Samowola budowlana

Postawiłeś budynek bez pozwolenia i liczysz na uproszczoną legalizację? Ale możesz mieć problem: NSA w wyroku z 13 stycznia 2026 r. (II OSK 1860/23) stwierdził, że wystarczy, aby przed 19 września 2020 r. wydano decyzję o nakazie rozbiórki, i to nawet nieostateczną. Czyli mogłeś ją nawet zaskarżyć i sprawa może się jeszcze toczyć, ale to bez znaczenia dla organów nadzoru budowlanego.

Przepis art. 48 Prawa budowlanego stanowi że organ nadzoru budowlanego ma prawo i obowiązek wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: (1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo (2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zdaniem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego posługiwanie się przez ustawodawcę w tym przepisie liczbą pojedynczą w odniesieniu do „obiektu budowlanego”, nie wyklucza możliwości prowadzenia w odniesieniu do kilku obiektów budowlanych jednego postępowania, jeśli spełnione będą przesłanki z art. 62 K.p.a.

Może zdarzyć się, że obiekt budowlany został wybudowany bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę albo bez dokonania stosownego zgłoszenia. Problem może jednak powstać w momencie, gdy posiadacz takiego obiektu planuje, przykładowo, jego sprzedaż czy też w chwili, gdy organ nadzoru budowlanego dowie się o takiej samowoli budowlanej. Z niniejszego artykułu dowiesz się zatem co należy zrobić, aby doprowadzić taki obiekt do stanu zgodności z prawem, nie ponosząc przy tym opłaty legalizacyjnej.

Nowelizacja prawa budowlanego, która weszła w życie 19 września 2020 r., ma przede wszystkim przyspieszyć i uprościć procedury inwestycyjno-budowlane. - Chcemy, żeby w Polsce domy i osiedla powstawały szybciej - powiedział wiceminister rozwoju Robert Nowicki.

Zmiany w prawie budowlanym zostały przyjęte przez Radę Ministrów. Najprawdopodobniej wejdą w życie w 2020 r. Dotyczą m.in.: łatwiejszej legalizacji samowoli budowlanej, uproszczenia projektu budowlanego, wprowadzenia 5-letniego terminu na stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.