteresowani kupnem nowych mieszkań? Czy decyzja o zakupie przekładana jest do czasu ruszenia nowego rządowego programu? Czy deweloperzy są zadowoleni z wyników sprzedaży i jakich rezultatów spodziewają się w 2024 roku?

REKLAMA