Jakie są rodzaje fiołków?

W Polsce fiołek wonny jest pospolity w niższych położeniach górskich. Uprawiany i często dziczejący. Roślina płożąca, ze ścielącymi się rozłogami, dorasta do 5–10 cm. Liście omszone, od spodu błyszczące, nerkowate lub jajowate, u nasady sercowate. Przylistki frędzlowate, lancetowate, o szerokości 3–4 mm. Kwiaty ciemnofioletowe, rzadziej białe, pachnące. Płatek dolny na szczycie wycięty, działki tępe. Owocem jest torebka kulistawa, owłosiona. Częścią podziemną jest kłącze. Kwitnie od marca do kwietnia w zaroślach, lasach. Wymaga próchnicznej gleby. 

Zobacz także: Fiołek Afrykański (Sainpaulia)

Jest rośliną leczniczą, ziele fiołka wonnego z korzeniami zawiera wiolinę, wiolatozyd, pochodne delfinidyny (wiolanina), olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest iron, saponiny triterpenowe, śluz. Działa wykrztuśnie, napotnie, moczopędnie, odkażająco, żółciopędnie i rozkurczowo. Upłynnia zalegający śluz w drogach oddechowych, ułatwiając jego wydalenie. Przedawkowanie powoduje nudności, wymioty i biegunkę. Liście fiołka można dodawać do wiosennych zup. Kwiaty dawniej kandyzowano, produkowano z nich syrop na kaszel oraz używano ich do aromatyzowania octu. Uprawiany jako roślina ozdobna ze względu na swój bardzo przyjemny zapach oraz piękne kwiaty.

Tworzy mieszańce z fiołkiem białym, f. bławatkowym, f. kosmatym, f. pagórkowym. Fiołki dobrze rosną na stanowiskach półcienistych i wilgotnych, na żyznej próchnicznej glebie. Najłatwiej je rozmnożyć przez podział rozrośniętych egzemplarzy lub z nasion (często się zdarza, że rozsiewają się same).

Inne gatunki fiołków

Fiołek leśny (Viola silvestris)

Jest pospolity na całym obszarze Polski, w lasach i zaroślach. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Ma kwiaty drobniejsze od fiołka wonnego, w jaśniejszym odcieniu fioletu, o słabym zapachu. Jego liście są jajowate, zaostrzone, o sercowatej nasadzie. Roślina dorasta do 30 cm.

Zobacz także: Kwiaty fioletowe – GALERIA

Fiołek wyniosły (Viola elatior)

Można go czasem zobaczyć w wilgotnych zaroślach na łąkach i na skraju lasów. Jest jednym z najwyższych fiołków – jego prosta i nie rozgałęziona łodyga niekiedy dorasta do wysokości 60 cm. Liście są jajowato - lancetowate, na brzegach karbowane. Fiołek ten kwitnie w maju i czerwcu.

Fiołek motylkowaty (Viola sororia, syn. V. papilionacea)

Pochodzi z Ameryki. Ma silnie rozgałęzione kłącza i nerkowate lub sercowate liście. Duże ciemnofioletowe kwiaty z białym oczkiem pojawiają się w kwietniu i maju. Istnieją też inne odmiany: o płatkach białych z niebieskimi żyłkami (na zdjęciu) oraz czysto białych (Albiflora i Immaculata).

Zobacz także:  Czy wiesz jak uprawiać kwiaty jednoroczne?

Fiołek, ale domowy?

Równie popularnym gatunkiem jest fiołek afrykański w Polsce potocznie nazywany fiołkiem domowym, który pochodzi z Afryki południowo-wschodniej. Pomimo swej nazwy roślina nie jest spokrewniona z fiołkiem, lecz z popularnymi skrętnikami i gloksyniami (siningiami). Saintpaulia osiąga wysokość do 25 centymetrów, ma ciemnozielone, mięsiste liście, pokryte drobnymi włoskami. Kwiaty zabrane w luźne pęki, są pojedyncze, pełna a nawet strzępiaste. Kwiaty najczęściej koloru fioletowego lub niebieskiego, ale zdarzają się też odmiany białe, różowe, bordowe a nawet dwubarwne.

Nie lubi bezpośredniego nasłonecznienia. Najlepiej czują się w świetle rozproszonym, na północnej lub zachodniej odsłonie. Zbyt duże nasłonecznienie powoduje występowanie żółtych plam na liściach. W przypadku pojawieniu się plam należy przestawić fiołka w miejsce ocienione i tymczasowo ograniczyć podlewanie. W powietrzu o dużej wilgotności są ciepłolubne. W pomieszczeniach o niższej wilgotności optymalna temperatura uprawy to 15–20 ºC. 

Zobacz także: Choroby roślin jednorocznych i dwuletnich

Fiołka domowego podlewamy obficie, ziemia powinna być wilgotna, ale nie mokra. Najlepiej podlewać wprost do podstawki. Częstym błędem jest podlewanie rośliny na liście. Nie wolno moczyć liści, nadmiar wody powoduje gnicie liści. Sępolia lubi nawożenie od wiosny do jesieni słabym roztworem nawozu uniwersalnego do roślin doniczkowych. Saintpolię rozmnażamy przez umieszczenie sadzonki liściowej (liść z ogonkiem) w wilgotnym piasku lub drobnym żwirku. Doskonała roślina ozdobna do naszych domów i biur. Prosta w uprawie, mało wymagająca a na dodatek kwitnąca przez prawie cały rok. Saintpaulia, fiołek afrykański kwitnie prawie przez cały rok.