Historia pisanki

Początek historii pisanki datuje się na okres przed erą chrześcijańską, co oznacza, że element ten został wcielony później i zasadniczo jego pochodzenie jest pogańskie. W wielu kulturach jajko symbolizuje pomyślność i traktowane jest jako talizman chroniący przed złymi mocami i czarami. Uważano, że zdobienia na pisankach zabezpieczającą przed duchami, klątwami, chorobami i wszystkim, co może wywrzeć na nasze życie negatywny skutek. Aby zwiększyć ich właściwości ochronne zakopywano je w okolicy wejścia do domu – wierzono, że najlepsze efekty zostaną osiągnięte, jeśli zabieg ten przeprowadzi się w czasie przesilenia wiosennego. W sadach zaś układano wydmuszki, aby uzyskać lepszy plon, w tym samy celu rozrzucano też skorupki w ogrodach i na polach. Używano ich też do leczenia chorób zwierząt i ludzi. Uważano także, że mogą one gasić ogień, dlatego wrzucano je w ogień palący domy, układano na dachach, by chronić domy przed piorunami.

Zobacz także: Jajka wielkanocne zdobione techniką karczochową

Kościół katolicki wprowadził zakaz wykonywania tych obrzędów i spożywania jajek Wielkanoc. Nie odniosło to większego skutku, dlatego ostatecznie Kościół zdecydował się uznać to za element religii chrześcijańskiej.

Pierwsze pisanki ozdabiane były za pomocą gorącego wosku, następnie barwiono je w wywarze uzyskanym z łupin cebuli lub ochry. Warto też wiedzieć, że na pisankach nie malowano wzorów, lecz właśnie jak wskazuje sama nazwa pisano wzory. A czyniono to za pomocą niewielkich, ostrych narzędzi i przedmiotów – szpilek, igieł, nożyków, szydełek, a wcześniej używano słomek i drewienek.

Zobacz także: Ozdobne drzewko – materiały i wykonanie

W zależności od przyjętej techniki ozdabiania pisanki dzielimy na:

– kraszanki – to inne nazwy to byczki bądź malowanki. Są to pisanki powstałe na skutek barwienia ich za pomocą naturalnych składników – jajka gotuje się w kolorowym wywarze. Rośliny, które pozwolą nam uzyskać odpowiednie barwy to łupiny z cebuli (uzyskamy kolor pomarańczowy lub nawet brązowy), łupiny orzecha włoskiego (zapewnią nam kolor czarny, sok z buraków (powstanie kolor czerwony lub różowy).

– oklejanka – uzyskuje się ją przy zastosowaniu metody wyklejania różnymi materiałami powierzchni skorupki jajka. W tym celu możemy użyć wszelkiego rodzaju materiałów komponując wybrane przez nas wzory.

– nalepianka – to rodzaj tradycyjnej pisanki, częściej spotykanej na ziemi krakowskiej i łowickiej. Na powierzchni skorupki nakleja się różnokolorowe kawałki papieru.

Zobacz także: Wazon zdobiony materiałem

Współczesne pisanki stanowią doskonałą ozdobę wnętrza. A ozdabianie skorupek jajek przerodziło się w twórczość artystyczną. Możemy spotkać skomplikowane zdobienia wykonane techniką karczochową i czasochłonne pisanki wykonane techniką decoupage,u, a także pisanki z gliny, z ceramiki, z drewna, z czekolady, ze złota i z kamieni szlachetnych – jajka z pracowni Petera Carla Fabergé. W cenie są sklepy z pisankami ręcznie robionymi. Te wielkanocne ozdoby pojawiają się większości polskich domów. Są też podstawowym elementem święconki, którą zanosi się do poświęcenia do Kościoła.

Zobacz także: Wielkanocne dekoracje: GALERIA