Prezydent podpisał pakiet ustaw ważnych dla rolników - zakaz sprzedaży państwowej ziemi przedłużono do 2036 r., a limit sprzedaży gruntów bez zgody ministra wzrósł z 2 do 5 ha. Ale kluczowej ustawy o aktywnym rolniku wciąż nie ma przez weto. Minister Rolnictwa publicznie apeluje do prezydenta o rozmowę w tym temacie. Mamy podsumowanie ostatnich zmian dla rolników i kupujących działki rolne.
- Takiej działki nie kupisz do 2036 r., chyba że uzyskasz zgodę, czyli co podpisał prezydent w pakiecie ustaw dla rolników?
- Państwowa ziemia nie na sprzedaż - zakaz przedłużony do 2036 roku
- Z 2 do 5 hektarów - łatwiejszy zakup mniejszych działek
- Biogazownie i biometan - nowe możliwości na wsi
- Uproszczenia w WPR - nowe płatności od 15 marca
- Ustawa o aktywnym rolniku - weto prezydenta i publiczny apel ministra
Takiej działki nie kupisz do 2036 r., chyba że uzyskasz zgodę, czyli co podpisał prezydent w pakiecie ustaw dla rolników?
Kilka istotnych dla polskich rolników ustaw wejdzie w życie po podpisaniu przez prezydenta Karola Nawrockiego. Dotyczą ochrony państwowej ziemi rolnej, ułatwień w powiększaniu gospodarstw i wsparcia dla odnawialnych źródeł energii na wsi. Minister Rolnictwa Stefan Krajewski prezentuje je jako spełnienie postulatów środowiska rolniczego - ale sam przyznaje, że pakiet jest niepełny. Brakuje w nim ustawy, którą resort uważa za najważniejszą.
Państwowa ziemia nie na sprzedaż - zakaz przedłużony do 2036 roku
Najgłośniejsza ze zmian to wydłużenie o kolejną dekadę zakazu sprzedaży nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oznacza to, że grunty państwowe pozostają poza obrotem handlowym do 2036 roku.
Rozwiązanie jest odpowiedzią na postulaty rolników, którzy od lat wskazują, że podstawową formą gospodarowania ziemią państwową powinna być dzierżawa - pozwala korzystać z gruntów i zabudowań bez ponoszenia wysokich kosztów zakupu. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) wydzierżawia grunty głównie w trybie przetargów ograniczonych, dostępnych wyłącznie dla rolników indywidualnych chcących powiększyć lub utworzyć gospodarstwo rodzinne.
– Polska ziemia pozostaje przede wszystkim w dyspozycji polskich rolników – podkreśla minister Krajewski. Oczywiście powyższe nie stoi na przeszkodzie temu, że sprzedaż może nastąpić w razie uzyskania zgody na przeprowadzenie takiej procedury.
Z 2 do 5 hektarów - łatwiejszy zakup mniejszych działek
Druga istotna zmiana to podniesienie z 2 do 5 hektarów limitu powierzchni gruntów państwowych, które KOWR może sprzedać rolnikowi bez konieczności uzyskania zgody ministra rolnictwa. Dotychczas procedura wymagająca ministerialnej akceptacji znacząco wydłużała proces nabycia nawet niewielkich działek.
Nowe przepisy mają przyspieszyć obrót mniejszymi parcelami - jak tłumaczy resort, w wielu przypadkach chodzi o grunty wcześniej dzierżawione przez tych samych rolników, którzy teraz chcą je kupić. Sprzedaż działek powyżej 5 ha nadal wymaga zgody ministra, wydawanej na wniosek dyrektora generalnego KOWR.
Warto zauważyć, że choć zmiana progu z 2 do 5 ha jest realna, dotyczy wyłącznie gruntów z zasobu Skarbu Państwa - a nie prywatnego obrotu ziemią rolną, który rządzi się odrębnymi przepisami.
Biogazownie i biometan - nowe możliwości na wsi
Nowelizacja ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi otwiera furtkę do finansowania inwestycji energetycznych ze środków Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Konkretnie chodzi o:
- budowę, przebudowę i rozbudowę instalacji OZE,
- rozwój biogazowni rolniczych i instalacji biometanu,
- włączanie tych instalacji do sieci dystrybucyjnych i przesyłowych.
Minister Krajewski przedstawia to jako krok w stronę bezpieczeństwa energetycznego wsi. Nie podano jednak szczegółów dotyczących skali planowanych inwestycji ani konkretnych kwot, jakie KOWR mógłby przeznaczyć na ten cel. Na tym etapie to raczej otwarcie prawnej furtki niż gotowy program wsparcia.
Nowelizacja porządkuje też kwestię środków KOWR, które miały trafić na objęcie akcji Krajowej Grupy Spożywczej, lecz nie zostały wykorzystane z powodu sprzeciwu akcjonariuszy mniejszościowych. Pieniądze te nie wrócą do budżetu państwa - będą mogły posłużyć m.in. do obejmowania udziałów w spółkach handlowych lub gospodarowania mieniem Zasobu.
Uproszczenia w WPR - nowe płatności od 15 marca
Prezydent podpisał również nowelizację ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Zmiany wchodzą w życie 15 marca 2026 r. - pierwszego dnia składania wniosków o płatności bezpośrednie. Najważniejsze z nich:
- nowa płatność za gospodarowanie na torfowiskach i obszarach podmokłych objętych normą GAEC 2 (rekompensata za realizację wymogów środowiskowych),
- wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny z trawą zostaje przekwalifikowany na trwały użytek zielony - co daje rolnikom większą elastyczność w planowaniu produkcji,
- możliwość kontynuowania płatności za zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne i zalesieniowe z wcześniejszych okresów programowania,
- bardziej elastyczne wsparcie w zakresie dobrostanu zwierząt.
Ustawa o aktywnym rolniku - weto prezydenta i publiczny apel ministra
Pakiet podpisanych ustaw nie zawiera jednak ustawy, którą Ministerstwo Rolnictwa uznaje za priorytetową. Ustawa o aktywnym rolniku, mająca wesprzeć przede wszystkim małe i średnie gospodarstwa rodzinne, została zawetowana przez prezydenta Nawrockiego. Minister Krajewski nie kryje frustracji. W publicznym wystąpieniu zaapelował do prezydenta o ponowną analizę projektu i spotkanie w tej sprawie.
– Niestety, polska wieś mogłaby rozwijać się jeszcze szybciej. Gdyby Prezydent Karol Nawrocki nie zawetował kluczowej ustawy o Aktywnym Rolniku, rodzinne gospodarstwa – zwłaszcza te małe i średnie – otrzymałyby potężny impuls do rozwoju – stwierdził Krajewski, dodając, że na odpowiedź w sprawie spotkania czeka „już trzeci tydzień".
To wyraźne źródło napięcia na linii rząd-prezydent w kwestii polityki rolnej. Losy ewentualnej nowej ustawy o aktywnym rolniku zależą teraz od tego, czy do rozmowy w Pałacu Prezydenckim w ogóle dojdzie - i czy prezydent da się przekonać do zmiany stanowiska.
Źródło: gov.pl