Projekt ogrodu: Gazony

• Zastosowanie gazonów
• Gazony w nowoczesnej architekturze
• Czy właściwie są gazony?
• Konstrukcja z gazonów

Zastosowanie gazonów

Gazony bardzo często są stosowane w obrzeżach schodów terenowych, jako fantazyjne ogrodzenia, czy ściany zieleni w miejsce murów oporowych – to tylko wybrane przykłady zastosowania gazonów. Możliwości kształtowania architektonicznej przestrzeni z ich pomocą wykraczają daleko poza miejskie donice.

zobacz: Projekt schodów w ogrodzie. Poradnik

Wśród materiałów używanych w architekturze krajobrazu ciągle istnieje kilka elementów mniej lub bardziej niedocenianych. Dzieje się tak z różnych przyczyn. Czasami mała popularność jest skutkiem niedostatecznej wiedzy projektantów i użytkowników, czasem natomiast w grę wchodzą negatywne skojarzenia. Ten drugi przypadek dotyczy chyba również gazonów, które (przez pamiętających słusznie miniony system) kojarzone są głównie ze smutnymi betonowymi donicami na przystankach autobusowych, w których zamiast bujnej zieleni rosły niedopałki papierosów...

Gazony w nowoczesnej architekturze

Tymczasem zmieniły się i czasy i gazony. Palić na przystankach nie wolno, a smutne (i wszędzie jednakowe) betonowe donice zmieniły się nie do poznania. Znacznie rozszerzyły się w związku z tym także możliwości ich zastosowania. Nadal można oczywiście stosować je jako wolno stojące donice, można również konstruować z nich na przykład obrzeża schodów terenowych (świetne w tym celu są na przykład gazony Piccolo i Grande). Różnego rodzaju gazony doskonale nadają się także do budowy murów oporowych, umacniania skarp i nasypów czy konstruowania ogrodzeń. W przeciwieństwie jednak do tradycyjnie w tym celu stosowanych elementów betonowych czy murowanych, odpowiednio dobrane gazony po obsadzeniu roślinnością mogą tworzyć zielone ściany. Ich kompozycja zależy wyłącznie od inwencji projektanta, wykonawcy i użytkownika. Rosnąć tam mogą najróżniejsze rośliny, od niewielkich krzewów przez pnącza i trawy aż po mchy i porosty. Ilość możliwości jest więc niemal nieograniczona. Jest to element cenny zwłaszcza w niewielkich ogrodach w których każdy dodatkowy skrawek zieleni jest na wagę złota. Wyobraźmy sobie na przykład zielone ściany osłaniające zjazd do zagłębionego garażu. Zajmą one na działce znacznie mniej miejsca niż naturalny nasyp a jednocześnie będą wyglądać dużo lepiej niż tradycyjnie stosowany mur. Przy tym odpadnie również problem prawidłowej izolacji przeciwwilgociowej takiego muru, której brak lub nieodpowiednie wykonanie najczęściej powoduje, że zamiast zdobić lub przynajmniej nie przeszkadzać – szpecą. Tymczasem w wypadku ścian oporowych z gazonów woda opadowa przestaje być wrogiem, staje się sojusznikiem w utrzymaniu pięknej, bujnej zieleni. Jej kolejnym atutem jest umacnianie skarpy przez rozrośnięte systemy korzeniowe roślin. Gazony mogą być również wykorzystywane do tworzenia niezwykle atrakcyjnych kompozycji na znacznie większych przestrzeniach.

zobacz: Kompozycje z traw ozdobnych w ogrodzie

Czy właściwie są gazony?

Aby dobrze poznać możliwości tych elementów, warto przyjrzeć się im bliżej. Tu oczywiście musi nastąpić pewnego rodzaju specjalizacja, ponieważ oferta różnego rodzaju gazonów jest dość duża i bardzo zróżnicowana. Pozostawimy więc wyroby bardziej tradycyjne takie jak donice na później, a tym razem skupimy się na gazonach. Są to prostopadłościenne elementy np o wymiarach 34,5x34x5x12,5 cm i 55x40x20 cm - w zależności od producenta. Nie mają dna, co w trakcie budowy pozwala na przenikanie na niższe poziomy nadmiaru ziemi, a w trakcie użytkowania umożliwia nawadnianie roślin rosnących najniżej. Występują w czterech kolorach: szarym, grafitowym, czerwonym i brązowym. Istotnym detalem gazonów są znajdujące się w przedniej części charakterystyczne zęby. Dzięki nim ustawiane na sobie elementy tworzą stabilną strukturę. Jej maksymalna wysokość to dziesięć elementów, a więc w zależności od wielkości gazonu 1,25 lub 2,0 m. Takie rozwiązanie ma jednak swoje konsekwencje. Wybudowana z gazonów ściana nie będzie całkiem pionowa. Liczona w poziomie odległość od lica najniższego do lica najwyższego gazonu będzie wynosić przykładowo 396 lub 630 mm. Doliczając do tego szerokość samego elementu na tak wysoką ścianę należy więc przewidzieć pas o szerokości np. od ok. 74,1 cm do 103 cm - w zależności od rozmiarów gazonów). Jako oparcie całej struktury warto wykonać fundament z betonu klasy B20 pod najniższym rzędem gazonów.

Konstrukcja z gazonów

Konstrukcja z gazonów jest również w pewnym sensie ażurowa. Oznacza to, że między elementami betonowymi widoczna będzie ziemia (zarośnięta roślinnością lub nie). Oznacza to również, że do zasypywania konstrukcji nie powinno się używać gruntu o zbyt małej spoistości.

Istnieje oczywiście możliwość wznoszenia konstrukcji wyższych niż dziesięć elementów. Jedną z metod jest w tym wypadku przesunięcie skarpy, tak aby po każdym 10-elementowym fragmencie pionowym znajdowało się odpowiednio duże wypłaszczenie. Możliwe jest także wznoszenie ciągłych ścian wyższych niż dwa metry. W każdym jednak z tych przypadków wymagane są konsultacje z projektantem i stworzenie projektu uwzględniającego m.in. indeks zagęszczenia gruntu, jego spoistość i siły związane z  naporem mas ziemnych.

Źródło: Materiały prasowe