Ile mieszkań brakuje w Polsce?

• Ile mieszkań brakuje w Polsce?
• Zasoby mieszkaniowe w poszczególnych regionach Polski
• Luka mieszkaniowa w Polsce
• Jak wygląda  jakość warunków mieszkaniowych?

Ile mieszkań brakuje w Polsce?

Pomimo znacznego odnowienia zasobów mieszkaniowych w Polsce w okresie międzyspisowym, w dalszym ciągu udział mieszkań wybudowanych przed 1918 w zasobach ogółem jest znaczący. W skali kraju takie mieszkania w 2021 stanowiły 6,9% zasobów ogółem (1,027 mln mieszkań). Jest to pośrednia informacja o dekapitalizacji zasobów mieszkaniowych i potrzebie ich wymiany.

Wśród ponad 100-letnich mieszkań są odrestaurowane kamienice po generalnych remontach czy modernizacjach, które cieszą oko, są dumą miast, a często także przedmiotem westchnień potencjalnych kupujących, bo cena zakupu mieszkania w takiej kamienicy jest wysoka. Niemniej znaczna większość tych zasobów mieszkań jest niedoinwestowana i nadaje się prawdopodobnie do wymiany.

Zasoby mieszkaniowe w poszczególnych regionach Polski

W układzie regionalnym sytuacja jest silnie zróżnicowana. W 21 powiatach najstarsze zasoby stanowią ponad 1/5 ich zasobów mieszkaniowych, w przypadku powiatu wałbrzyskiego, kamiennogórskiego i ząbkowickiego przekraczają 35%. W ujęciu absolutnym najwięcej mieszkań wybudowanych przed 1918 jest zlokalizowanych w Łodzi, Wrocławiu i Poznaniu.

Z drugiej strony praktycznie nie ma takich mieszkań w powiecie zwoleńskim, Gdyni i Jastrzębiu-Zdroju. Rozmieszczenie tego zasobu w kraju ilustruje historię – wysoki udział tych mieszkań na terenach Ziem Odzyskanych, przez wiele lat niedoinwestowanych, zniszczenia wojenne w Polsce centralnej i południowo-wschodniej, słaby stan zasobów na terenach wschodnich, czy większe nasilenie budownictwa w miastach.

Luka mieszkaniowa w Polsce

Wysiłek konieczny do złagodzenia luki mieszkaniowej pośrednio pokazuje rozkład mieszkań wg okresu budowy w Polsce. Przyjęty podział czasowy odpowiada w przybliżeniu historii gospodarczej ostatnich stu lat – cezury dwóch wojen światowych, powojennej odbudowy, dekady gierkowskiej, stagnacji lat 80., transformacji lat 90., wstąpienia Polski do UE i kolejnych perspektyw finansowych UE (harmonizacja ze statystyką Eurostatu), kiedy aktywność budownictwa była mocno związana z wysokością stóp procentowych.

Odnotowana w spisie liczba mieszkań wybudowanych przed 1918 jest bliska liczbie mieszkań wybudowanych w ostatnich latach w okresie boomu mieszkaniowego. W objętych spisem latach 2017-2021 rocznie budowano w przybliżeniu 258 tys. mieszkań. Jak widać, wysokie nasilenie budownictwa daje szansę relatywnie szybkiej wymiany najstarszych zasobów.

Jak wygląda  jakość warunków mieszkaniowych?

• Mieszkania zbudowane ponad 100 lat temu stanowią około 6,9% zasobu ogółem. Wśród nich są odrestaurowane kamienice, jednak większość tych starych mieszkań nadaje się prawdopodobnie do wymiany.
• Większość istniejących mieszkań spełnia obecne standardy cywilizacyjne, ale zwłaszcza na wschodzie kraju widoczny jest znaczący odsetek mieszkań bez wodociągu, ustępu czy centralnego ogrzewania.
• W okresie ostatnich 30 lat przeciętny standard powierzchniowy mieszkań odczuwalnie się poprawił. W 2021 przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania wynosiła 75 m kw. Regionalnie najwyższa przeciętna powierzchnia na osobę przypada na zamożne powiaty w dużych aglomeracjach, powiaty
  w atrakcyjnych turystycznie regionach (wynajem w obszarze nadmorskim oraz miejscowościach podgórskich), a także z dochodowym rolnictwem. Przeciętnie większa powierzchnia użytkowa na osobę jest też skutkiem wyludniania się regionu (np. na Podlasiu oraz w Lubelskiem). Z kolei relatywnie niska powierzchnia na osobę w pasie powiatów w Polsce północnej może wynikać ze struktury wieku ich zasobów – relatywnie dużego udziału starszych, mniejszych mieszkań.
• Pomimo znacznej poprawy warunków powierzchniowych w ostatnich latach, na tle innych krajów polskie mieszkania cechuje niska liczba pokoi na osobę.