Dzicy lokatorzy w Polsce idą śladem hiszpańskich ocupas. Jest obywatelski projekt ustawy, który ma ich powstrzymać

• Prawo własności prywatnej w Polsce nie podlega ochronie w przypadku mieszkań
• Dzicy lokatorzy w Polsce idą w ślady ocupas w Hiszpanii, bo są zupełnie bezkarni
• Obywatelski projekt ustawy ma przywrócić równowagę praw

Tak funkcjonują w praktyce przepisy kodeksu cywilnego oraz ustaw o najmie mieszkań. Usunięcie dzikich lokatorów zgodnie z prawem jest praktycznie niemożliwe, a jeśli nawet po latach jest wyrok sądu, mieszkanie jest zdewastowane, a odszkodowanie za straty nieosiągalne.

Prawo własności prywatnej w Polsce nie podlega ochronie w przypadku mieszkań

Rzeczywistość jest taka, że nawet w czasach komuny – PRL-owskie prawo nie stało po stronie nieuczciwych lokatorów w takim zakresie jak obecnie, w zlecony mu w konstytucji obowiązek ochrony prawa własności w przypadku prywatnych mieszkań nie wypełnia nawet w elementarnym zakresie.

Niedawno wiele osób zbulwersowała informacja, iż nawet co piąte mieszkanie w jednym z największych miast w Polsce stoi puste, bo właściciele nie chcą ryzykować najmu.

Co i raz pojawiają się sugestie, by takie „pustostany” legalnie przekazywać lokatorom nie mającym gdzie mieszkań.

Ale i bez tego powszechnie wiadomo, że w kwestii własności mieszkań i ich użytkowania przepisy prawne nie tylko nie chronią konstytucyjnego prawa własności, ale wręcz stoją z nim w jaskrawej sprzeczności. W państwie, które chce uchodzić za praworządne, żadna siła polityczna do tej pory nie jest zainteresowana wyrównaniem zburzonej przez prawo dawno równowagi między prawami właściciela a najemcy.

Powstał więc obywatelski projekt ustawy w sprawie dzikich lokatorów.

– Nie możemy pozwolić na to, by uczciwie pracujący obywatele byli terroryzowani przez dzikich lokatorów. Niestety z miesiąca na miesiąc rośnie ilość zgłoszeń, że mieszkanie, które miało być wynajmowane komercyjnie, jest po prostu zagrabiane przez dzikich lokatorów. Jeżeli nie dojdzie do zmian w prawie możemy spodziewać się, że niebawem zaleje nas fala dzikich lokatorów jeszcze większa niż w czasie pandemii – mówi Małgorzata Marczulewska, detektyw i windykator.

Małgorzata Marczulewska wspólnie z prawnikami z kancelarii Wódkiewicz & Sosnowski: mec. Grażyną Wódkiewicz oraz mec. Markiem Jarosiewiczem przygotowali projekt ustawy, który miałby pomagać w odzyskiwaniu mieszkań zajmowanych przez dzikich lokatorów. W Internecie dostępna jest petycja w tej sprawie. 

Dzicy lokatorzy w Polsce idą w ślady ocupas w Hiszpanii, bo są zupełnie bezkarni

Inicjatorzy projektu ustawy przekonują, że zmiany w prawie są konieczne, by skutecznie odzyskiwać mieszkania i domy zajmowane przez dzikich lokatorów. Skala problemu rośnie z miesiąca na miesiąc, a bezczelność i bezkarność dzikich lokatorów jest większa, bo czują, że prawo jest po ich stronie. Właściciel mieszkania, by pozbyć się dzikiego lokatora musi uzyskać wyrok eksmisyjny. Po tym musi czekać aż lokator otrzyma lokal socjalny od gminy lub sam zapewnić dzikiemu lokatorowi mieszkanie zastępcze.

– Niestety przepisy w zakresie ochrony lokatorskiej są postawione na głowie. Teoretycznie szczytne założenia są wykorzystywane przez tych, którzy po prostu nie chcą płacić za wynajmowane mieszkania – mówi Małgorzata Marczulewska, detektyw i windykator.

I od razu zastrzega:
– Jesteśmy przeciwnikami eksmisji biednych ludzi czy osób zadłużonych, którym nie powiodło się w życiu. Nie może być jednak tak, że cwani, dzicy lokatorzy żyją na czyjś koszt, bardzo często niszczą czyjś majątek, często używają także przemocy wobec właścicieli mieszkań i nie można nic z tym zrobić.

