Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku - zmiany od 28 kwietnia 2023 r.

Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który określa wielkość zapotrzebowania na energię niezbędną do zaspokojenia potrzeb energetycznych związanych z użytkowaniem budynku lub części budynku, czyli energii na potrzeby ogrzewania i wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej, chłodzenia, a w przypadku budynków niemieszkalnych również oświetlenia. 

Obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku lub jego części wynika z prawa europejskiego, a jego celem jest promowanie budownictwa efektywnego energetycznie i zwiększanie świadomości społecznej w zakresie możliwości uzyskania oszczędności energii w budynkach. Dzięki nim właściciel, najemca lub użytkownik budynku może określić orientacyjne roczne zapotrzebowanie na energię, a tym samym koszt utrzymania.

Kiedy trzeba sporządzić świadectwo charakterystyki energetycznej budynku?

Świadectwo energetyczne musi zostać sporządzone, gdy budynek lub część budynku (np. lokal mieszkalny lub użytkowy) będzie sprzedawany lub wynajmowany. Obowiązek ten został wyszczególniony w ustawie o charakterystyce energetycznej budynków już w 2015 roku, a wcześniej taki zapis znajdował się w Prawie budowlanym. Świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest i nie będzie wymagane kiedy wykorzystujemy istniejący budynek (lub lokal) „na własny użytek” i nie zamierzamy go sprzedawać lub wynajmować.

Z obowiązku sporządzania świadectw zwolnieni są inwestorzy/właściciele budynków:

• wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m²;
• mieszkalnych, przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
• podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
• używanych jako miejsce kultu i do działalności religijnej;
• przemysłowych oraz gospodarczych niewyposażonych w instalacje zużywające energię, z wyłączeniem instalacji oświetlenia wbudowanego;
• gospodarstw rolnych o wskaźniku EP określającym roczne obliczeniowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną nie wyższym niż 50 kWh/(m²·rok).

Świadectwo charakterystyki energetycznej - zmiany od 28 kwietnia 2023 r.

Od 28 kwietnia 2023 r. inwestor będzie zobowiązany załączyć świadectwo charakterystyki energetycznej do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku. Wyłączenie z tego obowiązku będzie dotyczyć budynków mieszkalnych o powierzchni zabudowy do 70 m², jeśli powstały do własnych celów mieszkaniowych (czyli gdy właściciel nieruchomości jest także inwestorem, budował dom dla siebie i nie zamierza go sprzedawać).

Czy  umieszczenie w budynku kapliczki może zwolnić inwestora oddającego do użytkowania nowo powstały budynek od obowiązku sporządzania i przedstawiania świadectw charakterystyki energetycznej? 

W celu określenia czy mamy do czynienia z budynkiem, który można uznać za używany jako miejsce kultu i do działalności religijnej przydatna może być klasyfikacja określona w załączniku do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane Dz.U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.) – Kategorie obiektów budowlanych. W klasyfikacji tej wskazano budynki kultu religijnego, a mianowicie: kościoły, kaplice, klasztory, cerkwie, zbory, synagogi, meczety oraz domy pogrzebowe, krematoria.

Kto zleca sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej, a kto je wykonuje?

Sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej zleca właściciel lub zarządca budynku (w przypadku sprzedaży lub najmu), osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (w przypadku najmu lub zbycia tego prawa) lub inwestor (przed złożeniem zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie).

W przypadku gdy sprzedaż/najem dotyczy całego budynku, sporządzone i przekazane świadectwo charakterystyki energetycznej również musi dotyczyć całego budynku. Jeśli części budynku (np. pojedynczego lokalu), to świadectwo charakterystyki energetycznej musi odnosić się do tej konkretnej części budynku.

Do sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej uprawniona jest osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (obecnie w Polsce uprawnionych do tego jest ponad 20 tys. specjalistów). Link do wykazu znajduje się na końcu tekstu.

Jaką formę powinno mieć świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej ma formę dokumentu papierowego, opatrzonego numerem nadanym w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków oraz podpisem osoby uprawnionej. Od 28 kwietnia br. świadectwo będzie można otrzymać także w formie elektronicznej (opatrzone numerem nadanym w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków oraz kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym osoby uprawnionej).

Fakt przekazania świadectwa zostanie odnotowany w akcie notarialnym. W przypadku braku jego przekazania notariusz pouczy zobowiązanego do przekazania świadectwa o karze grzywny za niewywiązanie się z tego obowiązku.

Świadectwo charakterystyki energetycznej - termin ważności

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia. Świadectwa przekazane przed dniem wejścia w życie ustawy (28 kwietnia 2023 r.) zachowają ważność przez okres, na jaki zostały sporządzone. Świadectwo straci ważność przed upływem tego terminu, jeżeli zostaną przeprowadzone roboty budowlano-instalacyjne, w wyniku których zmianie ulegnie charakterystyka energetyczna budynku lub części budynku (np. wymiana okien, wymiana źródła ciepła, docieplenie budynku).

Co zrobić z otrzymanym świadectwem charakterystyki energetycznej?

Jeśli kupimy/wynajmiemy lokal mieszkalny i otrzymamy świadectwo charakterystyki energetycznej, nie musimy go nigdzie dalej przekazywać – dokument należy przechowywać tak jak wszystkie inne dokumenty związane z nabyciem/najmem lokalu (np. akt notarialny poświadczający zakup). Obowiązek umieszczania świadectwa energetycznego w widocznym miejscu odnosi się wyłącznie do dwóch przypadków:

• budynków o powierzchni użytkowej powyżej 250 m² zajmowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuraturę oraz organy administracji publicznej i w których dokonywana jest obsługa interesantów,
• budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 500 m², w którym są świadczone usługi dla ludności (o ile świadectwo jest już sporządzone).

Informacje w ogłoszeniu

W przypadku gdy dla budynku lub części budynku zostało sporządzone świadectwo charakterystyki energetycznej w ogłoszeniu lub reklamie dotyczących sprzedaży lub najmu budynku (lub jego części), należy podawać wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię końcową.

Natomiast od 28 kwietnia 2023 r. należy podawać:

• wskaźniki rocznego zapotrzebowania na energię użytkową, energię końcową, nieodnawialną energię pierwotną,
• udział odnawialnych źródeł energii w rocznym zapotrzebowaniu na energię końcową,
• jednostkową wielkość emisji CO₂.

Wykaz osób uprawnionych do sporządzania świadectw energetycznych:
https://rejestrcheb.mrit.gov.pl/rejestr-uprawnionych