Skąd się wzięły nazwy miesięcy? Październik od paździerzy. Listopad od liści. Grudzień od zamarzniętej grudy

REKLAMA
REKLAMA
Listopad - Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od opadających jesienią liści. A październik od rzecz. paździerze, czyli ‘odpadki z międlenia lnu lub konopi’.
- Styczeń
- Luty
- Marzec
- Kwiecień
- Maj
- Czerwiec
- Lipiec
- Sierpień
- Wrzesień
- Październik od paździerzy:
- Listopad
- Grudzień
Styczeń
– od czasownika stykać się (styk starego i nowego roku) albo od dawnych słów oznaczających wyrąb lasu (tycznie / sieczeń). W staropolszynie nazywany też m.in. godnikiem lub prosińcem.
REKLAMA
REKLAMA
Luty
– od staropolskiego przymiotnika oznaczającego srogi, mroźny, ostry (zima w tym okresie dawała się we znaki). Dawniej zwany też sieczeniem.
Marzec
– pochodzi z łaciny (Martius – miesiąc poświęcony rzymskiemu bogu wojny, Marsowi). Staropolska nazwa to brzezień (od budzących się brzozów).
Kwiecień
– od kwitnienia przyrody i roślin.
REKLAMA
Maj
– z łaciny (Maius), od rzymskiej bogini płodności i wiosny, Mai.
Czerwiec
– od owada (czerwca polskiego), z którego dawniej pozyskiwano cenny czerwony barwnik.
Lipiec
– od kwitnących lip, z których pszczoły zbierają nektar.
Sierpień
– od narzędzia rolniczego (sierpa) używanego podczas zbóż i żniw.
Wrzesień
– od wrzosów, które w tym miesiącu masowo kwitną na polach i wrzosowiskach.
Październik od paździerzy:
PAŹDZIERNIK to nazwa notowana już w II połowie XV w. W staropolszczyźnie funkcjonowała również nazwa PAŹDZIERZEŃ ‐zbudowana podobnie jak ‘wrzesień’ czy ‘sierpień’ odmieniająca się: paździerzeń – październia. Nazwa pochodzi do rzecz. paździerze, czyli ‘odpadki z międlenia lnu lub konopi’. Początek jesieni był to czas nie tylko zbiorów owoców i warzyw, ale także międlenia lnu i konopi (przy okazji: piszemy konopie – konopi, a nie „konopii”, bo to stary, rodzimy wyraz). Warto zwrócić uwagę, że miesiące mają w polszczyźnie nieco „spóźnione” nazwy: lipy zwykle zaczynają kwitnąć nie w lipcu, ale jeszcze w czerwcu, sierpień nadchodzi w zasadzie po okresie żniw (wycinania sierpem dojrzałego zboża), a wrzesień – gdy wrzosy już przekwitają, apaździerze wytrzepywało się w włókien lnu i konopi niekoniecznie w środku października... Można zadać sobie pytanie, czy to przyroda tak przyspieszyła, czy też nasi przodkowie zwracali uwagę nie tyle na same wydarzenia, ile na ich skutki (zbieranie kwiatu lipy, uzyskiwanie plonów po żniwach, wybieranie miodu wrzosowego, wykorzystywanie włókien lnu i konopi).
Źródło: [SJP PWN; SJP Dor; SEJP Bor; ESJP] link
Listopad
Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od opadających jesienią liści (por. czes. listopad, białor. лістапад / listapad, ukr. листопад / łystopad; chorw. listopad – „październik”). Łacińska nazwa November („dziewiąty miesiąc”; zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.
Źródło: Wikipedia
Grudzień
Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od słowa gruda (podobnie ukraiński грудень / hrudeń, litewski gruodis). Inna dawniej używana nazwa to prosień lub prosiniec (por. współczesna nazwa miesiąca w języku czeskim prosinec i chorwackim prosinac). Łacińska nazwa December („dziesiąty miesiąc”; zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich. Pod koniec miesiąca następuje na półkuli północnej przesilenie zimowe, a na południowej – przesilenie letnie. Meteorologicznie jest to w Polsce miesiąc zimowy.
Źródło: Wikipedia
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA




