Ustawienie ogródka gastronomicznego na pasie drogi publicznej sprawia, że staje się on nieruchomością związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednak kto musi z tego tytułu uiścić podatek? Czy decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego przenosi obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na przedsiębiorcę?
- Przedsiębiorcy odczuwają obciążenie podatkiem od nieruchomości
- Ogródek gastronomiczny a funkcja drogi publicznej
- Decyzja administracyjna nie przenosi ani własności, ani nie ustanawia posiadania
Przedsiębiorcy odczuwają obciążenie podatkiem od nieruchomości
Podatek od nieruchomości jest z jednym z obciążeń publicznoprawnych mających istotny wpływ na kondycję finansową przedsiębiorców. Bo choć przeciętnej osobie nieprowadzącej działalności gospodarczej może się wydawać, że należne z tego tytułu kwoty nie są szczególnie wygórowane, to często zapomina się o tym, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej do opodatkowania stosuje się najwyższe stawki tego podatku, znacząco odbiegające od tych, które stosują pozostali podatnicy. To sprawia, że zdecydowana większość wątpliwości i sporów powstających na gruncie tego podatku dotyczy właśnie regulacji stosowanych w odniesieniu do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ogródek gastronomiczny a funkcja drogi publicznej
Trwa lato, a w większości miast na ulicach powstają ogródki gastronomiczne. Już od lat stanowią one stały element nie tylko letniego krajobrazu, bo towarzyszą mieszkańcom i turystom aż do później jesieni. To sprawia, że w tym okresie na znaczeniu zyskuje problem tego, jakie konsekwencje na gruncie podatku od nieruchomości wywołuje ustawienie go. Czy przedsiębiorca, który decyduje się na taki krok ma obowiązek uiszczenia podatku od gruntu i chodnika (ulicy), na które ta konstrukcja stoi? Zasadą jest, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle – z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg publicznych lub eksploatacja autostrad płatnych (art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych). Jak z tego wynika, choć co do zasady grunty zajęte pod pasy drogowe są wyłączone z opodatkowania, to jednak w momencie zajęcia ich przez ogródek gastronomiczny, sytuacja się zmienia – część gruntu zostaje bowiem zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej niezwiązanej z funkcją drogi, a tym samym nieruchomość ta nie może w tym zakresie korzystać z przewidzianego przez ustawodawcę wyłączenia.
POLECAMY: Rozliczamy najem
Decyzja administracyjna nie przenosi ani własności, ani nie ustanawia posiadania
Kto ponosi koszty zajęcia pasa drogowego na prowadzenie działalności gospodarczej – przedsiębiorca ustawiający ogródek czy gmina (inny podmiot publiczny będący właścicielem gruntu)? Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;|
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego.
Do zajęcia pasa drogowego dochodzi w drodze wydania decyzji administracyjnej zezwalająca na to, wydanej na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Należy pamiętać o tym, że decyzja ta nie przenosi własności ani nie ustanawia posiadania zależnego. Jedynym skutkiem, jaki wywołuje jest zezwolenie na czasowe zajęcie pasa drogowego. Oznacza to, że podmiot, który go zajął i prowadzi działalność gospodarczą, nie należy do katalogu podmiotów uznawanych przez przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za podatników podatku od nieruchomości. Sprawia to, że podatnikiem z tego tytułu pozostaje jeden z podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 2 pkt 4 upol, czyli odpowiednio właściciel, posiadacz samoistny albo – w określonych przypadkach – posiadacz nieruchomości. Najczęściej będzie to gmina, która będzie musi wykazać przedmiotowy grunt w deklaracji składanej na podatek od nieruchomości.
art. 2 ust. 2 pkt 4, art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 707)