Czy stan prawny gruntów, na których zbudowano zamieszkałe przez setki tysięcy osób budynki mieszkalne zostanie w końcu skuteczne uregulowany? Powstał poselski projekt ustawy, który ma rozwiązać istniejące w tym zakresie problemu.
- Tysiące spółdzielców od lat żyją w niepewności
- Ten projekt ma zakończyć lata ich niepewności i obaw finansowych
Tysiące spółdzielców od lat żyją w niepewności
Czy tysiące osób posiadających spółdzielcze prawa do lokali lub ekspektatywę ich ustanowienia będą mogły już niedługo odetchnąć? Chodzi o problemy w zakresie własności gruntów będące podstawą niepewności wielu członków spółdzielni mieszkaniowych. Ich genezą jest praktykowane przed laty przydzielanie spółdzielniom mieszkaniowym gruntów w drodze decyzji administracyjnych, bez przeniesienia prawa własności do nich. Choć uprawnienia, które zyskiwały w ten sposób spółdzielnie sprowadzały się do prawa zarządu lub posiadania, to jednak działając w dobrej wierze, wznosiły na nich budynki. W większości przypadków taki model działania się sprawdził i nie przysporzył spółdzielcom większych problemów, jednak od każdej zasady są wyjątki. I choć „wyjątek” brzmi jak zdarzenie o niewielkim zasięgu, to w tym przypadku dotyczy on jednak ok. 100 tys. spółdzielców. Chodzi o przypadki, w których do omawianych gruntów zgłoszono roszczenia reprywatyzacyjne. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie pozwalają na szybkie i proste uregulowanie stanu prawnego gruntów, o których mowa, bo choć art. 204 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że spółdzielni, związkowi spółdzielczemu oraz innym osobom prawnym, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków, innych urządzeń i lokali, to jednak w sytuacji, roszczenie to zbiega się z roszczeniem reprywatyzacyjnym, sprawy ciągną się latami, a spółdzielnie i ich członkowie nie mają zagwarantowanej żadnej pewności prawnej.
Ten projekt ma zakończyć lata ich niepewności i obaw finansowych
Problem jest znany od lat, a rządzący podejmują działania mające na celu jego rozwiązanie. Powstał projekt ustawy o uregulowaniu praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (UD335), jednak w ramach prowadzonych konsultacji okazało się, że przewidziane w nim rozwiązania są oceniane negatywnie, a zdaniem specjalistów można nawet ocenić je jako działania pozorne. W odpowiedzi na zaproponowane w ramach projektu rozwiązania powstał poselski projekt wprowadzający ustawowe roszczenia spółdzielni mieszkaniowych o przeniesienie własności lub oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste oraz pierwszeństwo jej roszczeń wobec roszczeń reprywatyzacyjnych. Przewidziane w nim rozwiązania miałyby zakończyć trwające od lat sprawy i wyeliminować niepewność spółdzielców. Głównym narzędziem, które miałoby w tym zakresie działać z dużą skutecznością jest przewidziane w zaproponowanych przepisach roszczenie o nabycie własności lub użytkowania wieczystego gruntów, co nie jest żadną spektakularną nowością, jednak przy jednoczesnym założeniu, że jeśli sprawa nie zostanie rozstrzygnięta w ciągu 24 miesięcy, prawo to przejdzie na te podmioty automatycznie. Dodatkowo, w przypadku zbiegu roszczenia spółdzielni z roszczeniem reprywatyzacyjnym, miałaby ona mieć prawo pierwszeństwa.