REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność a VAT - wyrok TSUE

PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność a VAT - wyrok TSUE
Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność a VAT - wyrok TSUE

REKLAMA

REKLAMA

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo pełnej własności w zamian za uiszczenie opłaty stanowi dostawę towarów opodatkowaną VAT. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 25 lutego 2021 r. (sygn. C‑604/19).

Czy przekształcenie użytkowania wieczystego we własność nieruchomości jest opodatkowane VAT?

Analizowane przez Trybunał zagadnienie było przedmiotem pytań prejudycjalnych zadanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W sprawie rozpatrywanej przez WSA toczył się spór pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a fiskusem, dotyczący charakteru, a w konsekwencji traktowania podatkowego, tzw. opłat przekształceniowych. 1 stycznia 2019 r. weszły bowiem w życie przepisy, zgodnie z którymi dotychczasowi użytkownicy wieczyści gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe stali się z mocy prawa ich właścicielami. Z tytułu tego przekształcenia właściciele (a wcześniej użytkownicy wieczyści) nieruchomości zobowiązani zostali do uiszczania rocznej opłaty przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. Opłata mogła zostać wniesiona także jednorazowo.

W złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Gmina stała na stanowisku, że przedmiotowe opłaty nie powinny podlegać opodatkowaniu. W ocenie Gminy nie są one związane z dostawą towarów rozumianą jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel – przeniesienie takich uprawnień nastąpiło bowiem już wcześniej – w momencie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Dyrektor KIS nie zgodził się z podatnikiem, wskazując, że opłaty przekształceniowe stanowią pozostałą do zapłaty należność z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu.

REKLAMA

Przekształcenie z mocy ustawy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności  za opłatą jest dostawą towarów dla celów VAT

W wydanym rozstrzygnięciu Trybunał nie podzielił w całości stanowiska żadnej ze stron i orzekł, że:

  • przekształcenie z mocy ustawy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zamian za uiszczenie opłaty stanowi dostawę towarów dla celów VAT;
  • przy takim odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności Gmina działa w charakterze podatnika VAT, a nie jako organ władzy publicznej.

REKLAMA

W pierwszej kolejności należy wskazać, że określając charakter transakcji, TSUE odwołał się do art. 14 ust. 2 lit. a) Dyrektywy VAT, zgodnie z którym dostawą towarów jest między innymi przeniesienie prawa własności do towaru w zamian za odszkodowanie, z nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu, albo z mocy prawa (w polskim porządku prawnym zapis ten ujęty został w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Co więc istotne, w ocenie Trybunału, w analizowanym, specyficznym przypadku, dla zidentyfikowania dostawy towaru nie musi dojść do przekazania faktycznego władztwa nad tym towarem, wystarczy formalne przeniesienie prawa własności dokonane z mocy prawa. Dodatkowo w wyroku podkreślono, że wyrażenie „w zamian za odszkodowanie” należy interpretować zgodnie z autonomiczną, jednolitą definicją właściwą prawu Unii, niezależnie od znaczenia nadanego prawem krajowym.

Oceniając natomiast charakter, w jakim występuje Gmina, Trybunał podniósł, że analizowana czynność pozwala Gminie na uzyskanie dochodu o stałym charakterze, a tym samym wpisuję się w zakres jej działalności gospodarczej. Jednocześnie warunki przekształcenia i wysokość opłat nie są ustalane przez Gminę, co skutkuje niemożnością uznania, że jej działania podejmowane są w ramach władztwa publicznego.

W konsekwencji, w wyniku analizy poszczególnych przesłanek, TSUE doszedł do przekonania, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Każda opłata przekształceniowa objęta jest zakresem opodatkowania VAT

REKLAMA

Wydany przez TSUE wyrok może mieć istotne znaczenie praktyczne dla jednostek samorządu terytorialnego. Odbiega on bowiem znacząco od dotychczasowej wykładni przepisów dokonywanej przez polskie sądy i organy podatkowe.
Zgodnie ze stanowiskiem powszechnie prezentowanym w ostatnich latach, opłaty przekształceniowe były rozumiane jako pozostała do zapłaty należność z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego. W tym kontekście samo przekształcenie tego prawa w prawo własności gruntu nie było postrzegane jako odrębna dostawa towarów. Co za tym idzie – zasady opodatkowania opłat otrzymywanych przez samorządy z tytułu przekształcenia ustalane były na podstawie przepisów obowiązujących w momencie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Co szczególnie istotne, podejście takie prowadziło do konkluzji, zgodnie z którą opłaty wnoszone w zamian za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego ustanowionego przed 1 maja 2004 r. nie podlegały opodatkowaniu. Przed tym dniem bowiem, zgodnie z poprzednim stanem prawnym, grunt nie był traktowany jako towar, a tym samym jego sprzedaż lub ustanowienie użytkowania wieczystego nie stanowiło dostawy towarów.

Analiza wyroku TSUE prowadzi natomiast do wniosku, że każda opłata przekształceniowa objęta jest zakresem opodatkowania VAT. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność stanowi bowiem nową dostawę, niezależną od dostawy pierwotnej, tj. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W konsekwencji należy stosować do niej przepisy obowiązujące w dacie przekształcenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, można spodziewać się zmiany linii interpretacyjnej i orzeczniczej w kierunku mniej korzystnym dla podatników. Warto jednak podkreślić, że w wydanym wyroku Trybunał pozostawił szereg czynników do weryfikacji i oceny przez sąd krajowy. Dodatkowo nie można tracić z pola widzenia faktu, że rozstrzygnięcie to dotyczyło ściśle sprecyzowanego stanu faktycznego, tj. określonego rodzaju przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, dokonanego na podstawie szczególnego aktu prawnego. Tym samym aktualne pozostaje pytanie, w jakim zakresie wyrok TSUE zostanie przeniesiony do polskiego porządku prawnego.

