OSP musi płacić podatek, resort finansów nie wprowadzi specjalnego zwolnienia. Pomóc mogą gminy

• Gmina i OSP to odrębne podmioty
• Czy OSP musi płacić podatek od nieruchomości?
• Gmina może wprowadzić niezbędne zwolnienia

Gmina i OSP to odrębne podmioty

Temat opodatkowania podatkiem od nieruchomości ochotniczych straży pożarnych cyklicznie powraca. Przypomnijmy, że podmioty te są jednostkami ochrony przeciwpożarowej będącymi stowarzyszeniami. Są również podmiotami niezależnymi od samorządu, choć na pierwszy rzut oka można odnieść inne wrażenie. Jest tak, bo ich codzienna działalność jest ściśle związana z funkcjonowaniem gminy, na której terenie działają, dodatkowo koszty ich funkcjonowania są w większości przypadków pokrywane w największym stopniu z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z o ochotniczych strażach pożarnych wynika również, że gmina między innymi zapewnia ochotniczym strażom pożarnym, stosownie do posiadanych sił i środków: obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie i środki łączności oraz ich utrzymanie. Konsekwencją takiego ewentualnego zapewnienia OSP przez gminę „obiektów” czy „terenów” jest często pytanie, czy jednostki te stają się z tego tytułu podatnikami podatku od nieruchomości?

Czy OSP musi płacić podatek od nieruchomości?

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego.

W zakresie tym mieszczą się więc podmioty takie, jak ochotnicze straże pożarne. Dodatkowo w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie znajdziemy przepisów, które wyłączałyby je z opodatkowania lub pozwalały na skorzystanie w tym zakresie ze zwolnienia.

Gmina może wprowadzić niezbędne zwolnienia

Na bazie roli jaką jednostki te pełnią w lokalnych społecznościach oraz biorąc pod uwagę ich ścisłe związki finansowo-majątkowe z jednostkami samorządu terytorialnego, do resortu finansów co jakich czas trafiają pytania dotyczące możliwości i zasadności wprowadzenia do obowiązujących przepisów regulacji, które pozwoliłyby im na zmniejszenie obciążeń podatkowych. Interpelacja dotycząca tej problematyki trafiła do niego również w ostatnim czasie. Wskazano w niej m.in., że sytuacja, w której jednostki OSP działające na rzecz społeczności lokalnych i wykonujące zadania własne gmin w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz zarządzania kryzysowego są obciążane daniną publiczną przez te same samorządy, na rzecz których działają, budzi istotne wątpliwości. Ministerstwo Finansów udzielając odpowiedzi zajęło jednak takie samo stanowisko, jak wcześniej. Wskazało, że wprowadzenie ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości dla jednostek OSP i PSP w zakresie nieruchomości wykorzystywanych wyłącznie do realizacji zadań statutowych, nie jest rozważane. Wyjaśniło jednocześnie, że obowiązujące przepisy przewidują możliwość objęcia tych podmiotów zwolnieniem o charakterze przedmiotowym, zgodnie z uprawnieniem przysługującym gminie na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. O zakresie zwolnień obowiązujących na swoim terenie decyduje bowiem rada gminy, biorąc pod uwagę m.in. swoją sytuację finansową. Co więcej, wiele samorządów z tej możliwości korzysta i wprowadza zwolnienia z podatku od nieruchomości dla obiektów wykorzystywanych na cele ochrony przeciwpożarowej. Dodatkowo również same jednostki OSP mają możliwość podjęcia działań skutkujących obniżeniem ich obciążeń podatkowych poprzez uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego.