Natura 2000 - ma już prawie 1 tys. obszarów

Natura 2000 – co to jest

Natura 2000 to program umożliwiający tworzenie specjalnych obszarów w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych.

Obszary Natura 2000 powstają we wszystkich państwach będących członkiem Unii Europejskiej tworząc w ten sposób Europejską Sieć Ekologiczną Natura 2000.

Natura 2000 – na czym polega

Natura 2000 pod wieloma względami jest formą odmienną od pozostałych obszarowych form ochrony przyrody. W obszarach Natura 2000 w zasadzie dozwolone są różne działania, które nie szkodzą konkretnym siedliskom i gatunkom stanowiącym przedmiot ochrony w danym obszarze. Dlatego właśnie wpływ każdej inwestycji jest oceniany indywidualnie w odniesieniu do miejsca, gdzie inwestycja jest planowana.

Natura 2000 elementem europejskiego prawa

Obszary Natura 2000 zostały ustanowione przez prawo europejskie (tzw. Dyrektywę Siedliskową) w 1992 r. Tym samym, pierwszy raz w historii Europy (a nawet świata) utworzono „ponadnarodowe” obszary chronione objęte twardymi zapisami aktów prawnych. Wcześniej, bo już w latach 70-tych ustanowiono Dyrektywę Ptasią regulującą zasady ochrony populacji ptaków w Unii Europejskiej.

Obydwie dyrektywy – Siedliskową i Ptasią zaczęto więc traktować jako „dyrektywy przyrodnicze” stanowiące trzon sieci Natura 2000. W związku z istnieniem dwóch dyrektyw możemy mówić o obszarach ptasich, gdzie chronione są wyłącznie ptaki tam występujące oraz o obszarach siedliskowych, gdzie chronione są pozostałe gatunki zwierząt, jak również rośliny i siedliska przyrodnicze.

Obecnie na terenie Unii Europejskiej, zarówno na lądzie, jak i na morzu znajduje się ponad 27 000 obszarów Natura 2000 ustanowionych we wszystkich dwudziestu siedmiu państwach członkowskich na podobnych zasadach.

Natura 2000  - powierzchnia w Polsce

W Polsce obszary Natura 2000 istnieją od 2004 r. Od tego czasu wyodrębniła się administracja odpowiedzialna za zarządzanie ochroną przyrody – Generalna Dyrekcja i szesnaście Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska. Dzięki temu system nadzoru nad obszarami Natura 2000 może być spójny w całym kraju.

Stosowanie jednolitych zasad jest potrzebne biorąc pod uwagę fakt, że Natura 2000 zajmuje dwadzieścia procent lądowego terytorium naszego kraju, około dwudziestu pięciu procent powierzchni polskiej części Morza Bałtyckiego i obejmuje już prawie tysiąc obszarów.

Obecnie w Polsce obszarów Natura 2000 jest 999, w tym: 864 siedliskowe, 145 ptasich - w tym 10 wspólnych obszarów o podwójnym statusie – łącznie prawie 70 tys. km2.

W styczniu br. do Komisji Europejskiej została przekazana aktualizacja granic obszarów Natura 2000, na której znajdują się 42 obszary w tym m.in. trzy nowe obszary Natura 2000: Bledzew, Różanki, Kościół w Sławkowie, a także obszar Dolina Białej Przemszy (jako powiększenie istniejącego obszaru Torfowisko Sosnowiec-Bory) oraz powiększenie m.in. obszarów: Czarna Orawa, Łabowa, Nawojowa, Dolina Debrzynki i Dolna Odra. Jak tylko Komisja Europejska zatwierdzi przekazaną propozycję powierzchnia polskich obszarów Natura 2000 zwiększy się o ponad 46 km2.