Katarzyna Dobosz, Senior Associate
Wojciech Gede, Senior Manager
PwC Polska

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: PwC

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Nieruchomości
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ile kosztuje wykończenie mieszkania – cena za m2? [PORADNIK]

    Wykończenie mieszkania – cena za m2 różni się w zależności od standardu wykończenia mieszkania. Jaka jest cena metra kwadratowego robocizny? Prezentujemy krótki poradnik - wykończenie mieszkania deweloperskiego pod klucz krok po kroku. Sprawdź, od czego zacząć i co robić po kolei.

    Wyjeżdżasz na długi weekend? Sprawdź, jak zabezpieczyć puste mieszkanie

    W tym roku majówkowy weekend może być naprawdę długi, dlatego więcej Polaków niż przed rokiem planuje w tym czasie wyjazd. To niestety też idealny czas dla złodziei. Rok temu wiosną było średnio 6666 włamań miesięcznie! Jak się zabezpieczyć? 

    Ceny materiałów budowlanych - prognozy 2024

    Co z cenami materiałów budowlanych w 2024 roku? Ostatnie wyliczenia pokazują, że ceny materiałów budowlanych spadają już kolejny miesiąc z rzędu. Niekoniecznie mamy jednak do czynienia ze stałym trendem. Może być to korekta, spowodowana nadmiernym wywindowaniem cen w ubiegłym roku. Pojawia się również pytanie, jak na to wszystko wpłynie nowy program mieszkaniowy “Mieszkanie na start”, proponowany przez rząd.

    Czy Polacy chętnie kupują nowe mieszkania w tym roku?

    Czy Polacy są zainteresowani kupnem nowych mieszkań? Czy decyzja o zakupie przekładana jest do czasu ruszenia nowego rządowego programu? Czy deweloperzy są zadowoleni z wyników sprzedaży i jakich rezultatów spodziewają się w 2024 roku?

    REKLAMA

    Nowelizacja dyrektywy budynkowej: jak pilna potrzeba termomodernizacji budynków zmieni rynek usług budowlanych w Polsce

    Termomodernizacja budynków stała się właśnie jednym z kluczowych działań mających na celu poprawę efektywności energetycznej budynków. To skutek nowelizacji dyrektywy budynkowej, przyjętej 12 marca 2024 r. przez Parlament Europejski. Zgodnie z nią między innymi od 2030 r. wszystkie nowe budynki muszą być zeroemisyjne, a te już istniejące – zmodernizowane.

    Jak zaprosić batmana do ogrodu?

    Możesz mieć batmana we własnym ogrodzie. Taki bohater potrafi zjeść od kilkuset do 2000 komarów jednej nocy i uchronić od niechcianych ukąszeń. Jak zwabić nietoperze do ogrodu? Jest na to kilka sposobów.

    W Polsce rynek nieruchomości premium zyskuje na wartości, ale w porównaniu do Europy Zachodniej jest wiele do nadrobienia

    W Polsce rośnie rynek nieruchomości premium. Największy potencjał w tym zakresie mają Warszawa, Gdańsk, Wrocław, Kraków i Gdynia.

    Mało gruntów pod budownictwo mieszkaniowe. Jak temu zaradzić? Postulat odblokowania dostępu do gruntów KZN

    Ostatnie lata dla rynku nieruchomości w Polsce to pasmo wyzwań. Zwłaszcza tempo wzrostu cen gruntów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, utrzymujące się na poziomie około 20 proc. rocznie, miało istotny wpływ na dynamiczne zwiększanie się cen na rynku. Obecnie sektor stoi przed jeszcze poważniejszym problemem: brakiem dostępnych działek pod nowe inwestycje. Dotyka on przede wszystkim miast, gdzie grunty stają się towarem deficytowym, a konkurencja między inwestorami osiąga zenit.

    REKLAMA

    Sprawdź, czy twój kompostownik jest legalny

    Kompostownik na odpady kuchenne i skoszoną trawę to bardzo przydatny element ogrodu.  Dzięki niemu uzyskujemy naturalny nawóz, który użyźnia warzywnik i ogród. Warto jednak pamiętać, o tym że umieszczenie na działce kompostownika podlega pewnym prawnym ograniczeniom. Nie jest zatem wcale obojętne, gdzie i jakiej wielkości kompostownik postawimy na swojej działce.

    Rozszerzenie solidarnej odpowiedzialności inwestora w branży budowlanej. Jak zmienia się orzecznictwo sądów?

    Ze swoją złożonością i różnorodnością procesów branża budowlana stanowi obszar, w którym interpretacja przepisów prawnych oraz orzecznictwo sądowe mają kluczowe znaczenie dla funkcjonowania rynku. Jednym z istotnych aspektów tego obszaru jest solidarna odpowiedzialność inwestora, której zakres i interpretacja w ostatnich latach podlegają dynamicznym zmianom - pisze Mateusz Chmura, radca prawny z Kancelarii Chmura i Partnerzy sp. p.

    REKLAMA