Aby zastosować zwolnienie od podatku, nabywany grunt musi wchodzić w skład gospodarstwa rolnego, ale nie musi sam w sobie być gospodarstwem rolnym

• Kupujesz grunt, zapłacisz PCC
• Dyrektor KIS odmówił podatnikowi prawa do zwolnienia z PCC
• Grunt nie musi sam w sobie być gospodarstwem rolnym

Kupujesz grunt, zapłacisz PCC

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają między innymi czynności cywilnoprawne takie jak umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, umowy dożywocia, umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat, ustanowienie hipoteki, ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, umowy depozytu nieprawidłowego czy umowy spółki. Ustawodawca przewidział jednak w przepisach ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych również szereg zwolnień od podatku ,w tym w art. 9 pkt 2 zwolnienie dla sprzedaży własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie niemniejsza niż 11 ha i niewiększa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Stosowanie tego zwolnienia przysparza jednak w praktyce pewnych problemów, a jeden z nich znalazł rozstrzygnięcie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku (wyrok z 8 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Bk 227/26).

Dyrektor KIS odmówił podatnikowi prawa do zwolnienia z PCC

Punktem wyjścia była w niej sytuacja, w której osoba fizyczna będąca rolnikiem indywidualnym prowadzącym gospodarstwo rodzinne na podstawie umów sprzedaży zawartych w formie aktów notarialnych nabyła prawo własności trzech nieruchomości stanowiących grunty rolne, przy czym każda nieruchomość została nabyta od innego sprzedającego. Działki miały powierzchnię 0,6981 ha, 0,3010 ha, 0,3002 ha, a ich nabycie nastąpiło w celu powiększenia gospodarstwa rolnego nabywającego, które miało być przez niego prowadzone przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia działek, a jednocześnie, według oświadczeń sprzedających wchodziły w skład gospodarstw rolnych. Nabywca chciał skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jednak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 27 marca 2026 r. (nr 0111-KDIB2-1.4014.2.2026.2.ED) uznał, że nie ma on do tego prawa, a uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że na moment sprzedaży kupione działki nie stanowiły gospodarstwa rolnego w myśl przepisów o podatku rolnym. Fakt, że przed sprzedażą wchodziły w skład gospodarstw rolnych (różnych) nie może być podstawą do zastosowania zwolnienia, ponieważ skutki podatkowe zawartych umów sprzedaży oceniane są na moment zawarcia umów. Aby skorzystać z przedmiotowego zwolnienia, w momencie sprzedaży każda z działek musi spełniać definicję gospodarstwa rolnego w myśl przepisów ustawy o podatku rolnym.

Grunt nie musi sam w sobie być gospodarstwem rolnym

Ze stanowiskiem organu podatkowego nie zgodził się WSA w Białymstoku, który w wydanym wyroku wskazał, że wykładnia gramatyczna art. 9 pkt 2 ustawy o podatku cywilnoprawnym wskazuje, że istotne jest to, aby w chwili sprzedaży nabywane grunty składały się – wchodziły w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, to jest składały się na gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów tej ustawy. Nie muszą natomiast same w sobie być „samodzielnym” czy „autonomicznym” gospodarstwem rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Przepis ten nie jest bowiem sformułowany w ten sposób, że zwalnia się z podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż gospodarstw rolnych w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Odnosi się jedynie do sprzedaży gruntów stanowiących, składających się na gospodarstwo rolne, inaczej mówiąc wchodzących w skład takiego gospodarstwa, niezależnie od powierzchni pojedynczych działek gruntu. Istotą tego zwolnienia jest więc to, aby nabywane grunty rolne w chwili ich sprzedaży stanowiły gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, tzn. tworzyły gospodarstwo rolne lub wchodziły w skład takiego gospodarstwa rolnego sprzedawcy. Sąd wskazał, że celem analizowanej regulacji jest zapobieżenie rozdrobnieniu gospodarstw rolnych dla jak najefektywniejszego wykorzystania istniejących w Polsce terenów rolniczych, zaś jego adresatami są osoby tworzące lub powiększające gospodarstwa. W konsekwencji sąd uznał, że w analizowanej sprawie nabywca miał prawo zastosować omawiane zwolnienie i uchylił wydaną interpretację indywidualną.