Małgorzata Marczewska wskazuje przy tym przykład Hiszpanii:
– Jeżeli nie zatrzymamy fali dzikich lokatorów będziemy mieli problem jak w Hiszpanii, gdzie ocupas wprowadzają się do mieszkań i nie można ich usunąć.

Jak informuje detektyw, z miesiąca na miesiąc rośnie ilość zgłoszeń, że mieszkanie, które miało być wynajmowane komercyjnie, jest po prostu zagrabiane przez dzikich lokatorów.

Małgorzata Marczulewska wspólnie z prawnikami z kancelarii Wódkiewicz & Sosnowski: mec. Grażyną Wódkiewicz oraz mec. Markiem Jarosiewiczem przygotowali projekt ustawy, który miałby pomagać w odzyskiwaniu mieszkań zajmowanych przez dzikich lokatorów. W Internecie dostępna jest petycja w tej sprawie. 

– Znam sytuację, gdy ktoś wynajmuje mieszkanie np. po rodzicach czy mieszkanie kupione pod inwestycje, spłaca kredyt, opłaca rachunki za media, a na jego koszt żyje nowobogacka para najemców, która śmieje się w twarz, bo wie, że nie można jej wyeksmitować – mówi Marczulewska.

Sytuacja będzie się nasilać, bo im wyższe ceny mieszkań i wynajmów, tym więcej osób decyduje się na bycie dzikimi lokatorami. 

Obywatelski projekt ustawy ma przywrócić równowagę praw

– Niedoskonałość ustawy o lokatorach faktycznie ochrania dzikich lokatorów, a konstrukcja zapisów uniemożliwia szybką i skuteczną eksmisję tych, którzy bezprawnie zajmują mieszkania. Efektem są zniszczenia mienia i poważne długi, które spoczywają na barkach właściciela mieszkania. Byliśmy świadkami, że uzyskiwaliśmy po dzikich lokatorach zadłużone i zniszczone mieszkania – mówi mecenas Grażyna Wódkiewicz.

– Doszliśmy do wniosku, że zmiana ustawy jest po prostu konieczna – dodaje mecenas Wódkiewicz.

Jak wyjaśnia, proponowanych zmian jest kilka. Cel to przyspieszenie i usprawnienie postępowań, a także wykluczenie możliwości wykorzystywania luk prawnych przez dzikich lokatorów.
Pierwsza propozycja to ułatwianie w doręczaniu korespondencji komorników i sądów do dłużników.
Druga zmiana to poprawienie sytuacji prawnej wierzycieli, w konsekwencji w mniejszej liczbie przyznawane powinny być decyzje o konieczności zapewnienia eksmitowanemu lokalu socjalnego.
– To spowoduje, że czas eksmisji dzikiego lokatora znacząco się zmniejszy – mówi mecenas Marek Jarosiewicz.
– Ta zmiana jest niezbędna. W niektórych gminach czas oczekiwania na lokal socjalny dla osób eksmitowanych to nawet ponad 20 lat – dodaje.

Łatwiejsze będzie także prowadzenie egzekucji przez komorników.

Proponowana jest też miana przepisów prawa karnego. Jak tłumaczy mecenas Marek Jarosiewicz, obecnie właściciel mieszkania często musi utrzymywać dzikiego lokatora, bo to on jest obciążony kosztami mediów. Nowy mechanizm przypisywałby długi bezpośrednio do lokatora.

W ocenie projektodawców nowelizacji, należy także złagodzić przepisy dotyczące tzw. naruszania miru domowego. Obecnie właściciel mieszkania nie może wejść do wynajmowanego przez dzikiego lokatora lokalu, nawet gdy ma podejrzenia, że jest on dewastowany.

– Zdarzają się sytuacje, że dzicy lokatorzy wzywają policję i faktycznie to właściciel mieszkania musi się tłumaczyć przed organami ścigania. To niepojęte, sytuacja wymaga pilnej zmiany – mówi mecenas Marek Jarosiewicz. 

Grupa AVERTO i kancelaria Wódkiewicz & Sosnowski chcą zebrać jak najwięcej podpisów pod obywatelskim projektem ustawy poprzez Petycje Online.