Nowy obowiązek otwierania drzwi do mieszkania. Nawet 5000 zł kary za odmowę. Co się zmieni w spółdzielniach mieszkaniowych?

• Obowiązek udostępnienia lokalu
• Nawet 5000 zł grzywny za odmowę

W dniu 6 lutego 2026 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii skierowało do uzgodnień międzyresortowych i opiniowania projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (UD313). Jedną ze zmian, która została w nim przewidziana jest zmiana art. 61 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepis ten dotyczy udostępnienia spółdzielni lokalu w razie awarii lub wykonania niezbędnych remontów albo innych prac.

Obowiązek udostępnienia lokalu

W obecnie obowiązującym brzmieniu przewiduje on, że w razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody osoba korzystająca z lokalu jest obowiązana niezwłocznie udostępnić lokal w celu usunięcia awarii. Jeżeli osoba ta jest nieobecna lub odmawia udostępnienia lokalu, spółdzielnia ma prawo wejść do lokalu w obecności funkcjonariusza Policji, a gdy wymaga to pomocy straży pożarnej - także przy jej udziale. Jeżeli otwarcie lokalu następuje pod nieobecność pełnoletniej osoby z niego korzystającej, spółdzielnia jest obowiązana zabezpieczyć lokal i znajdujące się w nim rzeczy, do czasu przybycia tej osoby; z czynności tych sporządza się protokół. Po wcześniejszym uzgodnieniu terminu osoba korzystająca z lokalu powinna także udostępnić spółdzielni lokal w celu:
1) dokonania okresowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach również doraźnego przeglądu stanu wyposażenia technicznego lokalu oraz ustalenia zakresu niezbędnych prac i ich wykonania;
2) zastępczego wykonania przez spółdzielnię prac obciążających członka spółdzielni albo osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, albo właściciela lokalu niebędącego członkiem spółdzielni.
Dodatkowo, jeżeli lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię lub przebudowy, spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego lokalu lub budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.

Nawet 5000 zł grzywny za odmowę

Co się zmieni? Nowelizacja przewiduje rozszerzenie obowiązku udostępnienia lokalu na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego bądź sanitarnego. Ma to związek z coraz częściej występującymi w praktyce przypadkami użytkowania lokali w sposób zagrażający konstrukcji budynku (np. niewłaściwe użytkowanie instalacji gazowej) bądź bezpieczeństwu sanitarnemu (przypadki tzw. zbieraczy odpadów). W takiej sytuacji spółdzielnia zobowiązana będzie do zabezpieczenia lokalu i znajdujących się w nim rzeczy, oraz sporządzenia z tych czynności protokołu. W celu zapewnienia realnego wykonywania obowiązku udostępnienia lokalu ma on obejmować wszystkie osoby korzystające z lokalu. Aby umożliwić egzekwowanie omawianych obowiązków, w projekcie przewiduje się sankcję - w przypadku uporczywego uchylania się od ww. obowiązku zarząd uprawniony będzie do wystąpienia do nadzoru budowlanego o ukaranie osób zobowiązanych do udostepnienia lokalu, grzywną. Będzie ona mogła wynosić od 20 do 5000 zł.