Relacje miedzy sąsiadami bywają trudne, a szczególnie napięte stają się wówczas, gdy okoliczności wymagają ingerencji jednego sąsiada we własność drugiego. Takie działanie może jednak być w określonych okolicznościach nie tylko konieczne, ale i prawnie dopuszczalne. Warto znać zasady.
- Ingerencja? Tak, ale za rekompensatą
- W pewnych sytuacjach sąsiad musi udostępnić swoją nieruchomość
- Opublikowano nowy wzór wniosku
Ingerencja? Tak, ale za rekompensatą
Relacje pomiędzy sąsiadami bywają w praktyce trudne. Bo choć z jednej strony, nikt nie podnosi komfortu życia w danym miejscu tak, jak dobry sąsiad, to jednocześnie z nikim nie jest łatwiej wpaść w konflikt niż z sąsiadem. Wiedzą o tym najlepiej mieszkańcy budynków wielomieszkaniowych, którzy na co dzień muszą szukać kompromisów związanych z użytkowaniem przestrzeni wspólnych, korzystaniem z balkonów, słuchaniem muzyki, organizowaniem przyjęć, przeprowadzaniem remontów, czy dzieleniem przestrzeni ze zwierzętami. Dla większości z nich pozostaje też jasne, że choć lokal, w którym mieszkają jest ich własnością, to jednak nie mają pełnej swobody korzystania z niego i muszą dostosować się do szeregu wymagań czy to wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów, czy to z regulaminów wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. W mieszkaniach trzeba przeprowadzać cykliczne kontrole i konserwację instalacji, raz na jakiś czas konieczne może okazać się przeprowadzenie ich remontu, a także odpowiednia reakcja w przypadku awarii.
Znacznie trudniej jest zaakceptować tego rodzaju ograniczenia osobom, które mieszkają w budynkach jednorodzinnych. Tymczasem jak wynika z obowiązujących przepisów, również one w określonych okolicznościach mają taki obowiązek. Przewidziano w nich bowiem sytuacje, w których sąsiedzi mogą w pewnym stopniu zaingerować w cudzą własność, choć muszą liczyć się z tym, że pociągnie to za sobą konieczność stosownej rekompensaty.
W pewnych sytuacjach sąsiad musi udostępnić swoją nieruchomość
Jak wynika z art. 47 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, który znajduje się w rozdziale 5 zatytułowanym „Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych”, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Jednak co, jeśli właściciel nie będzie skłonny do poczynienia tego rodzaju ustaleń, bo uzna je za zbyt daleko ingerujące w jego własność i obawia się, że przyniosą mu szkodę? Jak wskazał ustawodawca w dalszej części tego przepisu, w razie nieuzgodnienia takich warunków organ administracji architektoniczno-budowlanej – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Jak z tego wynika, jeśli potrzeba faktycznie istnieje, to sprzeciw właściciela nieruchomości, choć bez wątpienia może utrudnić i odsunąć w czasie przeprowadzenie prac budowlanych, to jednak ich nie uniemożliwi. Możliwe jest bowiem uzyskanie zgody urzędowej, której niechętny do współpracy sąsiad będzie musiał się podporządkować. Zanim ją jednak uzyskamy, minie jednak zapewne sporo czasu. Warto o tym pamiętać planując rozpoczęcie prac i już zawczasu rozpocząć rozmowy z właścicielem nieruchomości, z którym współpraca w tym zakresie będzie konieczna.
Opublikowano nowy wzór wniosku
Wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości składa się w:
1) postaci papierowej albo
2) formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem portalu e-Budownictwo.
Co istotne, po zakończeniu robót inwestor ma obowiązek naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
Warto zwrócić uwagę na to, że wzór formularza wniosku o wydanie omawianej decyzji w ostatnim czasie się zmienił. Obowiązuje w tym zakresie formularz PB-14 określony w rozporządzeniu Ministra Finansów i Gospodarki z 18 lutego 2026 r. w sprawie określenia wzoru formularza wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. To z niego można w razie potrzeby skorzystać na portalu e-budownictwo.gunb.gov.pl.
art. 47 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 524)
rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 18 lutego 2026 r. w sprawie określenia wzoru formularza wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości (Dz.U. z 2026 r. poz. 224)