Wiosenna aura to doskonała okazja do poczynienia ogrodowych porządków. Zanim skusi nas diametralne wykarczowanie własnej działki, warto zapoznać się z ograniczeniami prawnymi, by później uniknąć problemów finansowych.
- Wycinka drzew nie zawsze możliwa?
- Kiedy wycięcie drzewa nie wymaga zezwolenia?
- Prywatny las a przepisy
- Co powinien zawierać wniosek o zezwolenie na wycinkę?
- Opłata za usunięcie drzewa
- Jakie kary za wycinkę bez zezwolenia?
Wycinka drzew nie zawsze możliwa?
Mogłoby się wydawać, że skoro jesteśmy właścicielami danego gruntu, to możemy swobodnie decydować o tym, co na nim rośnie. Nieraz bywa tak, że kupujemy działkę zadrzewioną i zakładamy, że w razie potrzeby usuniemy później dane drzewo. Niestety nic bardziej mylnego – w większości przypadków wycinka drzew wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia od władz lokalnych.
Przepisy mające na celu ochronę środowiska naturalnego reguluje w Polsce ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. Ochrona drzew przed wycinką wynika z konieczności zapobiegania degradacji środowiska. Drzewa pełnią bowiem istotne funkcje ekosystemowe - są odpowiedzialne za produkcję tlenu, zatrzymują wodę i chronią glebę przed erozją. Stanowią także siedlisko dla zwierząt, w szczególności dla ptaków, nietoperzy, owadów. Drzewa kształtują warunki mikroklimatyczne, istotnie wpływają na poprawę stanu środowiska oraz podnoszą walory estetyczne otoczenia.
Zgodnie z wymienioną ustawą, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W zależności od usytuowania tych drzew i krzewów, może w procesie decyzyjnym uczestniczyć także wojewódzki konserwator zabytków, regionalny dyrektor ochrony środowiska oraz dyrektor parku narodowego.
Kiedy wycięcie drzewa nie wymaga zezwolenia?
Generalną zasadą jest, że usunięcie drzew i krzewów w Polsce wymaga zawsze zezwolenia organu administracyjnego, ale z pewnymi wyjątkami.
Zgodnie ustawą o ochronie przyrody (a dokładnie art. 83f), bez zezwolenia można usunąć:
1) drzewa i krzewy, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej
2) krzew albo krzewy rosnące w skupisku o powierzchni do 25 m2
3) drzewo, którego obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:
a) 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego,
b) 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
c) 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew;
4) drzewa i krzewy owocowe, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej
5) drzewa i krzewy usuwane w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;
6) drzewa i krzewy, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych
7) drzewa i krzewy stanowiące przeszkody lotnicze, usuwane na podstawie decyzji właściwego organu;
Prywatny las a przepisy
Co istotne, nie możemy bez zezwolenia usuwać drzewa z działki, jeżeli nieruchomość ta jest wpisana do rejestru zabytków lub znajduje się na granicy parku narodowego albo rezerwatu przyrody. Musimy wtedy złożyć wniosek o zezwolenie do regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub dyrektora parku narodowego. Jest to ważna informacja, zwłaszcza dla tych osób, które marzą o intensywnie zadrzewionej działce. Taki „prywatny las” ma w świetle prawa pierwszeństwo istnienia przed mającym powstać na takiej działce budynkiem. Jeśli zamierzamy wybudować dom wśród drzew, trzeba liczyć się z koniecznością inwentaryzacji dendrologicznej (tj. związanej z badaniem, pielęgnacją i kolekcjonowaniem drzew oraz krzewów), sporządzenia precyzyjnego planu geodezyjnego i ochrony drzew zarówno przed, jak i w trakcie prac budowlanych. Kluczowe jest dopasowanie projektu domu do istniejącej zieleni. Zadrzewienie może być więc atutem, ale też ograniczeniem prawnym przy wycince.
Architekt, sporządzając projekt domu, ma obowiązek zachować cenne okazy drzew i dopasować do nich swój projekt. Wymaga też zaznaczenia, że z uwagi na gniazdujące ptaki, wycinka drzew od marca do października może być mocno ograniczona. Okres lęgowy ptaków przypada bowiem na czas od 1 marca do 15 października.
Co powinien zawierać wniosek o zezwolenie na wycinkę?
Art. 83b ustawy wskazuje na wymogi formalne wniosku o zezwolenie na wycinkę. Musi on zawierać przede wszystkim imię, nazwisko i adres (albo nazwę i siedzibę) posiadacza i właściciela nieruchomości, na której znajdują się drzewa i krzewy do usunięcia, oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością, zgodę właściciela nieruchomości na wycinkę, ale również wskazanie nazwy gatunku drzewa lub krzewu i podanie wymiaru obwodu pnia drzewa. Trzeba także wskazać miejsce, przyczynę, termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu oraz wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia danego drzewa lub krzewu. Organ, wydając zezwolenie, musi ocenić wartość przyrodniczą drzew i krzewów, w tym ich funkcję w ekosystemie, wartość kulturową, lokalizację, ale także - co istotne - ich walory krajobrazowe.
Opłata za usunięcie drzewa
Niestety, nawet mając w ręce pozwolenie na usunięcie drzew i krzewów, pozostaje jeszcze jedna niezwykle istotna kwestia, a mianowicie obowiązek uiszczenia opłaty za ich usunięcie. Opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia. Opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Z kolei opłatę za usunięcie krzewu ustala się mnożąc liczbę metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej usuwanymi krzewami i stawkę opłaty. Minister właściwy do spraw środowiska określa, w drodze rozporządzenia, wysokość stawek omawianych opłat. Co bardzo ważne, stawki opłat za usuwanie drzew nie mogą przekraczać 500 zł, zaś za usuwanie krzewów nie mogą przekraczać 200 zł.
Ustawa przewiduje zwolnienia z opłaty za usunięcie w pewnych przypadkach. Przede wszystkim nie nalicza się opłat za usunięcie:
1) drzew i krzewów, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie
2) drzew i krzewów, jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją terenów zabytkowych
3) drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia
4) drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego, kolejowego lub bezpieczeństwu żeglugi
5) drzew lub krzewów w związku z przebudową dróg publicznych lub linii kolejowych;
Jakie kary za wycinkę bez zezwolenia?
Administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, a także za usunięcie ich bez zgody posiadacza nieruchomości, wynosi wysokość dwukrotnej opłaty za usunięcie danego drzewa lub krzewu. Surowsze konsekwencje karne dotyczą przypadków niszczenia gniazd gatunków chronionych lub usuwania ich w okresie lęgowym. Naruszenie zakazów w stosunku do gatunków chronionych jest wykroczeniem (opisanym w art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody) i podlega karze aresztu albo grzywny. Dodatkowo, jeżeli zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym będą znacznych rozmiarów albo szkoda w gatunkach chronionych będzie istotna, zastosowanie mogą mieć przepisy Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 181 §1 Kodeksu karnego, kto powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Adwokat Pamela Opoczka
Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory