Ministerstwo Klimatu i Środowiska realizuje pakiet dziewięciu inicjatyw wzmacniających bezpieczeństwo klimatyczne kraju. Jednym z elementów jest uruchomiony 22 czerwca nabór wniosków w programie „Mikroretencja”, w ramach którego właściciele domów jednorodzinnych mogą uzyskać do 8 tys. zł dofinansowania na gromadzenie i wykorzystywanie wód opadowych.
- MKiŚ: 9 działań dla bezpieczeństwa klimatycznego
- Ruszył program „Mikroretencja” - do 8 tys. zł na deszczówkę
- Wzmocnienie odporności klimatycznej Polski
MKiŚ: 9 działań dla bezpieczeństwa klimatycznego
Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) dane pokazują, że Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem świata, a ostatnie lata należały do najbardziej suchych od dekad. Właśnie dlatego MKiŚ konsekwentnie wzmacnia działania na rzecz bezpieczeństwa klimatycznego kraju.
Pakiet działań realizowanych przez MKiŚ obejmuje:
- Wsparcie retencji przydomowej. Nowy program „Mikroretencja” pomaga mieszkańcom zatrzymywać wodę opadową na własnych posesjach i wykorzystywać ją w codziennym życiu.
- Wsparcie dla strażaków i Lasów Państwowych. MKiŚ finansuje zakup nowoczesnego sprzętu ratowniczego i przeciwpożarowego, aby zwiększyć skuteczność działań podczas pożarów i innych zagrożeń.
- Ochronę przeciwpożarową parków narodowych. Powstaje pierwszy w historii kompleksowy program zabezpieczenia przeciwpożarowego parków narodowych, ze szczególnym uwzględnieniem najbardziej zagrożonych obszarów.
- Walkę z betonozą. MKiŚ wspiera tworzenie terenów zielonych, odbetonowywanie miast, rozwój parków kieszonkowych, łąk kwietnych i innych rozwiązań opartych na przyrodzie.
- Inwestycje związane z adaptacją do zmian klimatu warte blisko 9 mld zł. Środki przeznaczone są na projekty samorządowe chroniące przed skutkami susz, podtopień, powodzi i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych.
- Plany gospodarowania zasobami wodnymi i projekty retencyjne w lasach. Rozwijane są projekty małej retencji, ochrony mokradeł oraz gospodarowania zasobami wodnymi na terenach leśnych.
- Dokumenty strategiczne. Powstają kluczowe dokumenty wyznaczające kierunki budowania odporności klimatycznej Polski, w tym Krajowa Strategia Adaptacji, Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych i Narodowy Program Leśny.
- Zmiany w prawie. Nowe przepisy ułatwiają realizację inwestycji związanych z retencją i adaptacją do zmian klimatu, zarówno mieszkańcom, jak i samorządom. To m.in.:
- zmiana w Prawie ochrony środowiska, polegająca na wdrożeniu przez MKiŚ standardu dla miejskich planów adaptacji, które muszą być oparte na szczegółowych analizach zmiany klimatu oraz zawierać mądrze zaplanowane inwestycje adaptacyjne,
- wydanie rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu sprawozdania z monitorowania wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu,
- przygotowanie projektu ustawy ułatwiającej realizację inwestycji w zakresie zielonej retencji w miastach oraz retencji krajobrazowej i korytowej,
- wsparcie Ministerstwa Rozwoju i Technologii w upraszczaniu przepisów, na które skarżyły się samorządy i mieszkańcy - poprawione prawo ułatwi realizację zbiorników na deszczówkę (zmiana Prawa budowlanego) oraz przyspieszy realizację zielonej retencji (zmiana rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).
- Nowy model współpracy w zlewniach. MKiŚ rozwija model współpracy w ramach zlewni, integrując działania samorządów, instytucji publicznych, nauki i zarządców wód, aby lepiej koordynować inwestycje retencyjne. Celem jest stworzenie spójnego systemu planowania, który pozwoli efektywniej wykorzystywać środki i zwiększyć skuteczność działań w skali całych zlewni.
Ruszył program „Mikroretencja” - do 8 tys. zł na deszczówkę
Jednym z najnowszych działań jest program „Mikroretencja”, którego nabór rozpoczął się 22 czerwca 2026 r. Program jest skierowany do właścicieli, współwłaścicieli oraz użytkowników wieczystych domów jednorodzinnych. Można otrzymać refundację do 90 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji, maksymalnie do 8 tys. zł. Budżet programu wynosi 173 mln zł i pochodzi z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS).
Dofinansowanie można przeznaczyć m.in. na:
- zbieranie deszczówki z dachów, chodników i podjazdów,
- magazynowanie wody w zbiornikach,
- zatrzymywanie wody w gruncie,
- instalacje umożliwiające wykorzystanie zgromadzonej wody, np. do podlewania ogrodu.
Zatrzymywanie deszczówki pozwala ograniczać skutki suszy, zmniejsza ryzyko podtopień podczas intensywnych opadów oraz pomaga obniżać rachunki za wodę. Wnioski przyjmują wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej w całej Polsce. Można je składać wyłącznie w formie elektronicznej.
Wzmocnienie odporności klimatycznej Polski
MKiŚ informuje także, że od 2024 r. w obszarze adaptacji do zmian klimatu podpisano już 199 dużych umów o łącznej wartości 4,4 mld zł dofinansowania ze środków unijnych. Projekty obejmują m.in. rozwój błękitno-zielonej infrastruktury w miastach, renaturyzację rzek i mokradeł, ochronę przeciwpowodziową oraz poprawę bezpieczeństwa wodnego mieszkańców. Równolegle realizowane są działania wspierające ochronę lasów, rozwój retencji na terenach leśnych oraz odbudowę cennych przyrodniczo ekosystemów wodnych.
Celem wszystkich działań realizowanych przez MKiŚ jest zwiększenie odporności Polski na skutki zmian klimatu. Oznacza to lepszą ochronę przed suszami, podtopieniami i pożarami, większe bezpieczeństwo mieszkańców oraz skuteczniejsze gospodarowanie zasobami wodnymi.