Jak zaprojektować ciekawy cokół?

Najczęściej spotykane, najlepiej sprawdzające się w praktyce są cokoły o wysokości od 30 do 60 cm. Wyższe cokoły występują z reguły w domach podpiwniczonych, w których piwnica jest częściowo zagłębiona w gruncie. Cokoły wystające poza lico muru to pamiątka po starym, ciężkim budownictwie. Jeśli jednak ktoś zdecyduje się na taki architektoniczny archaizm lub nabędzie go razem z zakupionym domem, musi liczyć się z ciężkim, architektonicznym wyzwaniem. Zabezpieczenie przed wnikaniem wody od góry, instalacja odpowiedniego okapnika nad cokołem i skuteczna pozioma izolacja na poziomie izolacji posadzki – wszystkie te kwestie rozwiązywać należy indywidualnie.

W większości przypadków mamy dziś do czynienia z cokołami cofniętymi o 2–3 cm w głąb lica elewacji, co nie stwarza takich problemów. Cofnięcie cokołu sprawia, że utworzony nad nim kapinos umożliwia odrywanie się kropelek wody od elewacji i nie powoduje zawilgocenia ściany.

Jak wykonać cokół?

Obecnie popularną metodą jest wymurowanie cokołu z bloczków betonowych, zabezpieczenie go preparatem hydroizolacyjnym, a następnie przyklejenie na całej ścianie fundamentowej, wraz z cokołem, twardych płyt z polistyrenu ekstrudowanego (XPS). Następnie, warstwę polistyrenu pokrywa się podwójną warstwą zbrojenia, zatapiając siatkę zbrojącą w zaprawie klejącej. Tak przygotowany cokół można wykończyć na różne sposoby, m.in. materiałami na bazie kamienia naturalnego, okładziną ceramiczną, można też powierzchnię cokołu otynkować. Powinny być one dobrane w taki sposób, aby zapewnić strefie cokołowej odpowiednią trwałość i możliwość mycia. W przypadku, gdy na cokole planujemy mocować płytki ceramiczne, klinkierowe lub kamienne, trzeba pamiętać o dodatkowym wzmocnieniu połączenia za pomocą łączników mechanicznych (kołków). Do ich zamocowania warto użyć warstwy zbrojonej siatką.

Zobacz także: Jak wykonać cokół z klinkieru?

Wykończenie cokołu - otoczaki, kamienie łupane czy płyty kamienne? Wykończenie cokołu

Do kamiennego wykańczania cokołów stosuje się najczęściej otoczaki, kamienie łupane lub płyty kamienne o różnych wymiarach i wykończeniu. Do wmurowania kamieni najlepiej użyć zaprawy murarskiej. Wykonanie takiego cokołu jest pracochłonne, wymaga dobrania poszczególnych elementów tak, aby uzyskać możliwie jednakowe spoiny. Do przyklejenia płytek, wykonanych z marmurów naturalnych i syntetycznych lub innych kamieni naturalnych, warto użyć specjalistycznej zaprawy klejącej. Odpowiednie do tego są kleje produkowane na bazie białego cementu. Pomimo naturalnej dużej przesiąkliwości, płytki przyklejone taką zaprawą nie ulegają przebarwieniu.

Zobacz także: Zabezpieczenie czy ozdoba - czy budować dom na cokole?

---

Montaż płytek

Płytki cokołowe muszą być przede wszystkim mrozoodporne. Elewacyjne płytki ceramiczne należy przyklejać odkształcalną zaprawą klejącą o zwiększonej przyczepności. Jest ona mrozo- i wodoodporna. Po rozprowadzeniu pacą zębatą zaprawy na podłożu, klej nanosi się również na płytkę i dokładnie ją dociska do podłoża, lekko przesuwając. Czas korygowania położenia płytki wynosi około 10 minut. Ważne, aby zlikwidować puste miejsca pomiędzy płytką a podłożem. Klej musi dokładnie wypełniać całą przestrzeń, w przeciwnym razie zimą pod płytkę może dostać się woda, która po zamarznięciu będzie stopniowo osłabiać połączenie klejowe, co może doprowadzić do rozwarstwienia i odspajania okładziny.
Po upływie 2–3 dni od przyklejania płytek, w zależności od warunków pogodowych, można przystąpić do wypełnienia pustych spoin specjalną zaprawą do fugowania w odpowiednio dobranym kolorze. Należy użyć dobrej jakościowo zaprawy, która ograniczy możliwość wystąpienia wykwitów na cokole.

Zobacz także: Renowacja ściany – jak ułożyć płytki klinkierowe?

Wykończenie cokołu dekoracyjnym tynkiem mozaikowym

Bardzo popularnym i efektownym sposobem wykończenia cokołu jest pokrycie go dekoracyjnym tynkiem mozaikowym. Wykonany na bazie żywicy akrylowej i wysokiej jakości barwionego kruszywa kwarcowego, jest trwały, odporny na zmywanie, ścieranie i uszkodzenia. Doskonale sprawdzi się w strefie cokołowej, która ze względu na swoje usytuowanie jest szczególnie narażona na uszkodzenia.

Na rynku pojawiają się tynki nowego rodzaju. Nowością jest zastosowanie ich do produkcji łamanego kruszywa dolomitowego, dzięki czemu wyprawa tynkarska wygląda jak kamień naturalny. Możliwość szerokiego doboru tynku mozaikowego do całości elewacji daje szansę na ciekawy efekt końcowy.

Jak zaprojektować cokół?

Ostateczny wygląd cokołu oraz całości budynku zależy od gustu inwestora i projektu architekta. Dobierając barwy, warto skorzystać z pomocy stworzonego w tym celu programu komputerowego. Do rodzaju budynku można dopasować kolory i odcienie.

Przygotowanie podłoża pod cokół

Przed położeniem warstwy wykończeniowej podłoże cokołu należy odpowiednio przygotować. Szczególnie istotne jest prawidłowe zabezpieczenie całego budynku przed wodą, zarówno gruntową (hydroizolacje) jak i opadową (drenaż, odprowadzenie wody z rur spustowych). Powinno być ono odpowiednio mocne i wysezonowane, oczyszczone z brudu i kurzu oraz zagruntowane. Jeśli zewnętrzna warstwa cokołu została wykonana z materiałów chłonących wodę, np. z kamienia, warto zabezpieczyć ją dodatkowo przed szkodliwym wpływem środowiska zewnętrznego, wykorzystując preparaty hydrofobizujące. Takie środki nie przepuszczają wody z zewnątrz do podłoża, na które zostały naniesione, a wilgoci pozwalają przenikać na zewnątrz.