Zabytkowe dachy – jak je odpowiednio ochronić

• Zabytkowe dachy szczególnie podatne na pożar
• Zabytkowe dachy – jak je zabezpieczyć
•  ­Zabytkowe dachy – jak je odnowić zachowując charakter budynku
• ­Zabytkowe dachy  - kluczowe elementy renowacji

Zabytkowe dachy szczególnie podatne na pożar

Stare, drewniane dachy są szczególnie narażone na płomienie, a od groźby pożaru trudno ustrzec się nawet obiektom tej klasy co paryska katedra Notre-Dame. Niestety mimo postępu technicznego pożary zabytków wciąż się zdarzają, a ogień pojawia się w cennych kulturowo kościołach, dworach czy pałacach.

Z danych statystycznych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej wynika, że w Polsce w 2021 r. strażacy interweniowali przy ponad 106 tys. pożarów. 2236 z nich dotyczyło obiektów użyteczności publicznej. Wśród nich interwencji wymagało 181 obiektów sakralnych czy kultu religijnego, 24 miejsca zaliczane do kategorii: muzea, skanseny, wystawy, galerie oraz 19 bibliotek i archiwów.

– Obiekty zabytkowe są szczególnie podatne na pożar ze względu na łatwopalne materiały, z których zostały wykonane, ale też często przez brak specjalistycznego zabezpieczenia. W przypadku wielu zabytków, zarządzającym budynkiem jest lokalny samorząd lub parafia, których niejednokrotnie nie stać na drogi system przeciwpożarowy – zauważa Piotr Pytel, doradca techniczny firmy Dorken Delta

Zabytkowe dachy – jak je zabezpieczyć

Równie istotne, co system przeciwpożarowy, są materiały, jakich używa się przy renowacji zabytków. Trzeba więc szczególnie zadbać o to, by obok dopasowania do historycznej tkanki, gwarantowały wysoką ognioodporność.

- Kluczowy dla wykonawcy jest dobór produktów, które mają odpowiednią klasyfikację w zakresie reakcji na ogień, zgodną z normą PN-EN 13501-1 – podkreśla Piotr Pytel.  

 ­Zabytkowe dachy – jak je odnowić zachowując charakter budynku

Odnawianie zabytku jest trudne. W przeciwieństwie do remontu zwykłego budynku, musi uwzględniać historyczny charakter obiektu, a jednocześnie, w miarę możliwości technicznych, zapewnić mu jak najwyższy stopień bezpieczeństwa. Chodzi tu o zarówno przeciwdziałanie pożarom, jak i skutkom niesprzyjających warunków atmosferycznych, wśród których można wymienić wichury, deszcze lub wysokie czy niskie temperatury.

Przykładem realizacji dobrze obrazującej ten problem jest odnowienie dachu Bazyliki Mariackiej w Gdańsku. Ten szczególny obiekt stanowi wizytówkę miasta i bywa wręcz nazywany jego „koroną”. Zabytkowy wygląd dachu bazyliki udało się utrzymać, dzięki zastosowaniu historycznego typu dachówki „mnich-mniszka”. Z kolei bezpieczeństwo i wytrzymałość zapewniły, użyte przy remoncie, nowoczesne membrany dachowe.

– Tak cenne obiekty jak Bazylika Mariacka w Gdańsku wymagają zastosowania rozwiązań najwyższej jakości. Szczególną uwagę należy poświęcić konstrukcji dachu, który jest dla budynku swoistym hełmem, chroniącym go od czynników atmosferycznych. W przypadku renowacji obiektów zabytkowych bardzo ważne jest więc, by użyte materiały chroniły nie tylko od ognia, ale też deszczu czy podmuchów wiatru – wyjaśnia Piotr Pytel.

Podkreśla, że pomaga w tym zastosowanie nowoczesnych paroprzepuszczalnych membran dachowych, które obok spełniania funkcji ochronnej wpływają również na obniżenie późniejszych kosztów eksploatacyjnych.

- Poza perłą gdańskiej architektury tego typu produktów użyto w trakcie renowacji obiektów zabytkowych, takich jak na przykład Kościół Garnizonowy we Wrocławiu, Kościół Mariacki w Chojnie czy Brama Główna Cmentarza Centralnego w Szczecinie – dodaje Piotr Pytel z Dorken Delta.

­Zabytkowe dachy  - kluczowe elementy renowacji

Renowacja obiektów zabytkowych jest ważna, bo te budynki są materialnymi pozostałościami minionych czasów. Specjalna troska, jaką otacza się zabytki wymaga jednak szczególnej staranności. Chodzi o to, by zapewnić obiektowi bezpieczeństwo, ale także utrzymać go w dobrym stanie przez kolejne lata, a nawet dziesięciolecia. Kluczowe przy renowacji jest więc wykorzystanie materiałów o dużej trwałości, dzięki którym prac nie trzeba będzie szybko powtarzać. Współczesne produkty mają tę zaletę nad tymi używanymi w przeszłości, że są zdecydowanie trwalsze i bardziej odporne na wszelkiego rodzaju zagrożenia.

– Przykładem realizacji, w której współczesne, wytrzymałe materiały budowlane wkomponowano w historyczną konstrukcję jest dach neoromańskiej bramy głównej Cmentarza Centralnego w Szczecinie. Choć sam obiekt nie jest wiekowy, gdyż pochodzi z początków XX wieku, to w trakcie II wojny światowej został zniszczony i wymagał starannej odbudowy. Dokonano tego na początku lat 60., a następnie obiekt przeszedł remont w latach 2008-09. Z kolei w 2020 r. dokonano renowacji dachów skrzydeł południowego i wschodniego, w trakcie której zastosowano membrany cechujące się niezwykle długą żywotnością. Pomogą zachować obiekt w dobrym stanie przez wiele lat – wyjaźnia ekspert z Dorken Delta.