Nowy podatek od mieszkań uświadomi bogatych inwestorów. Koniec omijania przepisów w Polsce

• Dlaczego Bruksela żąda zmian? Absurd polskiego systemu
• Nowa wersja projektu już w Sejmie. Co się zmieniło?
• Znamy stawki. Ile zapłacimy za 3. i kolejne mieszkanie?
• Wyliczenia dla największych miast. Te kwoty mrożą krew
• Jak to robią za granicą? Przykład Irlandii
• Czy jest się czego bać? Opór polityków jest ogromny
• Czy projekt wejdzie w życie od 2027 roku?

Dlaczego Bruksela żąda zmian? Absurd polskiego systemu

W czerwcu 2026 roku Komisja Europejska oficjalnie przypomniała, że Polska jest jednym z ostatnich krajów UE, gdzie podatek od nieruchomości zależy od metrażu, a nie od wartości majątku. Eksperci unijni wskazują wprost: nieruchomości są w Polsce opodatkowane znacznie łagodniej niż inne formy inwestowania, np. akcje na giełdzie. Prowadzi to do patologicznych sytuacji. Dziś właściciel starego, skromnego domu na prowincji płaci często wyższy podatek niż milioner posiadający luksusowy apartament w prestiżowej dzielnicy Warszawy. Tani koszt przetrzymywania pustych lokali sprawia, że bogaci traktują mieszkania jak pasywną lokatę kapitału, co winduje ceny i niszczy rynek najmu.

Nowa wersja projektu już w Sejmie. Co się zmieniło?

W odpowiedzi na te krytyczne głosy, Nowa Lewica zaktualizowała swój marcowy projekt tzw. podatku od biznesu mieszkaniowego. Poprzednia wersja została zmiażdżona przez ekspertów za liczne luki prawne. Nowa odsłona, która czeka obecnie na nadanie numeru druku przez marszałka Sejmu, całkowicie eliminuje furtki dla sprytnych inwestorów. Oto najważniejsze zmiany w najnowszej wersji projektu:

• Koniec z trikiem na "cały blok": Zakres ustawy rozszerzono o budynki mieszkalnych wielorodzinne. Inwestorzy nie uciekną już przed podatkiem, zmieniając formę prawną swojej inwestycji (np. kupując całe budynki zamiast pojedynczych lokali).
• Likwidacja ulgi za schrony i ekologię: Usunięto odgórne, ustawowe preferencje za efektywność energetyczną czy posiadanie atestowanych schronów. Te kwestie pozostawiono w rękach samorządów.
• Bezpiecznik dla spadkobierców: Wprowadzono kluczowy wyjątek - jeśli odziedziczysz udziały w mieszkaniu, ale wynoszą one mniej niż 50 proc., lokal ten nie będzie wliczany do Twojego limitu nieruchomości. Dzięki temu nie wpadniesz automatycznie w wyższy próg podatkowy.

Znamy stawki. Ile zapłacimy za 3. i kolejne mieszkanie?

Konstrukcja podatku nadal opiera się na progresji i ma chronić klasę średnią, uderzając wyłącznie w rentierów i fliperów.

• 1. i 2. mieszkanie: Obowiązuje pełny mechanizm ochronny. Stawka wyniesie symboliczne 0,02 proc. wartości nieruchomości rocznie (kwota zbliżona do obecnych opłat).
• 3. i każde kolejne mieszkanie: Podatek będzie rósł stopniowo. W pierwszym okresie wyniesie 0,5 proc., by docelowo osiągnąć poziom aż 1,5 proc. wartości rynkowej nieruchomości rocznie.

Wyliczenia dla największych miast. Te kwoty mrożą krew

Podstawą opodatkowania ma być powierzchnia mieszkania pomnożona przez średnią cenę transakcyjną w danej gminie, braną z powstającego właśnie rządowego Portalu DOM. Oto jak drastycznie wzrosną opłaty po osiągnięciu docelowej stawki (1,5 proc.) za trzecie mieszkanie o powierzchni 50 mkw. w poszczególnych miastach:

• Warszawa: około 8 210 zł podatku rocznie,
• Wrocław: około 7 700 zł podatku rocznie,
• Kraków: około 7 200 zł podatku rocznie,
• Gdańsk: około 7 055 zł podatku rocznie,
• Poznań: około 7 040 zł podatku rocznie.

Dla porównania: w pierwszych latach działania ustawy, gdy wejdzie stawka startowa 0,5 proc., za to samo mieszkanie w Warszawie zapłaci się około 2 737 zł rocznie.

Jak to robią za granicą? Przykład Irlandii

Krajowi eksperci, jak Aleksandra Krugły z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów, podkreślają, że podatek od wartości nie jest cudownym lekiem, ale skutecznie zmienia bodźce inwestycyjne. Jako wzór podaje się Irlandię. Wprowadzono tam Local Property Tax (podatek od wartości w przedziałach), Vacant Homes Tax (karne opłaty za mieszkania puste przez ponad 11 miesięcy w roku) oraz 3-procentowy podatek od niezagospodarowanych działek budowlanych. Efekt? Właściciele mają tam gigantyczną motywację, aby mieszkania wynajmować lub sprzedawać, zamiast trzymać je puste.

Czy jest się czego bać? Opór polityków jest ogromny

Choć nowa wersja projektu Lewicy jest gotowa, jej droga do wejścia w życie od 2027 roku będzie niezwykle wyboista. Ministerstwo Finansów oficjalnie odcina się od prac nad powszechnym katastrem, a w samej koalicji rządzącej panuje potężny opór. Powód może być prozaiczny - oświadczenia majątkowe pokazują, że polscy politycy ze wszystkich opcji namiętnie lokują oszczędności w nieruchomościach zamiast w obligacjach. Rekordziści w Sejmie posiadają po kilkanaście mieszkań. Czy zagłosują przeciwko własnym portfelom? Czas pokaże, ale unijny bat nad Warszawą wisi coraz niżej.

Czy projekt wejdzie w życie od 2027 roku?

Mimo nacisków Komisji Europejskiej, szanse na szybkie uchwalenie tej ustawy są bardzo niskie. W koalicji rządzącej panuje silny rozłam w kwestiach mieszkaniowych. Ministerstwo Finansów oficjalnie odcina się od prac nad powszechnym podatkiem katastralnym, a opór polityków posiadających rozbudowane portfele nieruchomości skutecznie blokuje te zmiany w parlamencie. Artykuł trafnie podsumowuje, że "unijny bat" wisi nad Warszawą, ale opór wewnętrzny pozostaje gigantyczny.